Yeni Medya Sanatı — Ünite 5 Soru-Cevap

Edmund Berkeley, Ocak 1963 tarihli Bilgisayarlar ve Otomasyon adlı dergide, mühendis Efraim Arazi’nin 1962 tarihli bir resmini bilgisayar sanatı olarak yayınlayarak terimi literatüre kazandırmıştır. 

Edmund Berkeley, Ocak 1963 tarihli Bilgisayarlar ve Otomasyon adlı dergide, mühendis Efraim Arazi’nin 1962 tarihli bir resmini bilgisayar sanatı olarak yayınlayarak terimi literatüre kazandırmıştır. Adı geçen bu resim aynı zamanda 1963’te ilk Bilgisayar Sanatı Yarışması’nın başlatmasına ilham olmuştur. Her yıl düzenlenen bu yarışma, 1973 yılına kadar bilgisayar sanatının gelişiminde kilit bir rol oynamıştır.

Yapay zeka terimi, bilgisayar bilimcisi olan John McCarthy tarafından 1956 yılında Dartmouth Üniversitesi’nde düzenlenen bir konferansta telaffuz edilerek tartışmaya açılmıştır.

Gökyüzü ve düzensiz şekilli rastgele görsellerle beslenen Deep Dream, nesneleri görsel ipuçlarından tanımaktadır. Bir süre sonra Walt Disney’in hayal gücünü andıran resimler yapmaya başlayan Deep Dream’in sanatı sahip olduğu inception algoritması nedeniyle “Inseptionism” olarak adlandırılmıştır.

Elektronik edebiyat: Bilgisayar gibi dijital ortamlarda yazılan, oluşturulan ve okunmak için yine dijital araçları gerektiren edebiyat türüdür. Elektronik edebiyat etkileşimli bilgisayar metinleri anlamına gelir.

Lutz’un öğretmeni olan Max Bense ise somut şiirin metinsel modellerinin bilgisayar şiiri deneylerine aktarılabileceği fikrini ortaya atan Alman bilim insanıdır (D’Ambrosio, 2018, s. 53).

Somut Şiir: Anlam veya etkinin kısmen veya tamamen görsel yollarla, kelime veya harf kalıpları
ve diğer tipografik araçlar kullanılarak aktarıldığı şiir türü.

Alan Turing’in 1950’de yayınlanan “Computing Machinery and Intelligence” adlı makalesi,
yapay zeka teknolojisinin resmî olarak doğuşu kabul edilmiştir.

Geleneksel Japon estetiğinde wabi-sabi, geçiciliğin ve kusurluluğun kabulüne odaklanan bir dünya görüşüdür (Ando). Wabi-sabi’de estetik; doğası gereği kusurlu, süreksiz ve eksik olan güzelliği takdir etme olarak tanımlanır. Bu estetik anlayışı Japon sanatının tüm formlarında yaygındır.

Geleneksel Japon estetiğinde wabi-sabi, geçiciliğin ve kusurluluğun kabulüne odaklanan bir dünya görüşüdür (Ando). Wabi-sabi’de estetik; doğası gereği kusurlu, süreksiz ve eksik olan güzelliği takdir etme olarak tanımlanır. Bu estetik anlayışı Japon sanatının tüm formlarında yaygındır.

Kırılan bir nesneyi, kırıkların görünür olmasını sağlayacak şekilde onarmak üzerine kurulu Kintsugi felsefesi de wabi-sabi’yi destekler niteliktedir. Kırık çömleklerin altınla karıştırılan reçine ve vernikle onarma sanatı olarak tanımlanabilecek Kintsugi modern sanatçılar tarafından da kabul görüp uygulanan bir teknik haline gelmiştir.

Dijital verileri bozarak veya elektronik cihazları fiziksel olarak manipüle ederek dijital veya analog hataları estetik amaçlarla kullanma pratiği olan glitch sanatının ilk örnekleri arasında 1978 yılında Jamie Fenton ve Raul Zaritsky tarafından oluşturulan Digital TV Dinner ve Dick Ainsworth tarafından yapılan glitch sesi sayılabilir.

Yanlış hizalama hataları, bir video dosyasını ses dosyası olarak açmak veya bir dosyayı açmak için yanlış kod çözücü kullanmak gibi farklı bir dosya türü için tasarlanmış bir programla farklı bir tür dijital dosyanın açılmasıyla üretilir. Bu tür aksaklıklar oluşturmak için yaygın olarak kullanılan araçlar arasında Audacity ve WordPad gibi yazılımlar sayılabilir.

Soyut sanatla glitch sanatının görsel benzerliklerinin yalnızca tesadüf olup olmadığını anlamaya
çalışırken soyut sanatçının aksine glitch sanatçısının esere doğrudan müdahalesi belirsizdir.

Raster Grafik: Bilgisayar grafiklerinde ve dijital fotoğrafçılıkta, bir raster grafik, bir bilgisayar ekranı, kağıt veya başka bir görüntüleme ortamı aracılığıyla dikdörtgen bir matris veya kare piksel ızgarası olarak görüntülenebilen iki boyutlu bir görüntüyü temsil eder. Raster teknik olarak görüntünün piksel cinsinden genişliği ve yüksekliği ile piksel başına bit sayısı ile ifade edilir.

Kendi niş kitlesinin dışında, sanal sosyal dünyalar başlığı altında akademik olarak da incelenmiş olan Second Life adlı oyun bunun ilk örneklerinden biridir. İnternet tabanlı bu sanal dünya, bölümün ilerleyen kısımlarında adından ve çalışmalarından tekrar söz edeceğimiz Neal Stephenson’ın 1992 tarihin yayınlanan bilimkurgu romanı Snow Crash’ten ilham alınarak yaratılmıştır.

Second Life’da “sims” olarak adlandırılan çok sayıda sanat galerisi simülasyonu vardır. Popüler galeriler arasında Sisse Singhs Sanat Galerisi, Windlight Sanat Galerisi ve Horus Sanat Galerisi bulunmaktadır. Bunların arasında en dikkate değer olanı, dünyanın ilk sanal çevrimiçi kentsel sanatlar bölgesi olan Cetus Gallery District sanat galerisidir.

Avatar: Hinduizm’de geçen, Sanskritçe “iniş” anlamına gelen bir kavramdır. Bir tanrının Dünya üzerindeki maddi görünümünü veya ete bürünme anlamına gelen enkarnasyonunu ifade eder. Bilgisayar teknolojileri söz konusu olduğunda ise avatar; bir kullanıcının veya kullanıcının karakterinin veya kişiliğinin grafiksel bir temsilidir. Avatarlar, İnternet forumlarında ve diğer çevrimiçi topluluklarda kullanılan, profil resimleri, kullanıcı resimleri olarak da bilinen iki boyutlu simgeleri de tanımlar. Sanal sosyal dünyalar veya bilgisayar oyunlarında ise avatar, üç boyutlu olarak modellenmiş temsillerdir (http 7). Metaverse’de avatarlar metaverse sakinlerinin görsel iletişim enstrümanları olarak görev yaparlar.

Metaverse kavramını ortaya atan ilk kişi, 1992’de yayınlanan Snow Crush romanının yazarı Neal Stephenson olmuştur.

Web 3.0: Semantik web olarak da adlandırılan, blok zincir tabanlı, makineler tarafından okunabilen world wide web konseptidir. 2014 yılında akıllı sözleşme işlevine sahip, merkezi olmayan açık kaynaklı bir blok zincir olan Ethereum’un kurucu ortağı Gavin Wood tarafından ortaya atılmıştır.