Ofset Baskı Tekniği ve Dijital Üretim Yöntemleri

Fakat matbaacılık tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri, 1450’de
Johannes Gutenberg tarafından Almanya’da mükemmelleştirilen tipo baskı tekniğidir.

Litografinin icadı, oyun ve tiyatro yazarı Alois Senefelder’in, yüzeyini mumla kapladığı cilalı kireçtaşından bir tablet üzerine; mum, sabun ve lamba isi ile hazırlanmış mürekkeple yazı yazdığı,ardından kısa bir süre için bir asit çözeltisi uyguladığı 1798 yılına kadar uzanmaktadır.

Fransız sanatçı Engelmann, 1837 yılında kromolitografi tekniğinin patentini
almış ve böylece tekniğin kâşifi Senefelder’in de üzerinde çalışmalar yaptığı renkli taş baskı tekniği hayata geçmiştir. 

Günümüzde en yaygın kullanılan baskı tekniklerinin başında gelen ofset baskı, renkli litografinin endüstriyel üretime uyarlanmış biçimidir. Senefelder’in orijinal keşfinde kullandığı kireçtaşı kalıpların yerini ince metal levhalar almış ve bu metal levhalar silindirik bir yapı olan merdane etrafına sarılmıştır.

Litografi ile ofset baskı arasındaki teknik açıdan en belirgin diğer fark, litografide mürekkep verilmiş kalıbın doğrudan kâğıda uygulanıyorken ofset baskıda mürekkep verilmiş metal silindir kalıbın kâğıda değil, yine bir merdane biçimindeki kauçuk yüzeye bastırılıyor olmasıdır.

Senefelder’in transfer tekniği keşfi ise, sanatçının yazı ve illüstrasyonlarını olması gerektiği hâliyle düz biçimde kâğıda çizmesine, ardından bu kağıttaki resim ve yazıların taşa aktarılmasına imkân vermesi açısından önemli bir gelişmedir.

İngiltere’den Henry Talbot, 1852’de fotoğrafların çoğaltılması için ilk yarı ton perdeyi kullandı.

1868 yılında Louis Ducos du Hauron’un macenta, camgöbeği ve sarı renklerinde fotoğrafik olarak üretilmiş üç resmin üst üste bindirilmesiyle nesneleri doğal renklerinde yeniden üretme fikri olmuştur.

İlk döner litografik presler, doğrudan metal plakadan kâğıdın yüzeyine basılmak
üzere tasarlanmıştı. Plaka ve kâğıdın birbirine sürtünmesinden kaynaklanan aşındırıcı etki nedeniyle, plaka üzerindeki görüntü kısa sürede aşınmaktaydı.
Bu nedenle, doğrudan döner presler hiçbir zaman çok popüler olmamışlardır.

Fransız bir bilim adamı olan Joseph Niepce, 1826’da dünyanın ilk fotoğrafını üretti. 

1868 yılında Louis Ducos du Hauron’un macenta, camgöbeği ve sarı renklerinde fotoğrafik olarak üretilmiş üç resmin üst üste bindirilmesiyle nesneleri doğal renklerinde yeniden üretme fikri olmuştur.

Ancak ofset aşaması olan kauçuk (blanket) silindirin sisteme dahil olmasıyla, hem bu iki sorun çözülmüş hem de ofset baskı adıyla tanıdığımız baskı tekniği ortaya çıkmıştır.

Ofset baskı sistemleri çeşitli temel bileşenlerin bir araya gelmesi ile çalışır. Bu bileşenler;
• Mürekkepleme ünitesi,
• Nemlendirme ünitesi,
• Kalıp silindiri,
• Blanket (Kauçuk) silindiri,
• Baskı silindiri.

Mürekkepleme ünitesi mürekkep haznesi, mürekkep hazne merdanesi,
sürücü merdanesi, transfer merdanesi gibi parçalardan meydana gelir. 

CMYK olarak adlandırılan ve çıkarımsal renk sistemine göre tasarlanmış olan bu bileşim matbaacılıkta kullanılan dört ana rengi ve bu sistemi tanımlar. Cyan (mavi/camgöbeği), Magenta (pembemsi kırmızı), Yellow (sarı), Key (Siyah) renklerinin kısaltmasıdır. 

Baskı öncesi hazırlık işlemleri renk ayrımı, film çıkışı, montaj ve kalıp hazırlığı olarak üç aşamada ele alınabilir. Renk ayrımında tasarımda kullanılacak fotoğraf, çizim, illüstrasyon gibi görseller taranarak bilgisayar ortamına taşınır ve ayrı renk
katmanlarına ayrıştırılır.

Tabaka ofset baskıda kâğıtların kesilmiş tabakalar hâlinde birer birer baskı ünitesine taşındığı sistemin aksine web ofset baskıda kesilmiş kâğıtlar yerine bobin şeklinde sarılı olan metrelerce uzunluktaki tek parça kâğıt ruloları kullanılmaktadır.

20. yüzyılın başında çeklerin basımında sahteciliği önlemek için suda eriyen mürekkeplerin kullanılması gerekli olmuştur. Bu ihtiyaçtan dolayı çözüm araştırılırken kuru ofset baskı tekniği geliştirilmiştir. İlerleyen zamanlarda bu teknik sadece çek basımı için değil ticari basım için de kullanılmaya başlanmıştır.

CtP kalıp pozlayıcılar, kalıp üzerindeki kaplamayı fiziksel veya kimyasal olarak değiştirmek için lazer kullanırlar. Kullanılan lazer teknolojisinin türüne göre, termal ve görünür ışık olmak üzere iki ana tip CtP kalıp pozlayıcı vardır.

Dijital ofset baskı sürecinin üç temel teknolojisi şunlardır:
• ElectroInk – elektro mürekkep
• Termal ofset transfer teknolojisi
• Anında renk değiştirme.