Sanatta Eleştirel Düşünce — Ünite 8 Soru-Cevap

Türk Dil Kurumu sözlüğünde, insan ve toplumla ilgili her tür olayı konu alarak abartılı bir biçimde veren, düşündürücü ve güldürücü resim olarak tanımlanır.

Türkçeye Fransızcadan geçen “karikatür” sözcüğü, İtalyanca “yüklemek” veya “şarj etmek” anlamına gelen “caricare” sözcüğünden türemiştir.

Karikatür işlevleri;
• siyaset/propaganda,
• sosyal hiciv, yorum,
• mizahi eğlencedir.

Siyasi karikatürler, sansasyonel etkileri olan çizimlerle siyasi bir meselenin özünü yakalamayı amaçlar. Propagandacı karikatür, toplumdaki bölünmeleri vurgularken, siyasi bir bakış açısını vurgulayarak halkı kışkırtmayı ve katılımlarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Sosyal yorum
karikatürlerinde karikatürist, toplumun tamamını ya da bir bölümünü ilgilendirdiği herhangi bir konuda çelişkiyi öne çıkarmak için görüş bildirerek okuyucuların dikkatini çekmeye çalışır. Karikatür aynı zamanda kahkaha yoluyla mizahi eğlence için de kullanılır. Hem iğneleyici hem de olumlu kamuoyu görüşlerini ve tepkilerini ortaya çıkarmaya çalışır. İzleyicinin duygusal çekiciliğini ve görüntü estetiğini en üst düzeye çıkarmak için kelime oyunu, metafor, karşılaştırma ve alegori gibi retorik figürleri kullanırlar.

Karikatür sözcüğü ilk defa İngiliz yazar Sir Thomas Browne’un 1716 yılında yayımladığı Christian Morals adlı kitapta geçmiştir. 

Eski Mısır’da siyasal toplumsal ilişkilerini anlatmak için hayvan betimlemeleri insanları simgelemiştir. Papirüs ve kireçtaşı üzerine resmedilmiş başrolü kedi ve fare olan toplumsal birçok konunun işlendiği çizimler bugünkü karikatür
tanımına ne kadar da uyuyor.

1. Eski Çağ Roma yapılarında bulunan tuhaf, gülünç figürlerden oluşmuş
süsleme üslubu 2. Kaba gülünçlüklerden, tuhaf ve olmayacak şakalaşmalardan yararlanan, karşıt görüntüleri, bağdaşmaz
durumları şaşırtıcı biçimde birleştiren güldürü biçimidir.

Yaygın olarak, el yazması kitaplardaki metni görselleştiren, metinde yer
alan bilgileri daha açık hâle getiren, figürler birbirini kapamayacak şekilde yerleştirildiği, kendine has boyama tekniği ve anlatım dili ile ince işlenmiş kitap resimleridir.

Bilinen en eski modern karikatür örnekleri, belirli kusurlarını modele dökmek için insanları gözlemleyen Leonardo da Vinci tarafından verilmiştir. Bunlarda amaç, özgün olanın bir portreden daha vurucu olduğu izlenimi vermekti. Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), yine bu alandaki ilk sanatçılardan biri olup bir insanı az çizgiyle mizahi olarak betimlemeyi başarmasıyla bilinmektedir. Karikatür sanatı, zamanla Fransa ve İtalya’daki kapalı aristokrat kesiminde yaygınlaştı.

Hiciv amaçlı deformasyon ile karakterize edilen çizim tekniği İtalyan Annibale Carracci’ye (1560- 1609) atfedilir. Bu çizimler, Bologna şehrinde yaşayan popüler tiplerin çeşitli çalışmalarıyla ortaya çıktı ve ölümünden sonra, karikatür kelimesinin yazıldığı bir gravür koleksiyonu yayınlandı.

1618 ile 1648 yılları arasında Orta Avrupa’da yapılan ve Avrupa devletlerinin çoğunun katıldığı Otuz Yıl Savaşları’nda karikatür boyut değiştirerek bir propaganda aracına dönüşmüştür. Bu dönemde matbaa geliştiği için broşürlerin arasına ayrı bağımsız parçalar olarak gravür baskılar konup etkin bir propaganda aracı olarak karikatürlerin ilk kez kullanıldığı görülmektedir. Fransa kralı XIV. Louis’in1685’te Protestanlığı yasakladığında sembolik imgelerin kullanıldığı gravürlerin propaganda değerini anladı ve anonim bir dizi ürettirerek dağıtımını sağladı “Resim 8.12”. Kral karşıtları, XIV. Louis’in propagandasını çürütmek, Fransız sarayıyla alay etmek ve siyasetine
karşı çıkarak yine gravür karikatürleri gücünü etkin olarak kullanmışlardır. Bunun iyi bir örneği, 1691’de Amsterdam’da yayınlanan ve Fransa’daki Protestan karşıtı baskının figürlerinin on altı karikatürünü içeren
Les Héros de la Ligue adlı ünlü eserdir. Bu karşıt eserlerde kral ve yandaşları dinî meselelere gerçek bir saygı duymadan kendi siyasi gündemlerini geliştiren ayyaşlar ve savurganlar olarak tasvir ediliyor. Gravürler o
kadar başarılıydılar ki koleksiyonlarda yerlerini alabilmek için yeniden üretildiler.

Ressamlar tarafından vasat bir tür olarak kabul edilen karikatür, grafik sanatların genişlemesi ve 1750’lerde Londra’da ortaya çıkan tasarımcıların, illüstratörlerin ve matbaacıların profesyonelleşmesiyle gelişti. Modern anlamda ilk gerçek karikatüristler, Henry William Bunbury, James Sayers, James Gillray, Thomas Rowlandson, Isaac ve George Cruikshank, Ressam William Hogarth’ın manevi mirasçılarıdır. İngiliz hiciv baskısının babası olarak kabul edilen Hogarth, dünyevi ortamların diğer yüzünü, (gecekondular, kabareler, kumarhaneler, genelevler) gerçekliğini, siyasetin yapay ortamlarının gizli yüzünü gösteren ilk sanatçılardan biridir. William Hogarth (1697-1764) önemli bir İngiliz ressam, baskıcı, resimsel hicivci
ve editör-karikatüristtir. Karikatür gibi serili sanat ların öncüsü olarak kabul edilir. Eserleri arasında eşsiz değerde gerçekçi portrelerden “modern
ahlaki konular” üzerine karikatür tarzı serilere kadar birçok farklı çalışması vardır. Bazen acımasız da olabilen çalışmalarının çoğu dönemin politikası
ve değerleriyle dalga geçen eleştirilerdir. Bu tarz çizimlere genelde onun adından gelen Hogarthçı ya da Hogarth tarzı denmektedir. William Hogarth dünyada ilk kez resimle yazıyı birleştiren, konuşma balonları hazırlayan ressam olarak bilinmektedir.

Dünyada yayımlanan ilk karikatür kitabı İngiltere’de basılan ve Mary Darly’nin Karikatürler Kitabı (A Book of Caricaturas -1762) adını verdiği eserdir. Yine 18. yüzyılda bu alanda uzmanlaşan İngiliz Thomas Rowlandson (1756-1827) ve James Gillray (1757-1815) gibi isimler de önemli eserler vermiştir. 1789 ve 1815 arasında, karikatüristlerin
en yaygın konuları Fransız Devrim’in aşırılıkları ve Napolyon’du; Napolyon, dehasını kutlamak veya düşmanlarıyla alay etmek karikatürlerin genel çerçevesini oluşturuyordu.

Herhangi bir kültürel etkinliğin ilanı için tasarlanan afiş türleridir. Tiyatro, sinema, sergi, konser, sempozyum, kongre, yarışma gibi kültürel etkinliklerin duyurularını yapmak amacıyla tasarlanırlar. Kültürel afişlerde etkinliğe ait bilgiler, katılımcılar, yer, tarih, düzenleyiciler gibi bilgiler bulunur.
Tasarımlarında kavramsal yalın içerikler kullanılabildiği gibi oldukça detaylı doğrudan içerik bilgileri de kullanılabilir.

Fransa’da Kasım 1831’de Philipon tarafından çizilen ve daha sonra Daumier tarafından ele alınan Armutlar (Les Poires) karikatürü, Cumhuriyetçilerin -Monarşi rejimine karşı çıkanlara karşı baskı yasalarıçıkaran burjuva Louis-Philippe figürüne karşı- mücadelesinin bir simgesidir. Karikatür 19. yüzyıl boyunca, eski düzene özlem duyan toplumsal ve gerici bir muhafazakârlık karşısında büyük cumhuriyet ilkelerinin yavaş ve zor inşasıyla uzlaşmak zorunda kaldı.

Fransa’da Kasım 1831’de Philipon tarafından çizilen ve daha sonra Daumier tarafından ele alınan Armutlar (Les Poires) karikatürü, Cumhuriyetçilerin -Monarşi rejimine karşı çıkanlara karşı baskı yasaları çıkaran burjuva Louis-Philippe figürüne karşı- mücadelesinin bir simgesidir. Karikatür 19. yüzyıl boyunca, eski düzene özlem duyan toplumsal ve gerici bir muhafazakârlık karşısında büyük cumhuriyet ilkelerinin yavaş ve zor inşasıyla uzlaşmak zorunda kaldı. Günümüzdeki Noel Baba imajı, karikatürist Alman asıllı Amerikalı Thomas Nast’ın 3 Ocak 1863 tarihli Harper’s Weekly dergisinde yayımlanan çizimlerine dayanır. Nast’ın çizimleri ise 1822’de Amerikalı şair Clement Clarke Moore’un yazdığı kabul edilen ve ölümünden sonra kendisine atfedilen, “A Visit from Saint Nicholas” (Aziz Nikola’nın Ziyareti) ya da “Twas the Night Before Christmas” (Noel’den Önceki Geceydi) olarak bilinen şiirden esinlenmiştir. Popüler Noel Baba imajı, çizer Haddon Sundblum’un, 1931 yılından itibaren Coca-Cola şirketi için hazırladığı çizimlerle son hâlini almıştır. Sundblum’un Noel Baba’sı; şişman, beyaz sakallı, uçları beyaz kürklü kırmızı bir kıyafet giyen, siyah kemerli, siyah çizmeli, yumuşak kırmızı şapkalıydı. Nast’ın karikatürlerinde şiirden esinlenmesi karikatür ve edebiyatın iç içe gelişiminin güzel bir örneğidir. Tarih boyunca edebiyat ile
karikatürün arasında güçlü bir ilişki vardır. Farklı alanlar birbirini basamak olarak hep kullanmıştır. Nast’ın Clement Clarke Moore’un şiirlerinden
çıkarttığı Aziz Nikola karakteri Sundblum’un Noel Baba’sına dönüşerek popüler kültürün müthiş bir pazarlama karakterini doğurmuştur.

André Gill, ünlülerin küçücük bedenler üzerine kocaman kafaları çizmesine öncülük eden 19. yüzyıl Fransız karikatüristiydi. Bu uygulama,
yaşadığı yüzyılda ve sonrasında hemen hemen her karikatürcüyü etkilemiştir. Hayatı boyunca, mahkeme davalarına ve bir keresinde baş editörünün hapsedilmesine yol açan tartışmalı siyasi karikatürleriyle tanınıyordu. The Man of the Day adlı bir dizi için portreler çizdiği haftalık dört sayfalık La Lune gazetesi için yaptığı çalışmalarla tanındı. 1865’ten 1868’e kadar La Lune için çalıştı. La Lune yasaklandığında, 1868’den 1876’ya kadar L’Éclipse dergisi için çalıştı. Gill ayrıca ünlü dergi Le Charivari için çizdi.

Yirminci yüzyıl başlarında karikatür içerik olarak daha çok haberleri görselleştirmeye yönelik gazetecilik ve “çizgi roman” işine dönüştü. Bu değişim daha sonraları da hareket kazanarak “çizgi film” boyutuna atladı.
Bir yirminci yüzyıl sanatı olarak doğan, edebiyat ve resmin birleşiminden daha öteye giderek kendi kurgu, anlatım ve görsel biçimini yaratan anlatı
sanatı çizgi romanın ilk örneği olarak genellikle Richard Felton Outcault’in “The Yellow Kid(Sarı Çocuk)” (1896) gazete bandı gösterilir. Daha önce
yazılı basında yer alan bazı denemelerden Yellow Kid’i ayıran özelliği, devamlı bir karakter olarak bantta görülen küçük çocuk etrafında gelişen anlatıda ilk defa çizim içine yerleştirilmiş konuşma balonlarının yer almasıydı. Amerikalı çizgi roman sanatçısı Richard Felton Outcault, medyanın
öncülerinden biriydi. Tekrar eden bir karakter etrafında dönüyordu, günlük olarak yayımlandı ve günümüzün çizgi roman tanımının tüm özelliklerini bir araya getirdi. Daha da önemlisi, çizgi roman endüstrisini başlatmaktan tek başına sorumluydu. ‘Sarı Çocuk’ o kadar popülerdi ki insanlar sadece “komik sayfaları” okumak için sayı satın aldı. Yakında ABD’deki ve dünyadaki her gazetenin kendi çizgi roman sayfaları olmasının yolunu açtı. Outcault, karikatüristlere çalışmaları için ödeme yapılabileceğini ve bundan geçimini sağlayabileceğini kanıtladı. Aynı zamanda işin dezavantajlarını yaşayan ilk karikatürist oldu. Telif hakkı sorunları için savaşmak zorunda kaldı, yayıncıları tarafından istismar edildi. 

Reklam Afişleri: Ticari bir faaliyet gösteren herhangi bir ürün ya da hizmet üretip hedef kitlesine pazarlamak isteyen kurum ve ürün tanıtımlarının yapıldığı tür afişlerdir. İçerik olarak doğrudan ürün ve hizmet gösterildiği gibi dolaylı anlatım yaparak kavramsal içerikler de tercih edilebilir.

Konusu genelde toplumun en azından bir bölümünü ilgilendiren bir durumla ilgili farkındalık yaratmak için tasarlanan afiş türleridir. Çoğu zaman bilinen bazen de hiç bilinmeyen bir toplumsal durum hakkında hatırlatma, bildirme, öğretme, gösterme, belirtme gibi amaçlarla ortaya çıkarlar. Kimi zaman çözüm önerileri de içinde bulundurabileceği gibi çoğu zaman sadece durum tespiti yaparlar. Diğer afiş türlerinin dışında negatif durum oluşturma, rahatsız etme, hatta açıkça toplumun bir kesimini dışlamak gibi durum sergiledikleri gözlenir. Protesto afişleri de sosyal afiş tasarımları içinde yer alırlar.

Litografi/litografya/taş baskı: Kireç taşı üzerine yağlı mürekkeple çizilmiş şekil ve yazıların basım sanatı. Taş baskıya el litografyası da denir. Taş baskı, modern ofset litografyanın başlangıcıdır. Taş baskı tekniğinin esası, yağın suyu itmesi özelliğine dayanır.

1796 civarında Alman Litograf Alois Senefelder tarafından litografinin
icadı, daha büyük formatların ve özellikle renklilerin ortaya çıkmasına ve maliyetlerin düşmesine imkân sağlamıştır.

Afiş tasarımı bugünkü kimliğini, 19. yüzyılın sonunda Jules Chéret veya Alphonse Mucha gibi ressamlar ve Toulouse-Lautrec gibi artık onu bir ifade aracı olarak kullanmaktan çekinmeyen ressamlarla kazandı.
Bu ilk dönem afişlerinin konusu genelde kabare, müzikal gibi gösteri sanatları oluşturuyordu. Rokoko sanatçılarının eserlerinden etkilenen Jules
Chéret (1836-1932), modern afişin babası olarak nitelendirilmektedir. O dönemde ne kadar çok talep gördü ki; tiyatro, kabare, belediye festivalleri ve kozmetik, eczacılık ürünleri ve demir yolu şirketleri için birçok reklam afişi tasarladı. Chéret reklam afişlerinde farklı konularda reklamını yaptığı ürünü genellikle neşeli, zarif, canlı kadın figürleri kullanarak tasarladı. Çalışmaları daha popüler hâle geldikçe ve özgür ruhlu kadınları gösteren büyük posterleri daha geniş bir izleyici kitlesi buldukça, uzmanlar onu Chéret’i “kadın özgürlüğünün babası” olarak adlandırmaya başladı. Chéret’in afişlerinde kadınlar daha önce sanatta tasvir edilmedikleri seviyede
konumlandırılmış ve eskiden tabu olan faaliyetlere katılabildikleri bir atmosferin habercisi olarak tasarlanmışlardır. Bu açıdan Chéret’in afişleri dönemin toplum yapısını oluşturmada önemli bir rolü olmuştur (Presbrey,
Frank. (1929). The History and Development of Advertising. New York: Doubleday, Doran and Company). Art Nouveau afişleri ve grafik sanatları, renkli litografi ve renkli baskı teknolojileri sayesinde gelişti ve üslubun
önemli bir aracı hâline geldi. Sanat artık galerilerle sınırlı değildi, duvarlarda ve resimli dergilerde görülebiliyordu. İsviçreli sanatçı Eugène Samuel Grasset (1845–1917) tasarım alanında yaratıcı ürünler vermiştir. Resimli siyasi afişin yaratıcısı olarak da bilinen Grasset Art Nouveau tasarımının öncülerinden kabul edilir. 

Alman grafik tasarımcısı, yazı tasarımcısı, profesör, iç mimar ve sanatçı Lucian Bernhard, 20. yüzyılın ilk yarısında stilize görüntü ve düz renk kullanarak Plakatstil (poster stili) olarak bilinen tasarım stilinin
yanı sıra görüntüyü yalnızca mesajı taşıyan nesne ve konuya odaklayarak yalın bir dil oluşturulmasında öncülük etmiştir. Sachplakat olarak da bilinen Plakatstil 1900’lerde Almanya’da ortaya çıkan erken bir afiş sanatı tarzıydı. 1906’da Berlin’den Lucian Bernhard tarafından başlatıldı. Bu stilin ortak özellikleri, düz renklerle cesur ve göz alıcı yazılardır. Şekiller ve nesneler basitleştirilmiştir ve kompozisyon merkezi bir nesneye odaklanır. Plakatstil, Art Nouveau’nun karmaşıklığından uzaklaştı ve afiş sanatına daha modern bir bakış açısı getirdi. Ünlü Plakatstil sanatçıları arasında Ludwig Hohlwein, Edmund Edel, Ernst Deutsch-Dryden, Hans Lindenstadt, Julius Klinger, Julius Gipkens, Paul Scheurich, Karl Schulpig ve Hans Rudi Erdt bulunmaktadır. Sachplakat’ın sonraki ustası Otto Baumberger’di.

Aleksander Mikhailovich Rodchenko (1891-1956) Rus sanatçı, heykeltıraş, fotoğrafçı ve grafik tasarımcısı, konstrüktivizmin kurucusudur. En çok bilinen çalışması, okuma yazma oranlarını yükseltmeyi amaçlayan bir devlet projesine ait yaptığı sosyal afiş çalışmasıdır. Konu insanların okumasını sağlamaksa ve bunu bilmeyen insanlara tasarım yapıyorsanız işin hiç de kolay olmadığı söylenebilir. Rodchenko dinleyicileriyle onların seviyelerinde konuşulacağını biliyordu ve bu karışık durumu çözümlemek için görsel
iletişimin temel elemanlarını kullanarak hikâyeyi en basit şekilde anlatmanın yolunu kullandı. Bu tasarımda Rodchenko fotoğrafçı yönünü de kullanarak afişin temelini model olarak kullandığı Lilya Brik’in portresiyle oluşturdu. Lilya Brik, o zamanın birçok sanatçısı için bir ilham perisiydi. Yuvarlak bir yüzü, iri yuvarlak gözleri, başörtüsüyle dünyayı birlikte değiştirebiliriz ruhunu taşıyan komşu kızı duygusunu somutlaştırıyordu. Lilya’nın ağzından çıkan çizgiler, mesajını sokaklara fırlatan bir megafonu çağrıştırıyor.
Rodchenko’nun kullandığı mavi, yeşil ve kırmızı da aciliyet yaratırken, geleneksel renklerin bu kombinasyonu aynı zamanda güven ve siyasi parti hedeflerini de ima ediyor. Kullanılan ana renkler ilkokul çocuklarının sahip olduğu pastel boya kalemlerindeki renkleri hatırlatırken temel öğrenme dürtüsünü de devreye sokuyor. Posterdeki kırmızı “kitaplar” kelimesi ve etrafındaki kırmızı aktif alanlar, bu yeni program için coşku uyandırırken lacivert; bilgiyi, güvenilirliği, gerçekliği, yeşil; insanlık değerlerine hitap ediyor. Afiş “Bu hanımefendi ve devlet sizin için en iyisini biliyor ve bu da eğitimdir” mesajını basit ve samimiyetle kitlesine aktarmıştır. Rodchenko, devletin başlattığı programlarlahalkının refahını artırma hedefine inanıyordu ve bu sosyal kampanyaya bu ikonik posterle büyük katkı sağlamıştır. Tasarımcının içinde üretim yaptığı projeye inanması motivasyonunu artırarak etkili bir sonuca ulaşmasında çok önemli bir noktadır. 

Yakınsak Düşünme: Yalnız ve tek bir doğruya bağlı, yoruma gerek bırakmayan, herkesin aynı cevabı doğru kabul ettiği düşünme yöntemi olarak tanımlayabiliriz. Yakınsak düşünme aynı zamanda İçe Doğru Düşünme olarak da adlandırılır.

Iraksak Düşünme: Tek doğrunun olmadığı, yoruma dayalı olabilen, hayal gücünün de kullanılabileceği, var olan bilgiye dayanılarak değişik yanıtların üretilmesinin sağlanabileceği düşünme yöntemi olarak tanımlayabiliriz. Iraksak Düşünme aynı zamanda Dışa Doğru Düşünme olarak da adlandırılır.

Yaratıcı düşünme, boşluklar, paradokslar, fırsatlar, zorluklar veya endişelerle karşılaşmayı ve kavramlar arası anlamlı yeni bağlantılar aramayı içerir:
• çok sayıda olasılık,
• farklı bakış açıları,
• olağandışı durum tespitleri,
• geniş ve zengin ayrıntılar.

Ohio Üniversitesi’nden Profesör Larry Larson tarafından Journal of Biological Education 1990’da yayımlanan makalede, eleştirel düşünme yaklaşımının hedefleriyle ilgili aşağıdaki ilkeler tanıtıldı. Bu ilkeler, düşünme adımlarına geçmeden önce eleştirel düşünme için kılavuz niteliğindedir:
• Durumla ilgili tüm gerekli bilgileri toplanmalı
• İlgili tüm terimler anlaşılmalı ve net bir şekilde tanımlanmalı

• Bilgi toplamak için kullanılan yöntemler ve mevcut sonuçları sorgulanmalı
• Ön yargılar ve değerler dahil olmak üzere varsayımlar sorgulanmalı
• Gerçeklerin kaynağını sorgulanmalı
• Mualif görüşler sorgulanmalı
• Durumun parçalarına ve fazlasıyla büyük resmine bakılmalı
• Nedenler ve sonuçları sorgulanmalı
• Çeldiricilere dikkat edilmeli

Odaklanma yaklaşımlarında görsel iletişim tasarımcıları olabildiğince pozitif olup seçenekleri yaşatma temelli bir tavır sergilemelidirler. Aksi durumda olumsuz tavır, seçeneklerin nasıl iyileştirilebileceğini, güçlendirilebileceğini veya geliştirilebileceğini düşünmeden birbiri ardına reddederek her düşüncenin yalnızca zayıflıklarını görebilir. Böyleyikle odaklanma sonunda geriye bakıldığında seçeneğin kalmadığı görülebilir. Negatif bir bakış açısının hissizleştirici, olasılıkları ezici etkisinin üstesinden gelmeye yardımcı olmak ve odaklanmak için aşağıdaki dört temel kural uygulanır:
1. Fikirleri olumlu değerlendirme - yapıcı analiz: Bu üretilen her seçeneği eleştirmeden kabul etmek anlamına gelmez. Görsel iletişim tasarımcısı için seçeneklerin güçlü veya olumlu yönlerini aramak öncelikli olmalıdır. Duruma olumlu tarafından yaklaşılıp seçeneğin avantajları veya güçlü yanları sorgulanmalıdır.

2. Bilinçli ve açık olmak: Eleştirel düşünme, etkili bir yaratıcı düşünme sürecinin önemli bir parçasıdır. Etkili odaklanma, seçim yapmayı ve karar vermeyi de içerir. Görsel iletişim tasarımcısı yaklaşımında bilinçli ve kararlı ise süreç çok daha kolay ve genellikle daha az gerilimli geçer.

3. Fikirde hem yenilik hem de uygunluk: Başarılı bir görsel uygulama için potansiyele sahip gelecek vaat eden seçeneklerde hem yenilik hem
de duruma uygunluk aranmalıdır. Bazı fikirler çok yeni ama konuya uygunluk bakımından zayıflık taşıyorsa verilmek istenen mesajdan uzaklaşmak anlamına gelir. Aksine yeni bir fikir olmayıp konuya uygun olan seçenekler de daha önce rastlanan sıradan, klişe yapılar olarak ortaya çıkacaktır.

4. Rotada kalmak: Görsel iletişim tasarımcısı seyahat eden bir gezgin gibi, gözlerini sürekli son aşamada ulaşacağı hedefinde tutmalıdır. Nereye gideceğini bilmiyorsa insanlar kaybolup başka yerlere gidebilirler. Bazen, insanların rotadan sapma konusunda yaşadıkları heyecan ve coşku, başlangıçtaki amaçlarını gözden kaçırmalarına neden olur. Ancak, tasarımcı süreç boyunca kendine odak noktasını hatırlatarak rotasını kaybetmemesi gerekmektedir