Hizmet ile Kambiyo İşlemleri ve Muhasebeleştirilmesi

Yabancı ülke paraları üzerinden yapılan tüm işlemler ve bu işlemlerin ulusal para birimine çevrilmesi işlemidir.

Senetlerin tahsil edilmesi için bankaya verilmesi durumunda, senetleri alan şube, bu işlemi Nazım Hesaplarda izler. Eğer senetler tahsil edilmek üzere başka bir şubeye gönderilecekse, senetleri alan şube tarafından bu senetler portföyden çıkarılacak ve senetleri tahsil
edecek olan şube de, bu senetleri kendi portföyüne alacaktır. Senetleri tahsil edecek şube de bu işlemleri Nazım Hesaplarda izleyecektir.

Banka tarafından tahsilatları yapılır. Tahsil edilen tutarlar, müşteriye nakit olarak ödenir ya da müşterinin hesabına kaydedilir. Banka tahsil hizmeti nedeniyle, tahsil ettiği senet tutarı üzerinden komisyon alır ve Banka ve Sigorta Muamale Vergisi (BSMV) kesintisi yapar. Tahsil edilmiş olan senetlerin tutarları Nazım Hesaplardan çıkarılır.

Senetler protesto ettirilir. Ancak, tahsil senetlerinin protesto edilebilmesi için, müşterinin senet bordrosunda senetlerin borçlusu tarafından vadelerinde ödenmediği takdirde protesto ettirileceği şartını koymuş olması gerekir. Eğer senet bordrosunda böyle bir şart konulmamışsa, banka senetleri protesto ettirmeden doğrudan doğruya müşteriye iade edecektir. İade edilen senet tutarı Nazım Hesaplardan çıkarılır. Protesto gideri ise müşteriden tahsil edilir.

Başka bir yerde ödenmek üzere bir banka şubesine yatırılan paranın gönderenin isteğine göre ödenmesi ya da hesaba alacak kaydedilmesidir.

Bir havalede; havale emrini veren (amir), havaleyi ödeyecek olan (muhatap) ve havale tutarını alacak olan (lehdar) olmak üzere üç taraf bulunur.

Havale işleminin iki aşaması vardır. Birinci aşama; havalenin kabul edilmesi, ikincisi aşama ise; lehdara havale tutarının ödenmesidir.

Para nakil işlemi yaptırmak isteyen müşteriye kendi emrine veya belirteceği bir kişi emrine çek düzenlenmesi işlemidir.

Birinci aşama; çekin keşide edilmesi (düzenlenmesi), ikinci aşama ise; çekin muhatap banka şubesi tarafından ödenmesidir

Ortaklık veya alacaklılık hakkı sağlayan, belirli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları belirlenmiş olan kıymetli evraklara menkul kıymet denir.

Bankalar borsada işlemleri aracı kurumlar yardımıyla gerçekleştirmektedirler. Bu nedenle banka, aracı kuruma yaptığı iş karşılığında bir ücret ödeyecektir. Banka “kurtaj” olarak ifade edilen bu ücreti, daha sonra müşteriden tahsil edecektir.

• Bankaların coğrafik olarak geniş bir alanda faaliyetlerini sürdürüyor olmaları ve
geniş bir tasarrufçu kitlesine ulaşabilmeleri,
• Bankaların bilgi işlem alt yapılarının yeterli ve kapsamlı olması,
• Bankaların güvenilir kuruluşlar olmalarıdır.

Efektif alım işleminde bankalar müşterilerinin getirdikleri efektifleri satın alır ve karşılığında TL öderler.

Efektifin satışında dikkat edilmesi gereken konu, efektifin alış ve satış kuru arasındaki farkın kambiyo karı olarak muhasebeleştirilmesidir.

• Efektifin kağıt para olması (madeni paralar uygulamada alım-satım işlemine konu olmazlar),
• Efektifin ülkemizde alım-satımı yapılan konvertibl dövizlerden (serbestçe diğer ülke paralarına çevrilebilen dövizler) olması,
• Efektifin sahte olmaması,
• Efektifin tedavülden kalkmamış olması,
• Efektifin özelliğini yitirecek derecede yırtık ve noksan olmaması.

Osmanlıca-Türkçe sözlükte tevdiat, (bir bankaya) yatırma, koyma olarak tanımlanmaktadır.

Döviz tevdiat işlemleri, Türkiye’de veya yurt dışında yerleşik gerçek veya tüzel kişiler adına konvertibl dövizler üzerinden bankalara yatırılan paralara ilişkin işlemlerdir.

Tekdüzen Hesap Planı’nda döviz tevdiat hesapları, mevduat hesaplarında olduğu gibi sınıflandırılmıştır.

Eğer döviz tevdiat hesabı vadesiz ise, hesabın kapatılması tarihinde ve hesaba yıl sonlarında faiz tahakkuk ettirilir.

Vadeli döviz tevdiat hesabında ise, faiz vade sonlarında ve hesap kapatılması tarihinde tahakkuk ettirilir.