Temel Sanat ve Tasarım Eğitimi — Ünite 4 Soru-Cevap

Problemin tanımı, bilgi toplama, yaratıcılık ve buluş süreci, çözüm bulma, uygulama.

Eskiz, sanat ve tasarım geliştirmek için
yapılan ön çizimler veya taslak çizimlerdir.

Grafik tasarımında en sık rastlanan taslak
türü, ressamın adını taşıyan onun kare ve
dikdörtgen biçimlerine dayalı kompozisyonun oluştuğu tipografiyle birlikte görsel unsurların da vurgulandığı Mondrian
taslaklarıdır.

Ticari bir ürünün belirli bir kitleye sunumunda kullanılan sirk taslakların belirleyici özelliği boyut, biçim ve ton değişikliğine dayalı bir çeşitlilikte olmasıdır (Becer, 2008).

Üç değişik boyda üretilen markerlardan geniş uçlu marker geniş alanları boyamak için, orta uçlu marker detayları çizmek için, ince uçlu markerlar ise desenlerin dış hatlarını çizmek için tercih edilir.

Tasarım ve sanatta kullanılan boyalar su bazlı ve su bazlı olmayan olarak ayrılır. Akrilik, sulu boya, guaj boya ve ekolin su bazlı boyalardır. Yağlı boya ise adından da anlaşılacağı gibi su bazlı olmayan bir boyadır.

Sulu boya tekniğini kullanırken kâğıdı çalışılan düzleme bantlayarak çalışmaya başlamak su nedeniyle oluşabilecek dalgalanmaları daha kolay kontrol etmeyi sağlayacaktır.

Yağlı boya “karanfil, keten, haşhaş ve ceviz gibi yağların çeşitli dolgu maddeleriyle karıştırılması sonucu elde edilen bir boya türüdür”

Tempera; organik malzemelerden (hayvansal ve bitkisel) elde edilen toz kök boya olarak da adlandırılan ince toz boyalar ve yumurta sarısının karıştırılmasıyla elde edilen ressamların hazırlayıp kullandıkları en eski boya çeşididir.

Günümüzde akrilik boyanın çabuk kuruma özelliğinden dolayı yağlı boyaya bir alternatif oluşturduğu da söylenebilir.

Akrilik boya, yağlı boya benzeri kapatıcı bir boya olabilmesinin yanında yağlı boyadan farkı su ile inceltilmesidir. Su bazlı olması nedeniyle çabuk kuruma ve hızlı çalışma olanağı sağlar.

Kolaj, kâğıt, kumaş parçaları, fotoğraf ve farklı çeşitlikte malzemelerin kesilip yapıştırılarak bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir görüntü tekniğidir.

Postmodern sanat kapsamında ele alınan yerleştirme (enstelasyon) Yılmaz’a (2006, s. 215) göre yine kesyap, kurgu ve toplama mantığının bir uzantısı olan bir tür ve yöntemdir. Enstelasyonların hazır yapıt niteliğinde güzel çirkin tartışmalarının olduğu “sanat nesnesi” kavramını yıktığı, birer soru işareti niteliğinde aktif bir eleştiri üzerine
temellendiği söylenebilir (Paz, 2017, s. 28).

Monotip baskı; tek tip baskı imkânı veren bir özgün baskı uygulama türüdür. Yüksek baskı, kalıp üzerinde oyulan kısımlar kısımlar yerine oyulmayan yüksekte kalan kısımlara boya verilmesiyle uygulanan bir tekniktir (Alakuş, Mercin, 2011, s. 290). Linolyum, ahşap, alçı döküm ile elde edilen kalıpların oyularak kullanılması ile yapılan baskılar da yüksek baskı türüne girer.

Linol baskı, linolyum üzerine oyulduktan sonra yüksek kalan kısımlarının basılması ile yapılır.

Çukur baskı, desenin doğrudan çelik, çinko, bakır plakalar gibi yüzeylere/kalıba kazınması, çizilmesi, derinleştirilmesi ile elde edilen baskı türüdür. 14. yy. dan itibaren Avrupa’da kullanılmaya başlanan 15. yy. yıldızı Albert Dürer’in de uyguladığı bu baskı sanatında kazıma işlemi için çelik uçlu kalemler kullanılmaktaydı; 17. yy. da ise Rembrandt’ın da uyguladığı baskı sanatı zamanla aside yedirme yöntemiyle oyma tekniği kolaylaştırılmıştır (Südor, 2006).

Serigrafi; “bir çerçeve üzerindeki eleğin basılması istenen bölgelerin geçirgen hâle getirilerek diğer bölgelerin maskelenmesiyle yapılan bir baskı çeşididir” (Uçar, 2019, s. 304).

1. hamur kâğıtlar: 57x82 cm, 68x100 cm,
70x100 cm
2. hamur kâğıtlar: 57x82 cm, 68x100 cm
3. hamur kâğıtlar: 57x82 cm, 68x100 cm
Kuşe kâğıtları : 57x82 cm, 70x100 cm
Bristol ve kromolüks kartonlar: 70x100 cm
Pelür kâğıtlar: 59x92 cm
Çıkartma kâğıtları: 50x70 cm

2. hamur kâğıt; selüloz ve ağaç hamurunun karışımından üretilen 1. kâğıda göre daha krem olan kâğıt türleridir.

Sıcak-pres kâğıdı: “Sert, kaygan yüzeyi olan bir kâğıttır. Sıcak press kâğıtlarının bazı örnekleri tabaka şeklinde üretilen bristol kartonu, çizim kartonu, kaligrafi kâğıtlarıdır (Albert, Wolf, 2012, s. 8).”