Grafik Üretim ve Dijital Çoğaltım Teknikleri — Ünite 7 Soru-Cevap

Kağıdın icadından önce kağıdın icat edilmesine öncülük eden birçok unsurlar vardır. İnsanoğlunun iletişimsel olarak kullandığı ve ortaya çıkardığı farklı iletişim dili, yazı, işaret ve semboller; taşlara, kayalara, ağaç kabuklarına, değişik hayvan kemikleri, deri ve bitkiler üzerine vb. belge türü olarak kazınmış, boyanmış ve kullanılmıştır.

Kağıdın sanat ve tasarım alanında özel bir ayrıcalığı vardır. Kağıt, estetik ve işlevselliğin bir arada kullanıldığı, biçimsel öğelerin yaratımı ile çekici nesne konumuna ulaşmıştır.

Kağıdın keşfinden önce kayıt altına alma ve yazınsal iletişimde birçok malzeme kullanılmıştır.
Kayalar, taşlar, kil tabletler, çömlekler ve ağaç kabukları, kaplumbağa kabuğu, hayvan kemikleri ve deri üzerine yazılar kazınarak oyulmaktadır.

M.S 105 yılında bitkisel liflerden elde edilen ilk kağıt Tsai Lun adında Çin İmparatorluğu Tarım
Bakanlığında çalışan bir saray memuru tarafından bulunmuştur

Ham madde olarak dut ağacı kabuğunun lifleri, keten lifleri, paçavra ve balık ağı artıkları uzun kaynatma, dibeklerde dövme işlemi sonunda lif hamuru haline getirilir, bambudan yapılmış bir elekle bir miktar hamur alınır ve suyu süzüldükten sonra keçeler üstüne serilip kurutulur. Bu şekilde elde edilen kağıtların yüzlerine jelatin püskürtülür ve parlak taşlarla parlatılır. Bugün bile kağıt yapımında bu temel esaslar aynıdır.

Eski çağlarda Mısır’da papirüs, Avrupa’da koyun derisi, Çin’de ise ipek kağıt, defter için kullanılan
ipek kumaş ve Tsai Lun kağıdı türleri bulunmaktadır.

İnce şeritler halinde kesilen papirüs sapı üst üste konarak bir araya getiriliyordu. Bu papirüs
sapları dikey konumda iki kat olarak üst üste getirilerek esnek ve düz bir düzey oluşturuluyordu.
Ortaya çıkan bu malzeme parlatılmadan önce baskıyla kurutuluyordu. Sonrasında nişasta hamuruyla
üst üste getirilen bu katmalanlar yapıştırılıp birkaç metre uzunluğunda bir rulo elde edilerek kağıt
yapılıyordu

Türkiye’de ise ilk kağıt fabrikası 1453 yılında İstanbul’da Kağıthane’de kurulmuş olup, Çinlilerin üretim tekniğine benzer elle imalat yapımı uygulanmıştır.

İslam dünyasında ve Doğu Türkistan şehirlerinde imal edilen kağıt ile Çin’de imal edilen kağıt arasında çok büyük fark vardır. Bu farklılık, kullanılacak olan diğer yazı malzemesinin cinsine göre, yani fırça veya kaleme göre, ortaya çıkmaktadır. Şöyle ki Çin’de imal edilen kağıtlar ince böğürtlen elyafından yapıldığı için yumuşak, kolay bükülebilen cinstendirler, şeffaftırlar. Yazı malzemesi olarak kullanılan fırça bu tür kağıdın üzerinde adeta uçar, dans eder. Ardında bıraktığı izler, Uzakdoğu hat sanatının birer şaheseridir. Zaten bu tür kağıdın özelliği resim ve hat sanatını icra etmeye uygun olmasıdır. Bu yüzden bu kağıtların arkalarına bir şey yazılmaz, boştur”

Kağıt yapımında üç temel unsur bulunur: Su, enerji, selüloz lifleri. Bir kağıdın özelliklerini belirleyen
en önemli unsur ise ağacın içindeki lif yapısıdır.

En kolay ve ekonomik kağıt hamuru üretme biçimi, mekanik yöntemdir. Bu yöntemle üretilen kağıt hamuru dayanıksız ve kısa ömürlü olmasına karşın, yüksek bir yoğunluğa ve emiciliğe sahiptir. Maliyeti düşüktür.  Kimyasal yolla üretilen kağıt yüksek kaliteli, daha dayanıklı, parlak ve uzun ömürlüdür. Buna karşın kimyasal yöntemle üretilen kağıt üretiminin maliyeti çok yüksektir

Kağıt ile ilgili gözetilecek birçok kriter vardır. Bu kriterleri yedi başlık altında açıklamak mümkündür:
Kağıdın Türü, Kağıdın Rengi, Kağıdın Parlaklığı, Kağıdın Opaklığı, Kağıdın Su Yönü, Kağıdın Ağırlığı ve
Kağıdın Ebadı'dır.

Kağıdın beş temel özelliği bulunmaktadır: Doku, Gramaj (ağırlık), Yoğunluk, Renk ve Yüzey'dir.

Kağıt üretiminde bitkisel ham madde olarak ladin, köknar, çam, kayın, kavak, okaliptüs, saman, kendir, jüt, kamış gibi ağaçlar kullanılır. Bitkisel hammaddelerin yanında kağıda dolgunluk kazandıran kaolin, rengini beyazlatmak için çamaşır suyu (sodyum hipoklorit), talk, tebeşir, kalsiyum sülfat, kalsiyum karbonat, magnezyum karbonat gibi dolgu maddeleri ile çeşitli tutkallar, reçineler, parafin, nişasta ve kazein gibi hammaddeler kağıt yapımında kullanılır.

I. Hamur Kağıt, II. Hamur Kağıt, III. Hamur Kağıt, Kuşe (Parlak) Kağıt, Bristol, Aydınger Kağıt, Pelür ve Kartonlar'dır.

Kağıt sadece manuel görsel bir nesne değil, aynı zamanda fonetik bir nesne konumundadır. Özellikle
e-dergi tasarımlarında sayfa geçişlerinde (Skemorfik tasarım) kullanılmaktadır.

Formanın Kısımları; Sırt, Ağız, Baş ve Etek'dir.  Bir kitabın herhangi bir yöntem ile birleştirilmiş olan kenarına sırt, sırtın karşısındaki kenara ağız, Üst taraftaki kenara baş ve alt taraftaki kenara da etek denir.

Istaka, Cilt sırtını yuvarlattıktan sonra düzeltmeye yarayan içbükey olarak oyulmuş uçlarıyla tahta
veya kemikten yapılmış bir katlama aletidir

Basılı tabakaların formalar hâlinde toplanmasıyla ciltleme işleminde şu aşamalar takip edilir: Katlama, Sıralama, Harmanlama ve Ciltleme'dir.

Tel dikişli cilt, İplik dikişli cilt, Amerikan cilt (Sıcak tutkallama) ve Spiral cilt (Mekanik ciltleme)'dir.