BİL206U-WEB SUNUCU PROGRAMLAMA
Ünite 5: PHP’de Yerleşik (Built-In) Fonksiyonlar
Giriş
HTML, CSS, veritabanı ve programla dilleri web sitelerinin etkileşimli ve görsel olarak hoş görünen bir yapıya sahip olmalarını sağlamaktadır. PHP web sitelerinin işlevselliğinde önemli yere sahip olan bir programlama dilidir. Sahip olduğu hazır kütüphanesi, fonksiyonları ile programcılar ve programlamayı öğrenmek isteyenler için büyük kolaylıklar sağlamaktadır.
Değişken Tutma ve İşleme Fonksiyonları
PHP dilinde string, integer, float, boolean, array, object ve NULL şeklinde veri tiplerini barındıran değişkenler vardır. Bu değişkenler verileri tutarlar ve çeşitli işlemlerde kullanılmalarını ve işlenmelerini sağlarlar. PHP’de değişkenleri tutma ve işleme süreçlerinde işleri kolaylaştıran ve verimliliği artıran hazır yerleşik fonksiyonlar bulunmaktadır. Bu bölümde bu fonksiyonlar incelenmiştir.
intval() Fonksiyonu
intval() fonksiyonu veri tiplerinin interger değerlerini belirler ve geri döndürür. PHP’de diğer dillerde olduğu gibi integer tipinde olmayan veriler de integer tipine denk gelen değerlere sahiptir.
gettype()
Fonksiyonu gettype() fonksiyonu bir değişkenin tipini geri döndürür. Başka deyişle değişkenin tipini öğrenmek ve kullanmak için yazılır.
is_int() Fonksiyonu
is_int fonksiyonu bir değişkenin integer tipinde olup olmadığını kontrol eder. Eğer değişken integer tipindeyse mantıksal değer olarak 1 yani TRUE değerini döndürür.
unset() Fonksiyonu
unset() fonksiyonu daha önceden belirlenen ve bir değer verilen değişkeni yok etmek için kullanılır.
settype()Fonksiyonu
settype() fonksiyonu daha önceden tipi belirlenmiş bir fonksiyonun başka bir veri tipine dönüştürülmesi sağlar.
String Fonksiyonları
Bu bölümde web tasarımı ve programlamada sıklıkla kullanılan hazır yerleşik string fonksiyonları işlenmiştir. String fonksiyonları web site tasarımında sıklıkla kullanılmaktadırlar. Günümüz web sitelerinin büyük bir çoğunluğu WEB 2.0 tabanlı etkileşim sağlayan yapıya sahiptir. Anlamsal (Semantik) Web ve yapay zekâ gibi teknolojiler de artık web sitelerinde kullanılmaktadır. Sosyal medyadan alışveriş sitelerine kadar pek çok sitede string tipindeki veriler üretilmekte, işlenmekte, depolanmakta ve iletilmektedir. Sohbetler, yorumlar, sosyal medya akışları gibi veriler string tipindedir ve o nedenle string tipi veriler İnternetteki veri akışında en çok kullanılan veri tiplerindendir denilebilir. PHP’nin string veri tipindeki verilerin kullanılması sağlayan hazır yerleşik
fonksiyonları vardır. PHP’nin Dünya’daki yaygınlığı göz önünde bulundurulduğunda çoğu hazır yerleşik string fonksiyonun da web sitelerinde kullanıldığı rahatlıkla söylenebilir.
explode() Fonksiyonu
explode() fonksiyonu bir değişken içindeki verileri belirli ölçütlere göre ayıran ve bir diziye aktaran fonksiyonlardır.
str_replace() Fonksiyonu
str_replace() fonksiyonu bir string ya da dizi değişkeninde belirli değişimlerin yapılması için kullanılır.
str_word_count() Fonksiyonu
str_word_count() fonksiyonu bir metnin kelime sayısını bulmak için kullanılır.
strtoupper() Fonksiyonu
strtoupper() fonksiyonu metin üzerinde küçük harfleri büyük harflere çevirmek için kullanılır.
strlen() Fonksiyonu
strlen() fonksiyonu bir metnin kaç karakterden oluştuğunu bulmak için kullanılır.
strrev() Fonksiyonu
strrev() fonksiyonu metni oluşturan kelimeleri ve kelimeleri oluşturan harfleri sondan başa doğru sıralanacak şekilde değiştirmek için kullanılır.
strpos() Fonksiyonu
strpos() fonksiyonu bir metin içinde belirli değerleri aramak için kullanılır. Sonuç olarak aranan değerin ilk karakterinin metin içinde kaçıncı karakter olduğu ekrana basılır. Bulunan sonuç bir integer değerdir.
str_split() Fonksiyonu
str_split fonksiyonu bir metni belirlenen değerlere göre bölmek için kullanılır. Bölünen parçalar bir dizi oluşturur.
Matematik Fonksiyonları
PHP matematiksel işlemleri hızlı ve etkili şekilde gerçekleştirebilmek için yerleşik fonksiyonlar barındırır. Web sitelerinde sıklıkla matematiksel işlemler yapmak gerekebilmektedir. Kullanıcılardan alınan ya da İnternet üstünde akan veriler kimi zaman matematiksel işlemlere tabi tutulurlar. Matematiksel işlemleri gerçekleştiren yerleşik fonksiyonlar işleri oldukça kolaylaştırmaktadır. Kitabın bu alt bölümünde PHP’nin sıklıkla kullanılan önemli matematiksel fonksiyonları anlatılmıştır.
pi() Fonksiyonu
pi() değerini üreten fonksiyondur. Bir parametresi yoktur. Sonucu float tipinde verir.
abs() Fonksiyonu
abs() fonksiyonu bir değerin mutlak değerini verir.
pow() Fonksiyonu
pow() fonksiyonu bir sayının belirli üssünü hesaplar.
sqrt() Fonksiyonu sort() Fonksiyonu
sqrt fonksiyonu bir sayının karekökünü hesaplar. sort() fonksiyonu dizi elemanlarını belirli şartlara göre sıralamak için kullanılır. İki parametre alır. İlkinde dizinin ceil() Fonksiyonu kendisi, ikincisinde ise neye göre sıralama yapılacağıdır. ceil() fonksiyonu sayıları yukarı doğru (Sayı büyüyecek şekilde) yuvarlar.
floor() Fonksiyonu
floor() fonksiyonu sayıları aşağı doğru (Sayı küçülecek şekilde) yuvarlar.
round() Fonksiyonu
round() fonksiyonu sayıları ondalık ayıracı noktadan sonraki sayıların 5’ten büyük olup olmamasına göre yuvarlar. Fonksiyon içinde sayıdan sonraki ikinci parametre noktadan sonra kaçıncı basamaktan sonra yuvarlama yapılacağını belirler.
min() Fonksiyonu
min() fonksiyonu bir grup sayı ya da dizi içindeki en küçük sayıyı bulmak için kullanılır.
max() Fonksiyonu
max() fonksiyonu bir grup sayı ya da dizi içindeki en büyük sayıyı bulmak için kullanılır.
Array (Dizi) Fonksiyonları
Diziler tanım ve yapıları gereği oldukça kullanışlıdırlar. Web sayfalarının işlevselliğinde büyük rol oynamaktadırlar ve çok fazla kullanılırlar. O nedenle PHP dizilerin hızlı şekilde kullanılabilmesi için hazır fonksiyonlar sunmaktadır. Kitabın bu alt bölümünde PHP’nin kurulum paketinde yer alan hazır yerleşik dizi fonksiyonları işlenmiştir.
sizeof() Fonksiyonu
sizeof() fonksiyonu bir dizinin eleman sayısını verir.
current(), next(), prev() ve reset() Fonksiyonları
current() fonksiyonu bir dizi içerisinde sıralı ilerleyerek seçim yapmak için pointer (işaretçi) olarak kullanılır. next() fonksiyonu current() fonksiyonu ile seçilen dizi elemandan bir sonraki elemanı seçer ve bu işlemden sonra current() fonksiyonu artık next() fonksiyonunun seçtiği yeni elemanı seçer. prev() fonksiyonu da next() fonksiyonu gibi çalışır. current() fonksiyonunun seçtiği dizi elemanından önceki dizi elemanını gösterir. Bu fonksiyon kullanıldıktan sonra artık current() fonksiyonu prev() fonksiyonunun seçtiği elamana geçer. reset() fonksiyonu ise tekrar ilk elemana geçiş yapılmasını sağlar.
array_push() Fonksiyonu
array_push fonksiyonu mevcut diziye sondan başlayarak yeni elemanlar eklemek için kullanılır.
array_merge() Fonksiyonu
array_merge() fonksiyonu iki diziyi birleştirmek için kullanılır