Temel Sanat ve Tasarım Eğitimi — Ünite 2 Soru-Cevap

Tasarım, yeni bir ürün oluşturmak amacıyla zihinde canlandırılarak gerçekleştirilen, biçimsel estetik problemleri araştırma
ve çözme eylemidir.

Tasarım kavramının temel karakteristik özelliklerini aşağıdaki şekliyle örneklendirebiliriz:
• Tasarım, yaratıcı nitelikteki sürecin kendisi olmakla birlikte faaliyet için gerekliliği söz konusu olan eskiz ve planların hazırlanması aşamasındaki çalışmaları kapsar.
• Tasarım, bir yapının fiziksel niteliklerini bütünleştiren yaratıcı, işlevsel bir süreçtir.
• Süreç olarak tasarım, teknoloji ve estetik arasındaki bilgi ve kaygılardan gerçekleştirilen özgün ve yaratıcı bir üründür.
• Tasarım, mevcut bilgi ve düşüncenin planlı ve yenilikçi bir şekilde kullanılmasını sağlayan hem nihai ürün olarak hem de yaratıcılığı yaratan bir süreçtir.
• Tasarım süreci kullanıcıların ilgi, beğeni ve ihtiyaçları dikkate alınarak gerçekleştirilen inovatif bir pratiktir.
• Toplumun ihtiyaçlarına göre evrensel bir nitelik taşıma özelliğine sahiptir.

Tasarım süreçleri: Farklı kaynaklarda birbirlerine çok benzemekle birlikte çeşitli aşamalardan oluştuğu sonucuna varabiliriz. Aşağıda grafik tasarımının aşamalarına ilişkin bir örnek verilmiştir (Becer, 1997):
• Problemin Tanımı
• Bilgi toplama
• Yaratıcılık ve Buluş Süreci
• Çözüm Bulma
• Uygulama

Yeni medya tasarımı tüm görsel iletişim ve etkileşim tasarımları, bilgi işlem tasarımı, yazılım türleri ve tasarımları, web tabanlı uygulamaları, hareketli tasarım türleri ve diğer tüm teknolojik tasarım pratiklerini içeren geniş bir alanı kapsamaktadır.

Tasarım Odaklı Düşünme, (Design Thinking) kullanıcıları anlamayı, varsayımlara meydan okumayı, sorunları yeniden tanımlamayı ve prototip ve test için yenilikçi çözümler yaratmayı amaçlayan doğrusal olmayan, yinelemeli bir süreçtir.

İnovasyon kelimesinin kullanım alanlarına göre farklı tanımları vardır. En genel ve basit tanıma göre “inovasyon” yenilik ya da yeni yöntemlerin kullanılması, olarak ifade edilir.

Tasarım düşüncesi doğrusal olmayan esnek ve akışkan bir sürecin karşılığıdır. Tasarım odaklı düşünme; “Empati, Tanımlama, Fikir Edinme, Prototip Oluşturma ve Test Etme” süreçlerinden oluşmaktadır.

Yetenek: “Bir duruma uyma konusunda organizmada bulunan ve doğuştan gelen güç, kapasite”. Yani formel bir öğrenme
olmaksızın doğuştan gelen, anlık gelişen doğal iş başarma yetkinliği olarak ifade edilebilir.

Görsel İletişim Tasarımı, yeni medya teknolojilerini kullanarak tasarımı birleştirerek kurgulayan iletişim ve etkileşimi sağlayan, kuran yaratıcı bir süreçtir. Görsel iletişim tasarımı, günümüzde tüm dijital medya üzerinden tasarım konularındaki
problemlere çözüm arayan, üreten, tasarlayan yeni uzmanlık alanların bir karşılığıdır.

Görsel iletişim bağlamında grafik tasarımın pazarlama ile olan ilişkisini aşağıdaki şekilde sınıflandırabiliriz:
• Reklam ve Tanıtım
• Kurumsal Kimlik
• Algı ve İkna

İletişim, bilgiyi bir yerden, kişiden veya gruptan diğerine aktarma eylemidir. Her iletişim gönderici, mesaj ve bir alıcı içerir. İletişim, fikirleri ve duyguları ifade etme veya insanlara bilgi verme faaliyeti veya süreci olarak da tanımlanabilir.

İletişim sürecindeki bu temel ögeler kaynak, mesaj, kanal alıcı ve geri bildirimdir. İletişim süreci dört ana bileşenden oluşmaktadır.

Soyutlama kavramı somut anlamlı bir sözcüğün, soyut anlam kazanmasıdır. Sanatta “soyut sanat” terimi ise, amacın sanatı tasvir etmenin ötesinde sanatı algı ve etkileme bağlamında bir geliştirme süreci olarak figüratif olmayan sanat eserlerine atıfta bulunulduğu anlamına gelir.

Görsel soyutlamanın nihai tanımının dil olduğu söylenir. Bir görüntü binlerce kelimeyle anlatılabilir ama tam tersi de doğrudur. Tek bir kelime, tanımladığı nesneyle ilgili herhangi bir görsel veya fiziksel özellik taşımasa bile, beynimizde
yine aynı sayıda görüntüyü tetikleyebilmektedir.

Tunalı’ya (2020) göre tasarım sadece mühendislik işi değildir, düşünen insanın bilim, felsefe, teknik ve sanatta yeni tasarım modelleri yaratmasıdır. Tasarım felsefesi olarak estetik, bilimlerle de yakın ilgi içindedir, yalnız epistemolojik değil, aynı zamanda ontolojik bir ilgi içindedir.

Brenne, estetik deneyimin duyusal algılara dayanan, bireyin sanatsal deneyimiyle/gelişimiyle ilgili bir algı süreci olduğunu ifade eder. Brenne, okul ortamında bazı karakteristik bir estetik deneyimden söz etmenin mümkün olduğunu ifade ediyor, bunlar:

• Deneyim geniş bir alanı kapsar.
  • Deneyim derindir.
  • Deneyim zamanla biçimlenir.
  • Deneyim bir süreç biçimidir.
  • Deneyim dinamik bir modeldir.
  • Deneyim entelektüellikten bağımsız olamaz.

Sanatsal üslup kavramı, sanat yapıtının yapısındaki yasallıkları, sanatçının düşünüş biçimi, anlayış, algı ve ifade tarzları anlamında kullanılan bir kavramdır.

Tasarımın kuramsal temelleri kültür ve entelektüel birikimlerden beslenir. Kültür, aynı zamanda tasarımın entelektüel araçlarıdır.

Bozkurt Güvenç’e göre kültür:
• Bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır.
• Belli bir toplumun kendisidir.
• Bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir.
• Bir insan ve toplum teorisidir.

Entelektüel ne demek sorusuna verilecek yanıtlar günümüzde değişmiştir. Çağdaş dünyada entelektüel kelimesinin anlamı şu şekildedir:
• Kapsamlı bilgi ve birikim gerektiren soyut konularla derinlemesine ilgilenen kişi.
• Mesleği, mal ve hizmet üreten diğer meslek gruplarından farklı olarak fikir ve bilgi üretmek ve/veya yaymak olan kişi (akademisyenler, bilim insanları vb.).
• Kültür ve sanat konularında uzman kabul edilen, bu konulardaki bilgisi birikimi kültürel bir otorite olmasına olanak sağlayan ve toplum karşısında çeşitli konularda değerlendirmeler yapan kişi.