Çokgen Seçim Giriş Çokgen seçim butonu, harita üzerine çizilen bir alanın MapInfo Pro’da tablolar üzerinde analizler yapmak, harita içinde kalan harita objelerini seçmek için kullanılır. üzerindeki objeler ile bilgileri tabloya yazdırmak yapılacak çalışmaları sistematik bir hale getirmeye yarar. Sınır Seçimi Son yıllarda yapılan Coğrafi Bilgi Sistemleri Sınır Seçimi Sınır seçim butonu ile belirli bir alan içinde çalışmalarında artık ileri düzeylere çıkılmış, yapılan kalan objeler seçilir. çalışmalar ve geliştirmeler komutlara ve kodlara aktarılarak insan hayatını kolaylaştırarak, kullanıcıların Seçimi Ters Çevir Butonu
daha pratik çalışmasına yönelik geliştirmeler yapılmıştır. Seçim yapıldıktan sonra Seçimi Ters Çevir butonu MapInfo Pro artık ileri seviye komut yazan kullanıcılar kullanarak ilgili katman içinde aktif seçimin dışında kalan için SQL Araç Penceresi’ni geliştirmiş, kullanıcıların bütün kayıtlar seçilir. akıllı ve hassas sorgular yapmasına olanak sağlamıştır. Seçim Diyaloğu SQL sorgu diline hakim, MapBasic komutlarını bilen ya da Python geliştiricileri için SQL araç penceresinde bir Bazı seçim işlemleri için harita üzerinden seçim yapmak çok özellik getirilmiştir. yeterli olmayacaktır. Seçim diyaloğu veri sayfasında bulunan bilgileri belirli koşullara göre sorgulama işlemi Seçim İşlemleri yapmaktadır. Hem sayısal hem de karakter tipindeki MapInfo Pro’da seçim birden fazla yol ile yapılabilir: kolonlardan seçim işlemi yapılabilir. Kolonların yapısına bağlı olarak MapInfo Pro içerisinde bulunan birtakım 1. Seçim Araçları fonksiyonlar ve operatörler kullanılabilir. Seçim, veri 2. Seçim Diyaloğu ile Sorgulama sayfası üzerinden yapılacağı için seçim işlemine 3. SQL Seçim Diyaloğu ile Sorgulama başlamadan önce veri sayfası açılarak incelenmelidir. 4. Konuma Göre Seç 5. SQL Penceresi Sayısal Kolonlarda Sorgulama
Seçim Butonları Tablolar oluşturulurken kolonların içerisine kaydedilecek bilgilere göre kolon tipleri belirlenir. Kolon tipi; tamsayı, Manuel olarak harita üzerinden obje seçimi veya veri küçük tamsayı, taşan sayı vs. seçilen kolonlar sayısal sayfası penceresinden seçim yapmak için kullanılan kolon olarak belirlenmektedir. Sayısal kolonlardan butonlardır. Bu butonlar Seç, Çember Seçim, Dikdörtgen sorgulama işlemi yapılırken >, <, < >, > =, < = ve = Seçim, Çokgen Seçim ve Sınır Seçimi’dir. ifadeleri kullanılabilir.
Seç Karakter Kolonlardan Sorgulama
Seç butonu harita üzerinden veya veri sayfası üzerinden Karakter tipindeki kolonlardan sorgulama işlemi kayıt seçmek için kullanılır. Seç butonuna tıklandıktan yapılırken çift tırnak (“”) kullanılır. Sorgulama koşulu sonra harita üzerinde objeye tıklanarak ya da veri yazılırken kolon isimleri tırnak içerisine yazılmaz, kolon sayfasından kaydın yanında bulunan kutucuğa tıklanarak içerisindeki sorgulanmak istenilen bilgiler tırnak işareti seçim yapılır. Seçim işlemi Harita sekmesi > Seçim içerisine yazılır. grubunda bulunan Seç butonu ile yapılır. Seç aracı Mekansal sekmesi ve Tablo sekmesi altında da Birden Fazla Kolonda Sorgulama
bulunmaktır. Seçim işlemi yapılırken birden fazla kolon kullanılarak Seçimi Kaldırma birkaç koşul ile seçim yapılmak istenebilir. Bu seçimler için MapInfo Pro içerisinde bulunan and, or, like ve not Seçimi iptal etmek için şu yöntemlerden biri kullanılır: like operatörleri kullanılır. Bu koşullar Yardımcı >
• <SHIFT> tuşuna basıp seçili kayda yeniden Operatörler açılır listesinden seçilebilir ya da klavyeden tıklanır. yazılabilir.
• Harita sekmesi > Seçim grubunda bulunan Seçimleri ve Sorguları Saklama Temizle butonuna tıklanır. • Harita penceresinde boş bir yere tıklanır. Sorgu sonuçları kaydedilmemişse MapInfo Pro kapatıldığında sorgular kaybolur. Ancak yapılan sorgu ve Çember Seçim seçim sonuçları daha sonra kullanılmak üzere saklanmak Bu buton ile farenin sol tuşuna basılarak çizilen çemberin istenebilir. MapInfo Pro’da yapılan sorgu ve seçimler 4 yarıçapı içerisinde kalan objeler seçilir. Çizim yapılırken şekilde saklanabilir:
pencerenin sol alt köşesinde durum çubuğunda ekranda 1. Sorgu Şablonu Saklama çizilen dairenin yarıçapı görünecektir. 2. Sorgu Kaydet ile Sorgu Saklama
Dikdörtgen Seçim 3. Sorguları Proje Dosyası İçerisinde Saklama 4. Farklı Kaydet ile Sorgu Saklama Dikdörtgen seçim butonu, çizilen bir dikdörtgen içinde kalan objeleri seçmek için kullanılır.
Sorgu Şablonu Saklama 1. Tablo sekmesi > SQL açılır listesi > SQL Seçim Sorgu şablonu, sorgu ifadesini saklar ve bu sorgudaki Diyaloğu butonuna tıklanır.
kolon yapısı (kolon adı, kolon tipi vb.) değişmediği sürece 2. Harita sekmesi > SQL açılır listesi > SQL Seçim başka tablolarda veya aynı tabloda kullanılabilir. Eğer Diyaloğu butonuna tıklanır. aynı yapıya sahip birden fazla tablo ile çalışılıyorsa bu 3. Mekansal sekmesi > SQL açılır listesi > SQL oldukça kullanışlı bir yöntemdir. Seçim Diyaloğu butonuna tıklanır.
Farklı Kaydet ile Sorgu Saklama Coğrafi İlişki Kurarak Sorgulama
Herhangi bir sorgu ifadesi veya seçim butonları ile MapInfo Pro’da birden fazla tablo ile çalışırken bazen o oluşturulmuş sorgu sonuçları farklı kaydet seçeneği ile tablolar arası bilgilerin birleştirilerek sorgulanması kaydedilebilir. Bu kaydetme işlemi ile sorgu tablosu ana gerekebilir. Tablolar arasında coğrafi bağlantı varsa tablo haline getirilir ve seçim yapılan tablo ile bağlantısını coğrafi ilişki kurularak sorgu yapılabilir. Coğrafi ilişkide tamamen koparılır. A katmanı B katmanı içerisinde (Contains) olabilir, A katmanı B katmanını kapsayabilir (Within) veya A Sorgu Kaydet ile Sorgu Saklama katmanı B katmanı ile kesişebilir (Intersects). Bu Sorgu kaydet ile sorgular kaydedilirken katmanla sorgu birliktelikler kullanılarak veri sayfasında yer alan kolonlar arasındaki bağlantı koparılmaz ve sorgu tablosu tekrar bir tablodan diğerine aktarılabilir. Birden fazla tablo açıldığında sorgu yapıldığı katmanla gelir. seçildiğinde Koşul kutusuna tablodaki satırların nasıl
Proje Dosyası İçerisinde Saklama eşleştirileceğini belirten bir ifade yazılmalıdır. Örneğin; Turkiye_Iller tablosu ve Turkiye_Il_Merkezleri katmanı Sorgu tabloları proje dosyası içerisinde saklanabilir. seçildiğinde, sorgu esnasında satırların eşleşmesi için Saklanan bu sorgular proje dosyası tekrar açıldığında Turkiye_Iller katmanı Turkiye_Il_Merkezleri katmanını görüntülenir. içerir (Contains) ifadesi eklenmelidir.Aralarında coğrafi SQL Sorgu İşlemleri ilişki bulunan tablolar arasında sorgulamalar yapılabilir. Sorgulama yapılırken Contains, Intersects ve Within SQL Structured Query Languange (Yapılandırılmış sorgu operatörlerinden yararlanılır. Bu seçim işlemleri hem SQL dili), MapInfo Pro içerisinde bulunan bir seçim seçim diyaloğu penceresinden hem de Konuma Göre Seç diyaloğudur. Verileri belirli kriterlere göre sorgulayan, penceresinden yapılabilir. yeni kolonlar üreterek kolonlara fonksiyonlar yardımıyla hesaplamalar yapılmasını sağlayan SQL diyaloğu SQL Araç Penceresi veritabanı sorgu sistemine aşina olan kullanıcıların SQL Araç Penceresi ileri seviye MapBasic, SQL ve karmaşık sorgular yapmasına olanak tanır. Hem giriş Python kullanıcıları için geliştirilmiş bir penceredir. SQL seviyesindeki kullanıcılar için SQL Seçim Diyaloğu Seçim Diyaloğu ile yapılabilen bütün özellikler ve daha penceresi hem de ileri seviye kullanıcılar için SQL Araç fazlasını kapsayan bu pencere, kullanıcıları kısıtlamamak Penceresi bulunmaktadır. SQL Seçim Diyaloğu ve SQL adına komutlarla sorgu yapabilmeleri için eklenmiştir. Araç Penceresi ile şu işlemler yapılabilir: SQL araç penceresi; MapBasic, SQL ve Python ifadeleri
• Analizi yapılacak veriler belirli kriterlere göre içeren komut dosyaları, seçim, sorgu ekleme, sorgu filtrelenerek yalnızca görüntülenmek istenen güncelleme ve sorgu silme gibi fonksiyonlar içerir. SQL kayıtlar incelenebilir. Araç Penceresi butonuna 3 farklı sekmeden erişilebilir:
• Veriler artan/azalan şekilde sıralanabilir. 1. Tablo sekmesi > SQL açılır listesi > SQL • Tablo birleştirme özelliği kullanılarak aynı anda butonuna tıklanır. birden fazla tabloyla çalışmaya olanak sağlar. 2. Harita sekmesi > SQL açılır listesi > SQL • Matematiksel kolonlarda bulunan bilgiler butonuna tıklanır. matematiksel hesaplama fonksiyonları 3. Mekansal sekmesi > SQL açılır listesi > SQL kullanılarak tek bir kolonda hesaplanarak butonuna tıklanır. biçimlendirilebilir. • Coğrafi ilişki bulunan tablolar arasında coğrafi hesaplamalar yapılabilir.
SQL Seçim Diyaloğu
SQL seçim işlemleri ile karmaşık veriler içerisinde; verilerin minimum-maksimum değerleri, toplamları, yüzdeleri gibi hesaplamaları yapılabilir. Yapılan hesaplamalar açılan SQL Seçim Diyaloğu penceresinden eklenen geçici kolonlara yazdırılabilir ve seçim sonuçları harita ya da veri sayfasında görüntülenebilir. SQL Seçim Diyaloğu’na 3 farklı sekmeden erişilebilir: