Kurgu nedir?
Kurgu, sinema ya da televizyon için üretilen bir yapıtın üretiminin son aşamasıdır. Bu süreç tıpkı yapım/çekim öncesi (pre-production) ve yapım/çekim (production) süreçlerinde olduğu gibi birçok teknik ve kuralla doludur.
Kurgu nedir?
Kurgu, sinema ya da televizyon için üretilen bir yapıtın üretiminin son aşamasıdır. Bu süreç tıpkı yapım/çekim öncesi (pre-production) ve yapım/çekim (production) süreçlerinde olduğu gibi birçok teknik ve kuralla doludur.
Kurguyu sürecinin en önemli aktörü kimdir?
Bu sürecin önemli aktörlerinden biri olan kurgucu, bu sınırsız olanaklar dahilinde çekimleri birer birer bir araya getirerek bir anlam inşa eder.
Kurgu sürecini kimler bilmelidir?
Kurgu sürecindeki teknikleri ve kuralları yalnızca kurgucunun bilmesi yeterli değildir. İyi bir yönetmen, görüntü yönetmeni hatta kameraman olabilmek için en azından temel kurgu bilgisine sahip olmak gerekir.
Kurgu kimler tarafından yapılır?
Kurgu, yönetmenin ve kurgucunun (bazı durumlarda yapımcının da) birlikte çalıştığı bir süreçtir ve kurgucu ile yönetmenin aynı dili konuşması (kurgu terminolojisini) halinde doğru bir iletişim gerçekleşebilir.
Bir anlatıya dayalı (yani bir öykü anlatan) yapımlar kaç aşamada kurgulanır?
Bir anlatıya dayalı (yani bir öykü anlatan) yapımlar üç aşamada kurgulanır.
Kurgu aşamaları nelerdir?
Birincisi senaryo yazım sürecinde gerçekleştirilen kurgu (öykünün nasıl senaryolaştırıldığı),
İkincisi yapım/çekim sürecinde (production) gerçekleştirilen kurgu,
Üçüncüsü de yapım/çekim sonrası (post-production) süreçte gerçekleştirilen kurgudur.
İlkay Nişancı kurguyu kaç kategoriye ayırmıştır?
İlkay Nişancı, “Teoride ve Pratikte Sinemada Kurgu” (2018) adlı kitabında kurguyu şu üç kategoriye ayırmıştır; film çekiminden önceki kurgu, çekim sırasında kurgu ve çekim sonrası kurgu.
Bir filmi oluşturan birimler nelerdir?
Bir filmi oluşturan birimler: Plan (çekim), sahne ve sekanstır.
Plan (Çekim) nedir?
Bir kameranın kayda girip kayıttan çıkması süresince kaydettiği görüntüye plan ya da çekim adı verilir. İngilizcesi shot’tır. Filmin amacına bağlı olarak değişkenlik göstermekle birlikte bir çekimin uzunluğu yaklaşık birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar değişebilir. Çekim (plan), bitmiş bir filmin en küçük birimidir. Bu nedenle kurgu sürecinde tek tek çekimler üzerinden işlem yapılır.
Sahne nedir?
Sahne: Bir filmin aynı zaman ve aynı mekânda geçen çekimler dizisine sahne adı verilir. Sahne, farklı açılardantek bir yerde ve süreklilik halindeki bir zaman diliminde çekilmiş planlar (sahneler) bütünüdür. Kısaca bir sahnede zaman ve/veya mekân (birlikte ya da ayrı ayrı) değişirse bu artık farklı bir sahnedir.
Sekans nedir?
Sekans: Sekans, genellikle birçok farklı mekânda ve farklı zamanda çekilmiş olan sahneler bütünüdür. Sekansın temel özelliği bir anlam birliğine ve bütünlüğüne sahip olmasıdır. Olaylar ya da gelişmeler farklı zaman ve mekânlarda (yani farklı sahnelerde) meydana gelirler. Buna karşın, bu olaylar ya da gelişmeler kendi içinde bir konu inşa ettikleri için birbiriyle ilişkilidirler. Bir film genellikle birçok sekanstan oluşur.
Devamlılık kurgusu hangi kurallara dayanır?
Devamlılık kurgusu temelde şu kurallara dayanmaktadır: 180 derece kuralı, hareket yönü, hareket uyumu, 30 derece kuralı, çekim ölçeği uyumu, bakış çizgisi uyumu ve hareketi kesme.
Sıçramalı Kesme Tekniği (Jump Cut) nedir?
Atlamalı kesme olarak da bilinen bu teknik, zaman ve mekân bütünlüğüne sahip olan bir planın (çekim) içinden bir bölümün kesilerek aradan çıkarılmasıyla oluşturulur. Bu durum hareket, zaman ve uzamdaki sürekliliği bozar ve ileri doğru sıçramayı beraberinde getirir.
Sıçramalı Kesme Tekniğinin avantajları ve dezavantajları nelerdir?
Bu teknik, klasik kurgu anlayışına pek uygun değildir çünkü izleyicinin zaman ve mekân algısını sekteye uğratır. Ama bu durum aynı zamanda izleyiciyi gereksiz detayları seyretmekten de kurtarmış olur. Seyirciye izlediğinin bir film olduğunu hatırlatan bu teknik, izleyicinin bir süreliğine de olsa filmden kopmasına yol açabilir.
Sıçramalı Kesme Tekniği günümüzde nerelerde kullanılmaktadır?
Bu teknik, sinema ve televizyon yapımları dışında günümüzde özellikle YouTube gibi dijital platformlardaki içerik sağlayıcılar tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. İnsanların görece daha kısa içerikler tercih etmeye başlaması ve devamlılığın bu tür platformlarda doğası gereği önemsiz olması, bu tür içeriklerin de olabildiğince kısa tutulmasını beraberinde getirmiştir. Bu teknik sayesinde gereksiz pek çok detay ve konuşmalarda aksayan noktalar, kurgu sürecinde aradan
çıkarılabilmektedir.
Ani Pan Tekniği (Whip Pan/Flash Pan/Swish Pan) nedir?
Ani Pan Tekniği (Whip Pan/Flash Pan/Swish Pan): Kameranın çok hızlı bir şekilde sağa ya da sola doğru pan (çevrinme) yaparak farklı sahnelerdeki iki konuyu (canlı ya da nesne) birbirine bağlamasına ani pan adı verilir. Bir çekimden diğerine geçiş için çok kullanışlı ve görsel olarak ilgi çekici bir tekniktir.
Pan nedir?
Pan, kameranın sağa ya da sola doğru yaptığı yatay yönlü harekettir.
Ani pan tekniği nerelerde kullanılır?
Ani pan tekniği, iki farklı sahnenin birleştirilmesinde kullanılabileceği gibi aynı sahnede bulunan iki farklı konu arasında bağlantı kurmak için de kullanılabilir. Aynı sahne içinde kullanımda ise yalnızca ana konular arasında kalan unsurlar bulanıklaşır. Ani pan tekniğinin aynı sahne içindeki kullanımında kurgusürecinin bir rolü bulunmaz çünkü görüntü tek planda (çekimde) elde edilmiştir. Günümüzde de kullanılan bu teknik, özellikle 1970’li yılların kung-fu ve dövüş filmlerinde çok sık kullanılırdı.
Montaj-Sekans Tekniği nedir?
Montaj-Sekans Tekniği: Kendi içinde anlam bakımından bir bütünlüğü bulunan bir sürecin ya da sekansın, farklı zaman ve mekânlarda geçen kısımlarınıkurgulanarak özet halinde gösterilmesine montaj-sekans adı verilir.
Montaj-sekans nerelerde kullanılır?
Montaj-sekans, zamanın geçişini ve/veya belli bir olayın aşamalarını anlatmak için kullanılan bir tekniktir. Bir filmde detaylı bir şekilde gösterilmesi gerekmeyen ama olmaması da eksikliğe yol açacak olan sahneler hızlı kesmelerle arka arkaya gösterilir. Montaj-sekanslar, filmin olaylar dizisinin bozulmadan ilerlemesi sağlar, aynı zamanda akışı hızlandırır: Bir gün 30 saniyeye sığdırılabilirken; bir dakika içinde birçok farklı mekân gösterilebilir. Montaj-sekans sahnelerine genellikle bir müzik, bir anlatıcı ses ya da sesli bir efekt eşlik eder.
Kısa Kesme Tekniği (Fast Cutting/Short Cutting/Flashes/Quick Cutting) nedir?
Kısa Kesme Tekniği (Fast Cutting/Short Cutting/Flashes/Quick Cutting): Hızlı kesme olarak da adlandırılan bu kurgu tekniği, kısa süreli çekimlerin arka arkaya sıralanmasını ifade eder.
Kısa Kesme Tekniği nerelerde kullanılır?
Benzerlik veya karşıtlık içeren çekimlerin birbiri ardına kısa kesme tekniği ile sıralanması, yükselen heyecanı ya da yaklaşan kaosu imâ eder. İzleyicinin dikkatini çeken ve izleyiciyi duygusal olarak yönlendirmeyi mümkün kılan bu teknik, aynı zamanda kısa bir süre içinde çok fazla bilgi de aktarır.
Sergei Mihailoviç Eisenstein kısa kesme tekniğini nasıl tanımlar?
Sovyet sinema yönetmeni ve kuramcısı Sergei Mihailoviç Eisenstein, çarpıcı kurgu olarak kavramsallaştırdığı bu tekniği, “kısa-yakın” çekimlerin izleyicilerde şok etkisi yaratacak biçimde kurgulanması olarak tanımlar.
Hip hop kurgu nedir?
Hip hop kurgu: Kısa kesmenin bir türü olan hip hop kurgu bir dizi farklı ama bağlantılı olayı, bir ses efekti eşliğinde kısa kesmelerle kurgulama tekniğidir. Hip hop kurgu tekniğinde devamlılık halin deki bir olayın bazı aşamaları hızlı kesmelerle sıralanarak özetlenir. Bu da anlatımda zaman olarak tasarruf sağlar.
Parça (Subliminal Cut) nedir?
Parça, bir planın (çekimin) arasına bir ya da birkaç karelik görüntünün yerleştirilmesiyle oluşturulan bir tekniktir. Bu tekniğin sinemadaki en etkili kullanımı 1999 yılında gösterime giren David Fincher’ın Dövüş Kulübü (Fight Club) adlı filmde kendini gösterir.
Geriye Oynatım (Backward Motion/Reverse Motion) nedir?
Geriye oynatım tekniği, çekilen görüntünün geriye doğru oynatılarak (yani zamanı tersine çevirerek) gösterilmesidir.
Geriye gidiş tekniği nedir?
Geriye gidiş, senaryo kurgusu ile ilgili iken; “geriye oynatım” post-prodüksiyon sürecinde yaratılan efektler ilgili teknik bir işlemdir. Bu teknik ilk kez sinematografın mucitleri olan Lumiére Kardeşler tarafından kullanılmıştır. Bu kısa filmde işçiler bir duvarı yıkar, ardından film geriye sarılarak yıkılan duvar aksiyonu tersinden hareket ettirilerek duvar yeniden ayağa kaldırılır.
Ağır Çekim (Slow Motion) nedir?
Ağır çekim, zamanın (ve buna bağlı olarak hareketlerin de) yavaşlamış gibi göründüğü bir tekniktir. Bu teknik, görüntünün çekilmesi sürecinde yaratılabileceği gibi, post-prodüksiyon sürecindeki kurguda da yapılabilir. Film kameraları saniyede 24 film karesi pozlar/çeker. Daha fazla sayıda (örneğin saniyede 48) kare pozlayan kameraların ortaya çıkması, bu efektin çekim sürecinde de yaratılmasını mümkün kılmıştır. Saniyede 48 kare çekilen görüntüler, normal gösterim hızında oynatılınca görüntüdeki hareketler gerçekte olduğundan iki kat daha yavaş gerçekleşir.
Hızlı Çekim (Fast Motion/Accelerated Motion) nedir?
Hızlı çekim, zamanın hızlanmış gibi göründüğü bir tekniktir. Hızlı çekim, ekranda gösterilen eylemin normal hızdan daha hızlı hareket ediyor gibi göründüğü ağır çekim tekniğinin tersidir. Aksiyon kamerada normalden daha düşük bir hızda çekilir ve ardından normal bir hızda oynatılır ya da kurgu sürecinde yaratılabilir.
Hızlı çekim nerelerde kullanılır?
Hızlı çekim, izleyicinin genellikle gerçekleşmesi uzun zaman alacak eylemleri veya olayları görmesine olanak tanır veya izleyicilerin, normal hızda oynatıldığında genellikle izleyiciyi sıkacak şekilde eylem veya olayları görmesini sağlar. Sahnenin gerilimini artırmaya yardımcı olabileceğinden gergin bir sahne için de kullanılırken bir müzik eşliğinde komedi etkisi yaratmaya da yardımcı olur. Ayrıca özellikle genel planlarda zaman geçişlerini göstermek için de sıkça başvurulan bir tekniktir.
Akan Çekim (Bullet Time/Frozen Moment/Flow Motion/Dead Time/Time Slice)nedir?
Ağır çekimde görüntüdeki tüm unsurlar yavaş hareket eder, hızlı çekimde de tüm unsurlar olduğundan daha hızlı hareket eder. Birinde zaman olduğundan daha yavaş, diğerinde ise daha hızlıdır. Ancak akan çekim; kişi, nesne ya da kamera üçlüsünden biri ya da ikisi yavaşken, diğerinin daha hızlı olduğu çekim ve kurgu tekniğidir.
Akan çekim nerelerde kullanılır?
Genellikle aksiyon filmlerinde tercih edilir. Birkaç değişik şekilde uygulanabilir: Tüm oyuncular dondurulmuş veya ağır çekimdeyken;
a. Kamera hızlı ve hareketlidir.
b. Filmin kahramanı normal hızda veya normalden fazla hızda hareketlidir.
c. Hem kamera hem de filmin kahramanı normal hızda veya normalden fazla hızda hareketlidir.
Çok etkileyici bir teknik olan akan çekim, özel tekniklerle oluşturulabilmektedir.
Eşlemeli Kesme Tekniği (Match Cut) nedir?
Uyum kesmesi olarak da adlandırılan bu teknik, bir sahneden ardından gelen sahneye akıcı bir şekilde geçmek için her iki sahnede yer alan ortak ya da benzer her türlü görsel ya da işitsel unsurun kullanılmasıdır. Başka bir ifade ile eşlemeli kurgu; bir aksiyonun, bir biçimin ya da bir mizansen ögesinin tekrarlanmasıyla oluşturulur.
Kaç tür eşlemeli kesme vardır?
Üç tür eşlemeli kesme vardır. Bunlar grafik, hareket ve ses köprüsü kesmeleridir.
Grafik Eşlemeli Kesme (Graphic Match Cut) nedir?
İki sahne arasında ortak olan biçimler, yapılar ve renkler aracılığı ile yapılan kesme türleridir.
Hareketi Kesme (Matching on Action Cut) nedir?
Hareketi kesme, iki ya da daha fazla kamera açısından çekilmiş olan bir hareketin, bir eylemin (yani bir fiziksel hareket veya değişimin) birbirlerine bağlanması sonucu oluşturulan kurgu tekniğidir.
Ses Köprüsü (Sound Bridge) nedir?
İki sahneyi birbirine bağlamak için bir ses unsurunun (müzik, efekt, konuşma vb.) kullanılmasıdır.
Kaç tür ses köprüsü vardır?
İki tür ses köprüsü vardır. Bunlar; J kesme (J-cut) ve L kesmedir (L-cut). J kesme, ilk sahnedeki sesin ikinci sahnede devam etmesidir. L kesmede ise ikinci sahne henüz ekrana gelmeden ikinci sahneye ait sesin birinci sahnenin sonunda duyulmaya başlamasıdır.
Çapraz Kesme Tekniği (Cross Cut) nedir?
Bu teknik almaşık kurgu olarak da adlandırılır. İki farklı mekânda meydana gelen ve birbirleriyle bağlantılı olan iki olay arasında kesmelerle gidip gelme tekniğidir. Bu da iki eylemin aynı anda gerçekleştiğini düşündürebilir fakat bu mutlaka öyle olmak zorunda değildir. Yani iki olaydan biri geçmişte yaşanmış olabileceği gibi filmin öyküsüne göre gelecekte de yaşanabilir veyahut sadece izleyici yanıltmak için bu tekniğe başvurulmuş olabilir.
Çapraz kesmenin kullanım amacı nedir?
Çapraz kesmenin kullanım amaçlarından bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Öykünün iki ya da daha fazla parçasını sırayla görüntüleyerek ilgiyi arttırmak.
• Olaylar bir doruk noktasına doğru ilerlerken seyircileri gerilim içinde bırakarak gerilimi arttırmak.
• Çarpıcı bir doruk noktasında bir araya gelecek olan iki devinimi kurgulayarak çatışma oluşturmak.
• İnsanlar, ülkeler, kültürler, ürünler, yöntemler veya olaylar arasında karşılaştırma yapmak.
Plan-Sekans Tekniği (Long Take) nedir?
Sekans çekimi olarak da adlandırılan bu teknik, bir sahnenin tek plandan (çekimden) oluşmasını ifade eder. Bir sahne, başından sonuna kadar kesintisiz bir şekilde çekilir ve kurgu sürecinde de bu sahnenin akışını, sürekliliğini bozacak herhangi bir işlem yapılmaz. Bu teknik, yalnızca çekim sürecinde meydana getirilebilir. Bu teknik sayesinde çekimi yapılan sahne, gerçek zamanlı ve doğal bir akış içinde gösterilir. Ancak bunun için kamera hareketleri ve oyuncu hareketlerinden doğacak trafik ile ışık ve dekor çok iyi planlanmalıdır.
Plan-sekans tekniğini hangi yönetmenler kullanmışlardır?
Yunan yönetmen Theodoros Angelopoulos, Rus yönetmen Andrei Tarkovsky, Japon yönetmen Kenji Mizoguçi, Macar yönetmen Miklós Jancsó, Fransız yönetmen Jean Renoir ve Türk yönetmen Nuri Bilge Ceylan gibi isimler plan-sekans tekniğini filmlerinde sıkça kullanmışlardır.
Kesme Geciktirmesi (Suspense Time) nedir?
Bu teknik, bir sahnede seyirci üzerinde gerginlik yaratan bir olayın sonuçlanmasını ya da sonucun seyirciye gösterilmesini geciktirerek seyircinin merak, ilgi ve endişesinin üst seviyede tutulmasını sağlayan stratejik bir yöntemdir.
Yinelemeli Kurgu (Overlapping Editing) nedir?
Bir filmdeki önemli bir aksiyonun farklı açılardan çekilerek arka arkaya gösterilmesidir. Aksiyon bir kez meydana gelmesine rağmen, bu aksiyon farklı açılardan yapılan çekimlerle tekrar tekrar gösterilir.
Yinelemeli Kurguhangi amaç için kullanılır?
Aksiyonun önemli olduğu görsel olarak da vurgulanmış olur. Bu durum ayrıca sinematik zamanı uzatarak dramatik etkiyi arttırır.
Geriye Dönüş (Flashback) nedir?
Filmin doğal anlatım zamanından daha önce yaşanmış olayları göstermeye geriye dönüş (flashback) adı verilir.
Geriye dönüş tekniği hangi amaç için kullanılır?
Geriye dönüş tekniğinde amaç, o an sahnedeki durumun ya da olayın, geçmişte yaşanılanlarla açıklanmaya çalışılmasıdır. Yani o sahnedeki durum ile geçmiş arasında bir neden sonuç ilişkisi kurulur. Bazen de filmde daha önce gösterilmiş bir olayı izleyiciye yeniden hatırlatmak amacıyla da geriye dönüş tekniğine başvurulabilir. Geriye dönüş, kurgu sürecindeki basit görüntü geçiş türleriyle yapılabileceği gibi önceden tasarlanmış yaratıcı geçiş yöntemleriyle çekim sürecinde de yapılabilir ve bunlar çok daha etkili olur.
İleriye Sıçrama (Flashforward) nedir?
Filmin mevcut (o andaki) zamanından gelecek zamana yapılan atlamaya ileriye sıçrama adı verilir. Zamandaki bu hareket sahneler arasında meydana gelir.
İleriye sıçrama hangi amaç için kullanılır?
Bu teknik iki amaçla kullanılır: Birincisi, filmsel zaman içinde anlatıya katkıda bulunmayan sahne ve olayların atlanarak geçilmesidir. Normalde A-B-C-D şeklinde devam eden olay dizimi filmde A-B-D halinde kısaltılmış olur. İkinci türde ise karakterlerin ileride yaşayacakları olaylar, durumlar, tahminler, hayaller, planlar ve korkular, zamanda ileriye (gelecek zamana) sıçrayarak gösterilir. Bunda ise olay dizimi A B D C şeklini alır. Bu türde ise film sıçradığı gelecek zamanda yeniden geriye dönerek kaldığı yerden devam eder. Bu tekniğin kullan amacı yalnızca gerçekleşecek olayları göstermek değil aynı zamanda olası muhtemel (hayaller, beklentiler, planlar, kabuslar vb.) olayları göstermek için de kullanılır.
Geriye Gidiş / Ters Kronoloji (Reverse Chronology) nedir?
Bu teknik, bir anlatıda olayların sondan başa doğru anlatılmasıdır. Yani öykü, kronolojik olarak ileriden gösterilmeye başlar ve geçmişe doğru akar.
Ters Kronoloji'nin kullanım amacı nedir?
Ters kronoloji kullanan bir anlatı, sonuçları nedenlerden önce sunarak izleyiciden karakter motivasyonları ve olay örgüsü hakkındaki bilgileri bir araya getirmesini ister ve onları kendilerine “bunun için mi böyle davrandı?” gibi sorular sormaya teşvik eder.
Devamlılık nedir?
Devamlılık, klasik kurgu anlayışının temelidir. Buradaki devamlılık kavramı ile kastedilen; hareket, uzam ve zaman ile ilgili unsurların bir plandan diğerine geçerken bütünlük ve tutarlılık arz etmesidir.
Blain Brown'a göre devamlılık nedir?
Devamlılık, gerçekmiş görünümü sağlayabilmeleri için öyküde, konuşmalarda ve görüntüde tutarlılık demektir.
Devamlılık türleri nelerdir?
İçerik Devamlılığı, Hareket Devamlılığı, Konum Devamlılığı ve Zaman Devamlılığı
İçerik Devamlılığı nedir?
İçerik devamlılığı, sahnede görülen her şeye uygulanır: kıyafet, saçlar, aksesuarlar, oyuncular, arka plandaki arabalar, saatin gösterdiği zaman vs. Bu tür sorunlar çok belirgininden (sahnenin başında karakterin şapkası kırmızıydı, yakın planda yeşile döndü) pek de fark edilmeyene (karakter odaya girdiğinde sigarası bitmek üzereydi, şimdi ise elinde yeni yanmış bir sigara var) kadar yayılan bir yelpaze oluşturur.
Hareket Devamlılığı nedir?
Bir planda hareket eden bir şey, sonraki planda da hareket etmelidir. Bir kapıyıaçmak, bir kitabı almak ya da arabayı park etmek, birinden diğerine harekette “boşluk” olmamalıdır. Kurguda planların devamlılık kurallarına göre bağlanabilmesi için çekim sürecinde dikkatli olmak gerekir. Her tür hareketi güvenli ve kurgucuya seçenek tanıyacak şekilde çekmek için, her hareket birbiriyle örtüşmelidir.
Konumda Devamlılık nedir?
Çekimlerde aksesuarların konumunda devamlılık hep sorun yaratır. Sahnede kullanılan aksesuar her tekrarda yer değiştirir. Bunların ilk ve son yerlerinin her tekrarda aynı olması gerekir; yoksa bu planlar kurguda büyük sorunlar yaratabilir.
Zamanda Devamlılık nedir?
Bu kavram, hep aynı zamanı göstermesi için saati ayarlamayı belirtmez (bu aksesuar devamlılığıdır ve içerik devamlılığı konusuna girer), daha çok sahne içindeki süre akışıyla ilgilidir.
180 Derece Kuralı (Aks/Aksiyon Çizgisi) nedir?
Devamlılık kurgusunun dayandığı bu temel kural, görsel hikaye anlatımının temelini oluşturur ve izleyici için kusursuz ve tutarlı bir görsel deneyim yaratılmasına yardımcı olur. 180 derece kuralı, ekrandaki karakterler arasındaki mekânsal ilişkileri düzenleyen bir sistemdir. Üç boyutlu gerçek dünyanın, iki boyutlu bir ekrana/perdeye aktarılması sonucu ortaya çıkmıştır. Bu kural, kameranın iki karakter arasındaki hayali çizginin bir tarafında kalması gerektiğini, böylece kameranın konumu ne olursa olsun her karakterin her zaman aynı yöne bakıyormuş gibi görünmesi gerektiğini belirtir. İzleyici perspektifinin tutarlılığını güvence altına alan bir kuraldır.
180 derece kuralıne için geçerlidir?
180 derece kuralı nesnelerin hareketi veya bir karakter ile nesne arasındaki bakış için geçerlidir.
Hareket Yönü/Ekran Yönü nedir?
Filmdeki karakterlerin içinde yaşadığı ve hareket ettiği dünya gerçek mekânlarmış gibi ele alınmalı ve bundan dolayı sağ, sol, yukarı ve aşağı gibi kavramların doğal kurallarına sadık kalınmalıdır. En yalın haliyle örneklenirse çerçevenin bir tarafından, örneğin sağından çıkan bir karakter ya da obje, bir sonraki kesmede çerçevenin solundan girmelidir.
Hareket uyumu nedir?
Hareket uyumu prensip olarak kurguda birbirine bağlanacak çekimlerin içindeki obje ya da karakter hızlarını ve çekimlerin kamera hareketlerini göz önünde bulundurur. Örneğin hareketli görüntüden sonra ekrana durgun bir çerçevenin çıkmasıyla, gözler belirli bir süre daha hareket halinde olan fonu takip etmeye çalışacak ve birdenbire donmuş bir görüntüye takılacaktır. Bu durum kurguda sıçrama etkisi yaratacak ve dolayısıyla kurgu fark edilecektir. Bu durumun yaşanmaması için en önemli koşul, hareket değişikliğinin izleyicinin gözleri önünde aynı çerçevede cereyan etmesidir.
30 Derece Kuralı nedir?
Sıçrama olmaması için kameranın birinci konumu ile ikinci konumu arasında en az 30 derecelik bir mesafe olmalıdır. Bunun yanı sıra iki çekim arasında en az iki ölçek farkın olması da sıçramanın meydana gelmesini engelleyebileceği gibi görüntünün akıcılığına ve bağlanabilirliğine olumlu etki edecektir. 30 derece kuralına uymayan iki plan arasındaki bağlanabilirlik sorunu, bu iki plan arasına konulacak detay bir çekimle de çözülebilir. Bu detay çekim (ara çekim ya da koruma çekimi) ilgili sahnenin o anki duygusuyla ilişkili olursa, çekimlerde yapılan fark yaratma hatasını telafi etmekle kalmaz, sahnenin o anki duygusunu daha da pekiştirebilir.
En çok kullanılan çekim ölçekleri nelerdir?
Çok Genel Plan, Genel Plan, Boy Plan, Diz Plan, Bel Plan, Göğüs Plan, Yakın Plan, Çok Yakın Plan, Ayrıntı Plan. Bu ölçekler en uzaktan yakına doğru sıralanmıştır. Görüntüde bir sıçrama olmaması için ölçekler arası geçişte en az iki plan fark olmalıdır. Bunun yanı sıra çok genel bir plandan çok yakın bir plana da geçilmemelidir.
Bakış Çizgisi Uyumu nedir?
Bu kural, açı/karşı açı ve bakış uyumu ile ilgilidir ve 180 derece kuralını temel almasından dolayı devamlılık kurgusunu referans alır. 180 derece kuralına göre bir sahnedeki bir kişinin yürümesinin, iki kişinin konuşmasının ve bunun gibi yönsel hareketlerin bir çizgi üzerinde olduğu varsayılır. Bakış yönü, karakterin olduğu yöne ve yüksekliğe göre yapılmalıdır.
Hareketi Kesme (Cutting on Action/Matching on Action) nedir?
Bu tür devamlılık kurgularına “aksiyon içinde kesme” adı da verilir. Hareketi kesme, iki ya da daha fazla kamera açısından çekilmiş olan bir hareketin, bir eylemin (yani bir fiziksel hareket veya değişimin) birbirlerine bağlanması sonucu oluşturulan kurgu tekniğidir.
Kurguda geçiş türlerinden kesme nedir?
Kesme, bir çekimden bir diğer çekime geçişte herhangi bir efekt kullanmadan, doğrudan geçmeyi ifade eder. Kesme ile bir çekimin son karesinin ardından, sonraki çekimin ilk karesinin peş peşe gelmesi sağlanır. Sinema ve televizyon yapımlarında en çok kullanılan, en basit görüntü geçiş türü budur.
Zincirleme (Dissolve) nedir?
Kesmeden sonra en çok kullanılan geçiş türüdür. Zincirleme, bir görüntüden diğerine geçilirken ilk görüntünün yavaş yavaş kaybolması ve ikinci görüntünün aynı hızla belirginleşmesidir. Kesmeye kıyasla yumuşak bir geçiş türü olan zincirleme, kesmeden daha uzun bir zaman geçişi duygusu verir ve sıklıkla, gelmekte olan bir geçmişe dönüşün işareti olarak kullanılır.
Kararma ve Açılma (Fade In- Fade Out) nedir?
Ekrandaki bir görüntünün ışığının yavaş yavaş kaybolarak yerini siyaha (ya da başka bir renge, örneğin beyaz da olabilir) bırakmasına kararma, siyahın yavaş yavaş kaybolarak yerini bir görüntüye bırakmasına açılma adı verilir. Açılma ve kararma birbirlerinin tersi anlamlara sahip tekniklerdir. Hızlı bir geçiş olankesmenin aksine, bu geçiş teknikleri sahneleri ve sekansları daha yumuşak bir şekilde birbirine bağlar.
Bindirme (Superimposition) nedir?
Bindirme tekniği, iki farklı görüntünün üst üste bindirilerek bir süre ekranda birlikte görünmeye devam etmeleri esasına dayanır. Bindirme, zincirleme tekniğine benzese de aslında aralarında önemli bir fark vardır: Zincirleme tekniğinde bir görüntü ekrandan yavaş yavaş silinirken diğer görüntü de aynı hızla belirginleşmeye başlar. Oysa bindirme tekniğinde bir görüntünün üstüne bir başka görüntü geldiğinde birinci görüntü kaybolmaz; her iki görüntü ekranda yarı saydam bir şekilde kalmaya devam eder.
Donma (Freeze/Frame Shot) nedir?
Bir sahnenin ya da filmin sonunda, ekrandaki görüntünün son karesinin dondurularak ekranda bir süre kalmasıdır. Zamanın ve dolayısıyla karakterin eyleminin aniden durdurularak izleyicilerin dikkatinin bu görüntü üstünde yoğunlaştırılması amaçlanır.
Silme (Wipe) nedir?
Silme tekniği, ekrandaki görüntünün kendinden sonraki görüntü tarafından ekranın bir tarafına doğru itilerek ekrandan çıkarılmasıdır. Böylece birinci görüntü ekrandan gitmiş, ikinci görüntü ekrana gelmiş olur. Bu silinen görüntü ekranın alt, üst, sağ ya da sol yönüne doğru itilebileceği gibi farklı geometrik şekillerde de gerçekleşebilir.
İris - Noktalı Açılma/Kapanma nedir?
İris, genellikle filmlerin başında ve sonunda nadiren de olsa ortalarındakullanılan bir tekniktir. Filmlerin başında ve sonunda kullanılması, filmin başladığı ve bittiğine dair güçlü bir etki yaratır. İris-in, siyah ekranda beliren küçük dairenin gittikçe genişleyerek tüm ekranı kaplaması tekniğidir ve filmin başladığını belirtir. İris-out tekniğinde ise ekran dıştan içeri doğru bir daire şeklinde daralarak kararır ve filmin bittiğini gösterir. Bu açılma ve kapanma tekniğindeki daire mutlaka ekranın ortasından başlamak ya da bitmek zorunda değildir.
Bulanıklaşma ve Netleşme (Out of Focus–Sharp Focus) nedir?
Bu teknik, ilk sahnedeki görüntünün netliğini yavaş yavaş kaybedip belirsizleşmesi (bulanıklaşma) ve ardından gelen sahnenin de yavaş yavaş belirginleşmesi (netleşme) ile oluşur. Tıpkı kararma ve açılmada olduğu gibi iki teknik birbirini takip eder. Bu teknik, çekimler sırasında kameranın netlik bileziği ile yapılabileceği gibi kurgu sürecinde dijital olarak da gerçekleştirilebilir.