Temel Sanat ve Tasarım Eğitimi — Ünite 6 Soru-Cevap

Renk algısının oluşabilmesi için bir ışık kaynağı, bir nesne ve gören bir gözün olması gerekiyor.  Bunların sonucu olarak beynimizde oluşmuş olan durum renk algısını
oluşturmaktadır.

Cisimler ışığı geçirip geçirmemelerine göre de üçe ayrılırlar:
• Saydam: Işığı geçiren cisimler,
• Saydam olmayan: Işığı geçirmeyen cisimler ve
• Yarı saydam cisimler.

Gözle görülen ışığın dalga uzunluğu 0,000,04-0,000,08sm.arasındadır.

Güneş ışığı tüm renklerin birleşiminden oluşur. Bu ışık, bir prizmadan geçirildiğinde

her renk farklı miktarlarda kırılır ve ortaya gökkuşağı gibi bir tayf çıkar.

Bilimsel olarak ilk kez Isaac Newton tarafından, yapmış olduğu deney sonucu,

renklerin prizma tarafından üretilmediği, güneş ışığının tüm renkleri içinde
barındırdığı sonucuna ulaşmıştır.

İnsanlar için görünülür spektrum, morötesi ışık ile kırmızı ışık arasındadır.

Gözlerimiz renkleri görmek için retinada ışığı algılayan ve ışığa tepki veren çubuk ve koni isimli iki tür hücre olan fotoreseptörleri kullanır. Farklı koniler, farklı ışık dalga boyları tarafından etkinleştirilir. Koniler uyarıldığında, beynin görsel korteksine sinyaller gönderirler, Konilerde, kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç tip foto pigmentler veya renk algılama molekülleri bulunur. Koni tiplerinden her biri, görünür ışığın farklı dalga boylarına karşı hassastır. Beyin, tüm bilgileri işler ve renkli bir görüntüyü bir araya getirir.

Beyaz ışığı meydana getiren yedi renk şunlardır: Kırmızı, Turuncu, Sarı,
Yeşil, Mavi, Lacivert, Mor.

Pisagor Yunan matematikçisidir. Nesnelerin yüzeyinde rengin var olduğunu ve gözlerimizden gelen
sıcak bir emisyonla etkinleştirildiğini öne sürmüştür.

Empedokles, temel renkleri, eski Yunanlılar tarafından kabul edilen temel unsurların her biri ile ilişkilendirmiştir.
• Ateş – beyaz • Hava – sarı • Su – siyah • Toprak – kırmızı

Philipp Otto Runge, The Color Sphere adlı kitabında on iki tonu küre biçiminde düzenlemiş, böylece ilk üç boyutlu renk modelini vermiştir.

Kromatik daire: Kromatik daire; birincil, ikincil ve üçüncül tonların düzenli bir şekilde göründüğü
bir renk çemberidir.

Kırmızı, Turuncu, Sarı ve hakim oldukları tonlara sıcak renkler denir.

Siyah, beyaz ve gri renkler akromatiktir. Siyah, beyaz ve değişen grilere dayalı renk şeması kombinasyonlarından oluşur, akromatik renkler nötrdür.

Değer, bir rengin açıklığını veya koyuluğunu ifade eder. Değer, bir kompozisyon içinde vurgu oluşturmak ve görsel hiyerarşi oluşturmak için önemli bir araçtır.

Kroma, rengin saflığını ifade eden özelliğidir. Value, bir rengin açıklığı veya koyuluğudur ve
bir rengi, beyaza veya siyaha ne kadar yakın olduğuna göre tanımlar. Kroma ve değer, rengin
bağımsız özellikleridir.

Gözümüzdeki koni hücrelerinin duyarlılığı, mavi yeşil ve kırmızı renge tepki vermektedir. Algılanan tüm renkler, bu üç rengin karışımıyla üretilir.

Mavi, tüm renklerin içinde en görünür olanıdır. Güvenilirliği ve insana huzur veren,
rahatlatıcı etkileri bulunmaktadır.

Asalet, zenginlik, lüks duygularını çağrıştıran mor renk, hayal gücünü arttırır. Kişilerde konsantrasyonu arttıran, şevk veren bir renktir. Bu rengi seçen kişiler, ruhsallığı dikkate alan, asil ruhlu ve ağır başlı özellikler taşır.

Yeşil, birçok grubun doğurganlık ve yenilenme ile bağdaştırdığı bir renktir. Birçok kültürde doğanın rengidir. Çevreci partilerin ve organizasyonların rengi olarak kullanılır.

Beyaz, Çin, Vietnam ve Kore’de ölümün ve yasın rengidir.