Krizin Yaşanması Aşaması: Bu aşama artık kriz Giriş belirtilerinin artık gerçek bir ekonomik sorun haline gelip
Ulusal ve uluslararası düzeyde yaşanan krizler ülke krizin başladığı aşamadır. Alınan tedbirlere rağmen kriz ekonomilerine büyük zararlar vermektedir. Özellikle ekonomiyi muhakkak olumsuz etkileyecektir. Ancak finansal kaynaklar açısından yeterli stoğa sahip olmayan önemli olan bu tür süreçlerin en az zararla atlatılması ve ve dış kaynağa ihtiyaç duyan gelişmekte olan ülkeler ticari hayatta kalabilmektir. Krizlerin yaşandığı ekonomik açısından bu krizlerin verdiği zarar daha da büyük ortamlarda karşılaşılan ekonomik sorunlar genel olarak şu olmaktadır. Kendisini ekonomik gelecek açısından şekilde sıralanabilir: güvende hissetmeyen girişimci risk almaktan çekinmekte ve bu durum ülkedeki büyümenin temeli olan girişim ve • Enflasyon oranın artması yatırım faaliyetlerinin azalmasına neden olmaktadır. • Döviz kurunun yükselmesi • Faizlerin yükselmesi Kriz Kavramının Kapsamı ve Nedenleri • Girdi maliyetlerinin artması
Ekonomik kavram olarak “Kriz”, “Bir ülkede veya ülkeler • Kapasite Kullanım Oranının düşmesi arasında, toplumun veya bir kuruluşun yaşamında görülen • İşçi çıkarımlarının başlaması ve işsizlik oranının güç dönem” olarak tanımlanmıştır. yükselmesi
Ekonomilerin ulaşmaya çalıştığı temel amaçlar şunlardır: • Büyümenin durması • Karşılıksız çeklerin artması Büyümeyi Sağlamak: Yıldan yıla ülkenin üretim gücünün • Vergi tahsilatlarında sorunlar yaşanması artmasını ifade eden büyüme, her ekonominin sağlamaya • Konkordato ilanlarının artması çalıştığı temel hedeflerdendir. • İflasların artması
Fiyat İstikrarını Sağlamak: Ülke yönetimlerinin diğer bir Normale Dönüş Aşaması: Bu aşama artık krizin tamamen hedefi de ülkede fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Yani ne etkisini kaybettiği ve aslında atlatılan krizin enflasyon (fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlar), ne değerlendirildiği aşamadır. İşletme yönetimi bu aşamada de deflasyonun (fiyatlar genel düzeyindeki sürekli kriz sürecinde yaşananları, işletmenin strateji ve azalışlar) olmamasıdır. politikalarını revize etmede kullanmalıdır.
Tam İstihdama Ulaşmak: Ülkedeki tüm üretim Krizlerin Nedenleri faktörlerinin üretime dahil olması anlamına gelen tam istihdam durumunda, işsiz olmayacak ve âtıl kapasite Ekonomik krizler, yanlış analiz ve değerlendirmeler olmayacaktır. sonucunda verilen yanlış kararlar sonucunda ortaya çıkmaktadır. İşletme içi analiz ve dolayısıyla kararlarda Dış Dengeyi Sağlamak: Dış denge, bir ekonomide döviz yapılan hatalar sonucu ortaya çıkan kriz durumu sadece gelirleri ile giderlerinin birbirine eşit olması durumudur. söz konusu işletmeyi etkileyebildiği gibi bu işletmenin
Krizlerin Oluşum, Gelişim ve Sona Erme Süreci yükümlülüklerini yerine getirememesinden dolayı ticari ilişkisi olan diğer işletmeleri de etkileyebilmekte ve krize Hastalıklardan önce birtakım belirtiler ortaya çıktığı gibi sürükleyebilmektedir. Ülke ekonomilerinde ortaya çıkan ekonomide de kriz tam olarak hissedilinceye kadar sektörel ya da genel ekonomik krizler de tüm dünya birtakım kriz belirtileri ortaya çıkacaktır. Aynı şekilde ekonomilerini olumsuz etkileyebilmektedir. Krizler içsel krize sebep olan etkenler ortadan kaldırıldıktan sonra ve dışsal nedenlerden kaynaklanabilmektedir ekonominin tam olarak toparlanması ve en azından eski haline dönmesi de zaman alabilecektir. Krizlerin etkisi İçsel Krizler: İçsel nedenlerden dolayı ortaya çıkan krizler, tamamen yok olsa bile krizin yaratmış olduğu travma, işletme yönetiminin yanlış analizleri sonucunda alınan girişimci ve yatırımcıların yaşanan kötü tecrübelerden yanlış kararlara bağlı uygulamalarla işletmenin başarısız dolayı daha temkinli davranmalarına sebep olmaktadır. olması dolayısıyla işletmenin yaşadığı ekonomik durumu ifade etmektedir. Maliyetlerdeki artışlar işletmenin kârının Krizler üç aşamadan oluşan bir süreç izlemektedir; azalmasına hatta zarara neden olabilecektir. Ortaya çıkan
Kriz Belirtilerinin Görülmesi Aşaması: Bu aşamada zararın finansmanı ise işletmeler için önemli sorunlar işletmeler ve devletin karar vericilerinin krizin yaratabilecektir. İşletmeleri krize sürükleyen içsel yaşanmaması ya da krizin etkilerinin daha az nedenler şu şekilde sıralanabilir:
hissedilmesin sağlamak için gerekli tedbirleri almaları • Üretim kararları ile ilgili yapılan hatalar gereklidir. Krizin başarılı bir şekilde atlatılması için sonucunda siparişlerin anlaşmaya uygun nitelikte belirtiler tam olarak belirlenmeli ve anlaşılmalıdır ki tam üretilememesi nedeniyle oluşan iadeler, ve doğru analizler yapılabilsin. Yapılan analizler • Siparişlerin zamanında yetiştirilememesi, sonucunda belirlenecek stratejiler ve ilkeler net bir şekilde • Üretim sürecinde yapılan hatalar dolayısıyla ortaya konmalı ve kriz atlatılıncaya kadar ilke ve üretimin yüksek maliyetli olması, stratejilere bağlı kalınmalıdır. • Fiyatlama politikasındaki hatalardan satışta yaşanan sorunlar,
• Banka kredisi borçları ve ticari borçların Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Etkileri ödenmesinde yaşanan sorunlar, Küçük ya da büyük tüm işletmeler az ya da çok krizin • Vergi ve sigorta borçlarının ödenmesinde yaşandığı ekonomik ortamlardan olumsuz etkilenecek ve yaşanan sorunlar. finansal açıdan sorunlar yaşayacaklardır. Böyle bir
İçsel hatalardan kaynaklanan etkinsizlik, işletmeyi finans ekonomik ortamda icra takipleri, konkordato ve iflas ihtiyacının karşılanamaması nedeniyle ekonomik krizle ilanları artarken, girişim ve yatırım faaliyetinde bulunma yüz yüze bırakacaktır. Burada krizin aşılması yine işletme isteğinde olanlar bu isteklerinden vazgeçeceklerdir. karar vericilerinin alacakları kararlara bağlıdır. Bu Ekonomideki olumsuz gelişmeler girişimci ve yatırımcıyı aşamada bir danışmandan destek alınması krizin en azından krizin etkileri ortadan kalkana kadar aşılmasında kolaylık sağlayabilecektir. beklemeye itecektir.
Dışsal Krizler: Ekonomik, siyasi, doğal ve askeri Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Olumsuz sebeplerle ulusal ve uluslararası alanda meydana gelen Etkileri
olaylar dolayısıyla da ekonomik krizler yaşanabilmektedir. • Tasarruflar azalacağı için ödünç verilebilir fon Söz konusu olaylar işletmenin çevresinde yaşanan ve kaynakları azalacaktır. işletmenin faaliyetlerini sınırlayan olaylardır. İşletme içi • Kredi tahsilatlarında aksamalar olacağından, kararlar ne kadar doğru olursa olsun, dışsal etkenlerle finans kuruluşları kredi fon kaynağı açısından ortaya çıkan krizler işletmelerin üretim sürecini sekteye sorunlar yaşayacaktır. uğratmaktadır. Ancak bu gibi durumların bertaraf • Finans kuruluşları ödünç verilebilir fon kaynağı edilmesinde işletme yönetiminin ekonomi ve piyasa yaratmak için yurt içi ve dışı kaynaklardan analizleri önem kazanacaktır. yüksek faizle fon tedarik etme durumunda
Yaşanan bu krizler dolayısıyla gerek üretim sürecinde kalacaktır. gerekse yükümlülüklerin yerine getirilmesinde işletmeler • Finans kuruluşları tahsilatlarda yaşadığı sorunlar sorunlar yaşamakta ve ticari hayatta başarısız nedeniyle yükümlülüklerini yerine olabilmektedirler. Eğer krizin yaşandığı ülke, büyük ve getiremeyecektir. dünya çapında yaygın bir ticaret ağı olan bir ülkeyse bu • Riskler arttığı için kredi talep edenlerle ilgili krizin etkisi ve yaygınlığı da o düzeyde yüksek olacaktır. prosedürel süreç ve kredi tahsis süreçleri uzayacaktır. İşletmeleri krize sürükleyen ulusal dışsal nedenler şu • Krizin neden olduğu olumsuz ortam girişim ve şekilde sıralanabilir: yatırım faaliyetlerini azaltacağından kredi
• Sektör içinde girdi temininde yaşanan sorunlar taleplerinde azalmalar olacaktır. nedeniyle üretimde yaşanan aksamalar, • Kriz ortamlarında bankalar ödünç verilebilir fon • Girdi fiyatlarındaki yükselmeler dolayısıyla kaynağını artırmak için daha yüksek faizlerle maliyetlerin artması ve ek finansman ihtiyacı, mevduat toplamak durumunda kalacaklardır. • Sektörde yaşanan rekabet dolayısıyla satışların, • Kriz ortamlarından fon sağlama maliyetleri ve gelirlerin ve kârların düşmesi, ticari riskler arttığı için kredi talep edenlere • Kredili satışların tahsilatlarında yaşanan sorunlar, uygulanan faizler yükselecektir. • Vergi oranlarındaki artış nedeniyle vergi Yukarıda sayılan olumsuz durumların nihayetinde en yükünün artması, önemli etki, faizlerin yükselmesinden dolayı girişim finansmanı maliyetinin yükselmesidir. • Ülke yönetiminde istikrarsızlık olması nedeniyle ekonomik faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Olumlu yaşanan tereddütler, Etkileri • Beklenmedik doğal olumsuzlukların ekonomik Kriz ortamında gerçekleşecek girişim ve yatırım faaliyetleri kesintiye uğratması. faaliyetlerinin önemi çok daha yüksek olduğundan
İşletmeleri krize sürükleyen uluslararası dışsal nedenler özellikle devlet, çeşitli uygulamalarla girişim ise şu şekilde sıralanabilir: faaliyetlerinin azalmaması için gayret göstermektedir. Kriz dönemlerinin olumlu olarak nitelenecek etkileri, • Ticari ilişkide bulunulan ülkede yaşanan siyasi, öncelikle devletin krizin etkilerini azaltmak üzere aldığı ekonomik ve askeri sorunlar, tedbirlerde görülmektedir. Bu tedbirler şunlardır: • Ticari ilişkide bulunulan ülkede yaşanan doğal olumsuzluklar, • Devletin düşük faizli ve hibe şeklinde kredi • Ticari ilişkide bulunulan ülke ile yaşanan siyasi olanağı sağlaması, ve askeri sorunlar, • Vergi borçları erteleme ya da af uygulamaları, • Dünya ekonomisini etkileyen küresel siyasi, • Vergi oranlarının azaltılması ve vergi, resim, harç ekonomik ve askeri sorunlar. muafiyeti, • Kredi taleplerinde finans kuruluşlarına devlet garantisi verilmesi,
• Sigorta primi desteği sağlanması, • Devlet bütçesini zorlamayacak hibe şeklinde • Düşük maliyetli enerji tedariği uygulaması. finansman olanağı sağlamak, • Vergi borçlarını ertelemek ya da affetmek, Bu tedbirler, girişim finansmanına fon sağlamayı • Vergi, resim, harç indirimi ve muafiyeti sağlamak, desteklemenin yanı sıra finans ihtiyacını azaltma yönünde de uygulanmaktadır. • Kredi taleplerinde finans kuruluşlarına garanti vermek, Kriz durumları bir yerde devletin kendisini de test ettiği • Sigorta primi desteği sağlanmak, ortamlardır. Kriz durumlarında ekonomik sorunlar daha • Düşük maliyetli enerji tedariği sağlamak, belirgin olduğundan, sorunlara yaklaşım daha ciddi olmakta ve uygulanan politikaların etkisi daha net görülmektedir. Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Olumsuz Etkilerini Önleyici Finans Kuruluşları Tarafından Ekonomik ve finansal krizlerin dışındaki krizlerde ise kriz Gerçekleştirilebilecek Uygulamalar: Finans kuruluşlarının kontrol altına alındıktan ve etkileri azaldıktan sonra yıkımın krizin girişim finansmanı üzerine olumsuz etkilerini yaşandığı alanlarda öncelikle eski seviye yakalanana kadar önlemek üzere genel olarak hayata geçireceği uygulamalar ve sonrasında da genel ekonomi politikaları çerçevesinde şunlardır: büyümenin sağlanması için girişim faaliyetleri artacak ve girişim finansmanına ihtiyaç olacaktır. Krizlerin diğer bir • Mümkün olduğunca düşük faizle finansman olumlu etkisi de işletme yönetimi ile ilgilidir. İşletme ve sağlama gayreti içinde hem var olan üretim girişim karar vericileri, kriz sürecinde edindikleri faaliyetlerinin sürmesini ve hem de yeni girişi ve deneyimlerle gelecek dönemlerde gerçekleşecek girişim yatırım faaliyetlerinin gerçekleşmesini faaliyetlerinin planlanmasında daha doğru kararlar sağlayabilecektir. alacaklardır. Kriz sürecinin olumlu etkisini yaşayan diğer • Uluslararası piyasalardan da fon sağlama yoluna bir taraf da finans kuruluşlarıdır. Krizin etkilerin en giderek, fon sıkıntısı yaşanmasını engellemenin yakından hisseden kuruluşlar finans kuruluşlarıdır. Bu yanı sıra girişimcilere daha uygun koşullarda süreçte özellikle yerel finans kuruluşları önemli tecrübeler finansman olanakları yaratabilecektir. edinirken, girişim finansmanının desteklenmesi ve • Girişim finansmanına yönelik olarak girişim girişimcinin doğru yönlendirilmesi açısından yeni ürün ve maliyetlerini arttırmadan daha uzun vadeli uygulamalarla girişimcinin karşısına çıkabilmektedirler. finansman sağlayabilecektir. Burada önemli nokta tasarrufların, “yastık altı” olarak tabir • Girişim finansmanı ile ilgili teminat miktarlarını edilen şekilde piyasa dışı kalmaması ve bu tasarrufların azaltabilecek, hatta kaldırabilecektir. finans sistemi içine dahil edilmesi gerekliliğidir. Böylece • Girişim finansmanına yönelik olarak teminat girişimciler ve yatırımcılar daha uygun koşullarda girişim mektubu verme koşullarını iyileştirebilecektir. finansmanı sağlayabilecektir. • Girişimcilerin finansman dışı bankacılık Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Olumsuz işlemlerine yönelik işlem ücreti oranlarını Etkilerini Önleyici Faaliyetler azaltabilecek ya da hiç almayabilecektir.
Krizlerin, belirtilerin ortaya çıkmasından, kriz sonrası Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Olumsuz normal hale gelene kadar geçen sürede yarattığı Etkilerini Önleyici Girişimciler Tarafından etkilerinin, girişim finansmanını etkilememesi için devlet, Gerçekleştirilebilecek Uygulamalar: Girişimcilerin, krizin finans kuruluşları ve girişimciler tarafından çeşitli girişim finansmanı üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf uygulamalar geçekleştirilebilmektedir. etmek üzere uygulaması gereken genel önlemler şunlardır:
Krizlerin Girişim Finansmanı Üzerindeki Olumsuz • Doğru bir piyasa analizi gerçekleştirmek, Etkilerini Önleyici Devlet Tarafından Gerçekleştirilebilecek • İyi bir iş planı yapmak ve üretim sürecindeki Uygulamalar: Devletin hem normal bir ekonomik ortamda maliyetleri tam ve doğru olarak ortaya koymak, ve hem de kriz ortamlarında üretim faaliyetlerinin • Girişim ve üretim aşamasında üretim etkinliği ve arttırılması temel amaçlarından biridir. Kriz ortamında bile piyasaya erişim açısından en uygun kuruluş büyüyebilen ekonomiler gerçekten güçlü ekonomilerdir. yerini seçmek, Kriz ortamları, yarattığı olumsuz etkiler dolayısıyla var olan • Tüm finans olanaklarını araştırmak ve etkinliği üretimin yanı sıra potansiyel girişim ve yatırım faaliyetlerini en yüksek olan finans olanağını seçmek, de olumsuz etkilemektedir. Kriz ortamlarında da finansman • Devletin sunmuş olduğu teşvik ve destek ihtiyacının karşılanmasında sorunlar yaşanmakta ve olanaklarını araştırmak ve bu olanaklardan en finansman maliyetleri yüksek düzeylere çıkmaktadır. yüksek düzeyde faydalanmak. Devletin krizlerin girişim finansmanı üzerindeki olumsuz etkilerini önleyici uygulamaları şu şekilde sıralanabilir: Dünyada ve Türkiye’de Yaşanan Krizlerin Türkiye’deki Girişim Faaliyetlerine Etkileri • Finans kuruluşları ile iş birliği içinde düşük faizli Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda bu yana büyüme, kredi olanakları yaratmak, gelişme ve kalkınma çabası içinde olmuştur. Bu amaçlar çerçevesinde belirlenen politikalar doğrultusunda kararlar
alınmış ve uygulanmıştır. Bu süreçte hem ulusal hem de ekonomisindeki olumlu havaya rağmen düşük verimlilik uluslararasında yaşanan büyük küçük olaylar belirlenen ve döviz sıkıntısı ithalat bağımlılığını artırmıştır. politikaların amacına ulaşmasını engellemiş ve ülke Korumacılığın yüksek olması sanayide verimliliği ekonomisine önemli zararlar vermiştir. düşürmüş ve üretimin yoğunlukla iç talebe yönelik olmasına ve ihracatın artırılamamasına neden olmuştur. Ulusal ve uluslararası düzeyde yaşanan küçük büyük tüm 1960-1980 döneminde yaşanan, üç adet askeri darbe, krizler, kırılgan bir yapıya sahip olan ve güçlenmeye sürekli hükümet değişiklikleri ve koalisyon hükümetleri çalışan Türkiye Ekonomisine olumsuz etkileri olmuştur. dolayısıyla yaşanan siyasi istikrarsızlık, Kıbrıs Harekatı Krizlerin girişim ve yatırım faaliyetlerine etkisi, sonucunda maruz kalınan ambargo uygulaması, Petrol girişimcilik ekosisteminde yarattığı olumsuzluklar Krizleri ve izlenmiş olan İthal İkameci Politikaların dolayısıyla ortaya çıkacaktır. Krizlerin ekosistemdeki başarısız olması sonucunda bozulan ülke ekonomisi önemli değişkenler olan fiyatlar, faiz ve döviz kuru girişimciliğin gelişmesini engellemiştir. üzerindeki olumsuz etkileri doğrudan yatırım ve girişim 1980 Sonrasında Yaşanan Krizlerin Girişim faaliyetlerini etkileyecek ve yapılamamalarına neden Faaliyetlerine Etkileri olacaktır. 24 Ocak 1980 Kararları ile birlikte Türkiye, ithal ikameci 1980’e Kadar Yaşanan Krizlerin Girişim Faaliyetlerine politikaları terk ederek, ihracata dayalı bir kalkınma Etkileri stratejisi çerçevesinde ekonomisini yeniden
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu ilk yıllarda karma şekillendirmiştir. Özelleştirme çalışmaları başlamış, devlet ekonomik sistemde faaliyetler gerçekleşmiştir. Girişim yavaş yavaş üretimden elini çekmiş ve piyasa ekonomisi finansmanı açısından sorunlar olduğundan, Devletçilik koşulları ekonomiye yaygınlaştırılmaya çalışılmıştır. ilkesi kapsamında ülkenin üretim gücü devlet tarafından Türkiye’nin dışa açık bir ekonomi çerçevesinde 24 Ocak kurulan ve yönetilen tesislerle olmuştur. Türkiye 1980 Kararları sonucunda şu dört hedefi gerçekleştirmeyi Cumhuriyeti tarihinin ilk üretim tesisi 19 Nisan 1923’te benimsemiştir. kurulan Türkiye Şeker Fabrikaları, ilk bankası da 26 • Enflasyonu kabul edilebilir bir seviyeye Ağustos 1924’te kurulan İş Bankası olmuştur. 28 Mayıs düşürerek fiyat istikrarını sağlamak, 1927’de çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu ile Türkiye’de özel girişimin teşvik edilmesi amaçlanmıştır. Ulu önder • İhracatı artırmak ve ithalatı serbestleştirmek, Mustafa Kemal ATATÜRK’ün vefatı ve hemen • Serbest bir piyasa yapısı çerçevesinde finans sonrasında başlayan II. Dünya Savaşı’na kadar sanayi olanaklarını ve yatırımları artıran faiz yapısı anlamında hiçbir varlığı olmayan, finansman gücü oluşturmak, olmayan bir ekonomiden yüzlerce üretim tesisine sahip • Sermaye hareketlerini serbestleştirerek Türk tüm halkının canla başla çalıştığı dinamik bir ekonomi Lirasını konvertible kılmak.
yaratılmıştır. 1990 yılında yaşanan I. Körfez Savaşı dolayısıyla petrol
Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda, aslında büyük bir fiyatlarının artması, Türk müteahhidinin o bölgedeki krizden başarıyla çıkmıştır. “Kurtuluş Savaşı”, Türkiye yatırımlarının sekteye uğraması, o bölgeye yönelik Cumhuriyeti tarihinin en büyük krizidir. Bu süreçte Türk ihracatın azalması hem Türkiye’nin enerji ithalatı Halkı, ölüm kalım mücadelesi vermiş ve ulu önder giderlerini artırmış, hem de üretim anlamında önemli Mustafa Kemal ATATÜRK önderliğinde bu büyük krizi zararlarla karşılaşmasına neden olmuştur. 2003’teki II. başarıyla aşmıştır. Körfez Savaşı ve 2011’de yaşanan Arap Baharı sürecinde de yaşanmıştır. 2000’li yılların başlangıcı da Türkiye 1929 Ekonomik Bunalımına gelindiğinde, tüm ülke açısından pek iç açıcı olmamıştır. Bankacılık sisteminde ekonomilerinde olduğu gibi Türkiye ekonomisi de yaşanan çöküntü, Milli Güvenlik Kurulu toplantısında olumsuz etkilenmiştir. Özel girişimi desteklemek ve dönemin Başbakanı ve Cumhurbaşkanı arasında ülkede piyasaların dengeli bir şekilde faaliyetlerini yaşananlar dolayısıyla ekonominin krize girmesi ve sürdürmesi amacıyla 1940 yılında Milli Korunma Kanunu dalgalı kur sistemine geçiş süreci Türkiye ekonomisine çıkarılmıştır. büyük zararlar vermiştir. 2008, 2009 ve sonrasında alınan
1950’li yıllarda liberal politikalar ön plana çıkmış ve tedbirlerle Türkiye tekrar yüksek büyüme oranlarına devletçiliğin terk edilmesi yönünde revizyonlar ulaşmıştır. 2009’da ülkede yaşanan küçülme şirket gerçekleştirilmiştir. Yeni işletmeler ve üretim tesisleri iflaslarını da beraberinde getirmiş, faizler, döviz kuru ve kurulmuş ve girişimciliği özendirici tedbirler uygulamaya enflasyon yükselirken, bu durumlar girişim ve yatırım konulmuştur. 1960 döneminde gelen yabancı sermaye maliyetlerinin yükselmesine ve girişim ve yatırım miktarı 128 milyon Türk Lirası düzeyine ulaşmıştır. faaliyetlerinin azalmasına neden olmuştur.
Alınan tedbirler etkisini göstermiş ve iç fiyatlar ve kredi piyasası istikrara kavuşmuştur. 1963 yılında Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) kurulması ile oluşturulan I. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile Türkiye Ekonomisi Planlı Döneme giriş yapmıştır. 1971 – 1974 döneminde dünya