Emeğin Ortalama Ürünü (AP): İşgücü başına düşen Giriş üretim miktarıdır. Toplam ürünün emek miktarına
Emek piyasalarının en belirgin özelliği işverenlerin mal ve bölünmesidir. hizmet üretebilmek için emek talep etmeleridir. Firmaların işgücüne olan taleplerinin değişken olduğu, başta ücret Emeğin Marjinal Ürünü (MP): Sermaye sabitken emek olmak üzere pek çok unsura bağlı olarak artıp azaldığı girdisinin bir birim artırılması sonucunda toplam üründe görülmektedir. Bu ünitenin temel amacı firmaların emek meydana gelen değişikliktir.
taleplerinin nasıl belirlendiği ve hangi unsurlardan Pazarlama Karmasının Bileşenleri: Ürün (Product), Yer etkilendiğinin açıklanmasıdır. (Place), Fiyat (Price), Tanıtım aynı zamanda tutundurma
olarak adlandırılır. Tek Değişken Faktörün Emek Olması Durumunda Emek Talebi Azalan Verimler Kanunu: Üretim faktörlerinden birisi Emek piyasasının en önemli özelliği “türetilmiş” bir talep sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında olmasıdır. Bir şey üretmek amacıyla türetilmiş talebin toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını karşılanması, fayda sağlamasına dayanır. Ürünün ifade eden iktisat kanunudur.
üretilmesinde emeğin ne derece verimli olduğu o ürünün Sermaye faktörü sabitken ilk birkaç işçiye kadar alınan her piyasa değeri ile orantılıdır. Toplum nezdinde değerli olan ilave işçinin toplam üründe neden olduğu artış bir önceki bir malın üretiminde ona göre verimli iş gücü çalışacaktır işçinin üretime katkısından daha fazla iken çalıştırılan işçi veya tam tersini düşünebiliriz. sayısı arttıkça ilave işçinin toplam üretimde neden olacak
Üretim fonksiyonu, veri faktör miktarlarında ve teknoloji artış giderek azalacak ve sıfıra gidecektir.
düzeyinde üretebilecek çıktı miktarını gösteren Firmanın kullandığı sermaye ve ekipman miktarı sabitken matematiksel bir elitliktir. işgücü miktarını artırması işçi başına düşen sermaye
Üretim de iki temel dönem söz konusudur. Bunlardan kısa miktarının düşmesine, bu ise emek verimliliğinin dönem firmanın üretimde kullandığı girdilerden bazılarını azalmasına neden olur.
arttırabildiği ancak sermaye miktarını ve üretim Emeğin Marjinal Ürün Geliri (MRPL): Son işe alınan kapasitesini değiştiremediği zaman dilimini; uzun dönem işçinin toplam üründe sağladığı artışın parasal karşılığıdır. ise firmanın bütün üretim faktörlerini değiştirebildiği, yeni makineler satın alıp yeni binalar inşa edebildiği zaman Kısa Dönemde Denge İstihdam Düzeyinin Belirlenmesi
dilimini göstermektedir. Kısa dönemde denge istihdam düzenin belirlenmesi, işveren işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı parasal Marjinal Karar Alma Kuralı getiri maliyetinden büyük olduğu müddetçe istihdamı Talep teorisinin varsayımları; artıracaktır. İstihdamın daha da artırılması durumunda son
• Firmaların kar maksimizasyoncusudur. işçi firmaya sağladığı getiriden çok maliyet yükleyecek ve istihdam gerçekleşemeyecektir. • Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar Firmanın Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi • Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları Kısa dönem ekmek talep eğrisi, sermaye ve diğer bütün tam rekabetçidir. faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın ekmek talep • Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir. tamamen homojendir. Piyasa Emek Talep Eğrisi Firmalar istihdam kararını verirken, marjinal karar alma Piyasa emek talep eğrisi; piyasanın tamamının emek kuralını uygularlar. Bu kural herhangi bir eylemi talebi, piyasadaki bütün firmaların taleplerinin yatay yapmakla elde edilecek getiri ve maliyetin toplamı ile elde edilir. karşılaştırılması esasına dayanır. Buna göre kar, maliyeti aştığı sürece o eylemi yapmak tercih edilecektir. Üretim Faktörlerinin Tamamının Değişken
Toplam, Marjinal ve Ortalama Ürün Eğrileri ile Üretim Olması Durumunda Emek Talebi
ve İstihdam Kararı Firmalar uzun dönemde hem sermaye hem de emek Kısa dönemde rekabetçi bir firmanın emek talebini miktarını değiştirme imkanına sahiptir. Firmanın üretimini bulmak için firmanın ilave işçi istihdam ettiğinde gerçekleştirmek için ne kadar sermaye ve ne kadar emek karlarında nasıl bir gelişme olacağını incelemek gerekir. kullanacağıdır. Bu nu da iki faktör etkiler;
Toplam Ürün (TP): Firmanın kısa dönemde sermaye • Sermaye/emek kombinasyonlarına teknolojinin miktarı sabitken farklı düzeylerde işgücü istihdam ederek getirdiği sınırlar, elde ettiği üretim miktarıdır. • Üretim faktörlerinin nispi fiyatlarıdır.
Faktörler Arası İkame: Eş Güdüm Eğrileri Uzun Dönemde İstihdam Düzeyinin Belirlenmesi
Bir malı üretirken, teknolojik olarak birbiri yerine Uzun dönemde bir firmanın sermaye ve emek kullanmak mümkünse, kullanılabilecek faktör miktarları faktörlerinden ne kadar talep edeceğinin (a) bu faktörler ile ilgili olarak genellikle birden fazla seçenek söz arasında ikamenin mümkün olup olmamasına (b) bu konusudur. “Üretimde ne kadar emek ve ne kadar sermaye faktörlerin nispi fiyatlarına bağlıdır. Bu noktada her iki kullanılacaktır?” sorusun cevabı faktörlerin birbirleri unsura ilişkin bilgilerimizi birleştirerek karını yerine kullanıp kullanılmayacağına bağlıdır. azamileştirmek isteyen işverenin faktör kullanım miktarını belirler. Eş ürün eğrisi; bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve Uzun Dönemde Ücret Değişimi sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir. Uzun dönemde karını azamileştirmek isteyen bir firmanın
Eş Ürün Eğrilerinin Özellikleri emek ve sermaye faktörlerinden ne kadar kullanacağı ücret oranına göre değişmektedir. Ücret oranı Bu özelliklerin başında negatif eğimli olmaları gelir. Eş yükseldiğinde, sermayenin fiyatı ve üretim bütçesi ürün eğrilerinin bir başka özelliği de orijinden değişmediği için firmanın bütün parası ile satın alabileceği bakıldığında dış bükey olmalarıdır. Eş eğrilerinin üçüncü sermaye miktarı değişmeyecektir. Ancak ücretler özelliği orijinden uzaklaştıkça daha yüksek üretim yükseldiği için üretim bütçesinin tamamı ile satın düzeyini göstermesidir. alınabilecek emek miktarı azalacaktır. Marjinal teknik ikame oranı; üretim miktarı sabitken Ölçek etkisi: ücret artışı veya azalışı sonucunda optimal sermayenin emek yerine kullanılabileceği orandır. üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde Eş ürün eğrisi; bir firman belirli bir miktarda üretim meydana gelen değişmedir. sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve İkame etkisi: ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir. sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek Marjinal teknik ikame oranı; üretim miktarı sabitken talebinde meydana gelen değişmedir. sermayenin emek yerine kullanabileceği orandır. Kısa ve Uzun Dönem Talep Eğrileri Faktör Fiyatları: Eş Maliyet Doğruları Uzun dönem emek talep eğrisi, hem emek hem de
Eş ürün eğrilerinin özellikleri, negatif eğimli olmaları sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile üretimde emek ve sermayenin birbiri yerine kullanabildiği firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir. varsayıldığında, faktörlerden birinin istihdamı İki talep eğrisi arasındaki fark kısa dönem emek talep azaltıldığında aynı üretim düzeyini koruyabilmek için eğrisinin ücret değişimine daha az duyarlı, uzun dönem diğer üretim faktörünün kullanımının artırılması emek talep eğrisinin ise daha duyarlı olmasıdır. Kısa gerekmektedir. dönemde emek talebi sadece ölçek etkisi sebebiyle Eş Maliyet Doğrularının Özellikleri azalırken, uzun dönemde ikame etkisi de emek talebinin Eş maliyet doğrusu; sermayenin maliyeti ve ücret oranı daha fazla artmasına sebep olmaktadır.
veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla satın Emek Talebini Etkileyen Ücret Dışı Unsurlar alabileceği bütün farklı ve emek kombinasyonlarını gösteren eğridir. Ürün talebindeki meydana gelen değişmeler; ürün piyasasında meydana gelen değişmeler aynı yönde emek Eş maliyet doğrularının özellikleri; Eş maliyet piyasasına yansır. Ürün fiyatının yükselmesi ise marjinal doğrularının başlıca özelliği “negatif eğimli olmaları”dır. geliri artıracağından sonuçta emeğin marjinal ürün geliri Bir faktörün miktarı artarken diğerinin azalması doğruyu artacak, işveren veri ücret düzeyinde daha fazla işgücü negatif eğimli yapar. Bir başka özelliği, “eğiminin sabit ve talep ettiği için emek talebi artacaktır. faktör fiyatlarının birbirine oranına eşit olması”dır. Üçüncü özelliği, “üretim bütçesindeki değişikliklerin eş Verimlilik Değişmesi
maliyet doğruları ile gösterebilmesi”dir. Buna göre Emek verimliliğindeki bir artış ürün fiyatlarındaki düşme orijinden daha uzaktaki eş maliyet doğrusu daha yüksek ile tümüyle giderilmediği taktirde marjinal ürün gelirini de harcama düzeyini gösterecektir. Dördüncü olarak, “faktör artırır. fiyatlarındaki değişikliklerin eş maliyet doğruları ile İşveren Sayısı gösterilebilmesi” doğruların bir başka özelliğidir. Piyasaya yeni işverenler girerse emek talebi de buna bağlı Eş Ürün Eğrisinin Kavisliği ve Faktörler Arası İkame olarak artar. Diğer taraftan ekonomik krizlere bağlı olarak
Eş ürün eğrisinin kavisliği ve faktör arası ikame, yaşanan iflaslar veya sektörün cazibesini kaybetmesi “faktörlerin birbirlerini hiç ikame etmedikleri” ve durumunda işverenlerin sayısının azalması emek talebini “faktörlerin birbirlerini mükemmele oldukça yakın bir de azaltır. şekilde ikame ettikleri” durumlardır.
Diğer Üretim Faktörlerinin Fiyatları
Sermaye, toprak ve ham madde fiyatlarındaki değişmeler emek talep eğrisini kaydırabilir. Emek ve sermaye üretimde birbirinin yerine kullanılabiliyorsa, iki faktör arasında ikame ilişkisi söz konusudur. Bu durumda emeğin fiyatı sabitken sermayenin fiyatındaki bir artış sermaye kullanımını azaltıp emek kullanımını artırır. Emek ile sermaye arasında de olabilmektedir. Bu durumlarda emeğin ücreti sabitken sermaye fiyatında meydana gelen bir düşüş emek talebini artırırken, sermayenin fiyatının yükselmesi emek talebini azaltacaktır.