Finansal Yönetim I — Ünite 3 Soru-Cevap

Finansal analizde en çok kullanılan finansal tablolar, Bilanço, Gelir Tablosu Fon Akış Tablosu ve Nakit Akış Tablosudur.

Bilanço, bir işletmenin varlıklarını ve varlıklarını nasıl finanse ettiğini gösterir.

Varlıklar; işletmenin sahip olduğu ve gelir elde etmek için kullandığı değerleri, diğer bir deyişle yatırımlarını temsil eder.

Özkaynaklar (Özsermaye), ortakların işletmedeki sahiplik payını temsil eder. 

İşletmenin 1 yıldan daha kısa sürede nakde dönüşebilen varlıkları dönen varlıklar kapsamında yer alır.

Gelir Tablosu, işletmenin gelirlerini, giderlerini ve nihayetinde net kârını veya zararını ana hatlarıyla belirtir.

Dönem Net Kârı veya Zararı, tüm gelir, gider ve vergiler dikkate alındıktan sonra işletmenin genel kâr veya zararını temsil gösteren en alt satırdır.

Fon akış tablosu şunlar hakkında detaylı bilgi verir:
• Net çalışma sermayesindeki değişim
• Sabit sermaye yatırımlarındaki değişim
• Finansman faaliyetlerindeki değişim

Çalışma sermayesi, işletmenin toplam dönen varlıklarını ifade eder. Net çalışma sermayesi ise, dönen varlıklarla kısa vadeli borçları arasındaki farktır.

Fon Akış Tablosu hazırlanırken aşağıdaki unsurlar dikkate alınır:
• Aktiflerdeki bir azalış fon kaynağı sağlar.
• Pasiflerdeki bir artış, fon kaynağı sağlar.
• Aktiflerdeki bir artış fon kullanımına yol açar.
• Pasiflerdeki bir azalış fon kullanımına yol açar.

Nakit akış tablosu sadece nakit ve nakde eşdeğer kaynak ve kullanımlarını gösterir. Fon akış tablosu ise işletmenin nakitler dahil bütün fon kaynak ve kullanımlarını gösterir.

Nakit Akış Tablosu, belirli bir dönemde işletmeye ne kadar nakit girişi olduğunu, işletmeden ne kadar nakit çıkışı olduğunu ve işletmenin nakit pozisyonunun zaman içinde nasıl değiştiğini gösterir.

Nakit Akış Tablosu üç bölümden oluşur:
• İşletme faaliyetlerine ilişkin nakit akışları
• Yatırım faaliyetlerine ilişkin nakit akışları
• Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları

Nakit akış tablosu, aşağıda sıralanan nakit kaynak ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi sağlar:
• Kârlı faaliyetlerden elde edilen veya karsız faaliyetler nedeniyle azalan nakit
• Çalışma sermayesi gereksinimlerindeki değişikliklerin nakit etkisi
• Varlıklara yatırım yapmak veya yükümlülükleri azaltmak için yapılan nakit ödemeler
• Ek borçlanma yoluyla veya varlık yatırımlarının azaltılması ile elde edilen nakit
• Yeni hisse ihracının veya hisse geri alımının nakit etkisi
• Ödenen temettülerin nakit etkisi
• Gelir tablosu ve bilançolardaki muhasebe düzeltmeleri
• Dönemin nakit hareketlerinin işletmenin nakit dengesi üzerindeki net etkisi

Serbest nakit akışları (SNA), faaliyetlerden kaynaklanan vergi sonrası nakit akışlarından, işletmenin yatırımları düşüldükten sonra kalan tutardır.

SNA hesaplanırken şu noktalara dikkat edilmelidir:
• Faaliyetlerden kaynaklanan vergi sonrası nakit akışları hesaplanırken faiz ve vergi öncesi kâr rakamına amortisman gideri eklenir. Zira, amortisman gideri nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir.
• İşletme, net çalışma sermayesine ve duran varlıklara yatırım yapar.
• Net çalışma sermayesi yatırımları, Net çalışma sermayesindeki değişimdir (Δ). Bu değişim, iki yılın net çalışma sermayesi arasındaki farktır. Hatırlayacağımız üzere, net çalışma sermayesi, dönen varlıklarla kısa vadeli borçlar arasındaki farktır.
• Duran varlık yatırımları, iki yılın duran varlıkları arasındaki farktır (Δ).

Finansal analizin başlıca amaçları şunlardır:
• Finansal performansın değerlendirilmesi
• İşletme strateji ve politikalarının geliştirilmesi
• Finansal başarısızlığın öngörülmesi
• Vergilerin hesaplanması
• Kredibilitenin belirlenmesi
• İşletme değerinin hesaplanması (işletme değerleme süreci)

Finansal tablo analizinin kullanıcıları aşağıda sıralanan farklı işletme paydaşları olabilir:
• İşletme yöneticileri
• Rakipler
• Tedarikçiler
• Çalışanlar
• Müşteriler
• Kamu kurumları
• Banka vb. finansal kuruluşlar
• İşletmelerin iç denetçileri

Bir işletmenin hesaplanan oranları şu şekilde yorumlanmalıdır:
• incelenen oranlarla ilişkili başka oranlarla birlikte
• işletmenin geçmiş yıllar oranlarıyla karşılaştırılarak
• işletmenin bulunduğu sektördeki diğer işletmelerin benzer oranları ile karşılaştırılarak
• işletmenin faaliyet gösterdiği sektörün ortalama oranları ile karşılaştırılarak
• uluslararası genel kabul görmüş oran değerleriyle karşılaştırılarak.

Oran analizinde kullanılan temel oranları aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz:
• Likidite Oranları
• Kârlılık Oranları
• Etkinlik (Varlık Kullanım) Oranları
• Finansal Yapı Oranları
• Piyasa Performansı Oranları