Dijital Dönüşüm — Ünite 6 Soru-Cevap

Teknoloji temelli dünyada gözlerini açan, erken yaşlarda teknolojiyle iç içe büyüyen ve teknolojiye özgü bir öğrenme yöntemi geliştiren yeni çağın bireyleridir.

Dijital yerliler; doğumlarından itibaren bilgisayar, akıllı telefon, video oyunu ve internet teknolojileri gibi araçlarla hayatlarını geçiren bir nesli temsil etmektedir.

Yeni bin yılın çocukları olarak da adlandırılan dijital yerliler; daha önce görmedikleri bir teknolojiyi bireysel uğraşıyla kolayca öğrenebilme ve kullanabilme potansiyeline sahiptir.

Dijital yerliler doğrudan teknolojinin içerisinde doğduklarından uyum sürecine girmelerine gerek kalmamış ve alternatifsiz şekilde teknolojiyi kullanmak durumunda kalmışlardır.

Dijital göçmenler ise yaşamlarının sonraki dönemlerinde dijital teknolojiyle karşılaşmış bireylerdir. Bu kişiler, dijital medya araçlarını kullanmakta zorlanırlar. Dijital araç yerine basılı materyaller kullanmayı tercih ederler. Dijital göçmenler, bilgiyi sınırlı kanallardan kontrollü bir şekilde elde etmeyi isterler. Teknolojik bir aracı kullanmak için süreçte kullanmayı öğrenmek yerine kullanım rehberini okurlar. Dijital göçmenlerin bir kısmı zaman içerisinde teknolojiye uyum sağlamalarına rağmen dijital yerliler kadar yetkin olamayıp göçmen aksanlarını korumaya devam ederler.

Dijital göçmenler, bilgiyi aramak için internet teknolojisini kullanmak yerine fiziksel kütüphaneyi tercih ederken dijital yerliler kendi sosyalleştikleri alanda bilgiye ulaşmak için internet teknolojisini kullanmayı öncelikli olarak isterler.

Dijital melez olarak adlandırılan bireyler; dijital teknolojiye hâkim ve dijital yerliler gibi bilgi edinme yolu olarak interneti tercih etmelerinin yanında basılı materyalleri de kullanmaya devam etmektedirler.

Dijital melez.

Dijital melezler; teknolojik kaynakları ihtiyaçları doğrultusunda kullanabilirken dijital yerliler kadar teknolojiyi etkin bir şekilde kullanamayabilir ve aynı zamanda kâğıt gibi basılı materyallere karşı yakınlık hissederler.

Dijital melezler yeni teknolojilere uyum sağlamaya çalışan, değişime açık olan ancak geçmiş deneyimlerini de beraberinde işe koşan bireylerdir. Bu bakımdan dijital melezler dijital yerliler ile dijital göçmenler arasında yer alan bir geçiş grubunu temsil etmektedir.

Dijital bilge; teknolojiyi sadece kolaylıkla kullanabilen değil teknolojiyi yönlendirme sürecinde bilgece düşünerek karar verebilen bireydir. Dijital bilgelik; doğuştan gelen bilişsel kapasitenin üst sınırlarına erişmek ve yetenekleri artırmak için akıllı dijital teknolojilerin kullanılmasıdır.

Bireylerin kendi yeteneklerini dijital teknolojilerle birleştirerek bilgece karar verebilmeleri ve dijital teknolojinin yaşamın bir tamamlayıcısı olarak kullanmaları dijital bilgeliğin bir göstergesidir.

Dijital bilgeler; yaşamlarını kolaylaştırmak için hangi dijital aracı kullanacakları konusunda bilgece seçim yapabilir ve yaşam sorunlarına teknoloji odaklı çözümler üretebilirler. Bu bakımdan dijital bilgelik; dijital okuryazarlık, programlama bilgisi, güvenli internet ve teknoloji kullanımı ve dijital içerik üretimi gibi becerileri kapsamaktadır.

Yaşamına dijital teknolojiyi bilgece dâhil edebilen dijital göçmenler; dijital bilgeliğe doğru bir yol alabilirler. Böylelikle dijital yerli ve dijital göçmen arasındaki uçurum kapanabilir. Sonuç olarak dijitalleşmiş yaşam; bireyleri daha akıllı değil daha bilge yapacaktır.

Bireyin gerçek yaşamında sanal bir dünyada daha fazla vakit geçirmesi; gerçek kimliği ile dijital kimliği arasında bir tutarsızlığa yol açabilmektedir. Bu durumda dijital hayat, bireyi gerçek yaşamına yabancılaştırmaktadır.

Teknolojinin amaç hâline gelmesi ise bireyi gerçek dünyadan kopararak yabancılaştırmaktadır. Örneğin Facebook, Instagram, Twitter ve Tiktok gibi sosyal ağ platformlarında arkadaş olarak eklenen veya takip edilen yüzlerce hatta binlerce kişi bulunmaktayken gerçek yaşamda bu kadar çok kişiyle görüşülmemektedir. Hatta çoğu dijital kimlik kullanıcısıyla gerçek hayatta hiç tanışılmamış bile olabilir. Bu durum bireylerin dijital yabancılaşmasının bir sonucudur.

Bireyin gerçek yaşamına yabancılaşması, toplumsal çevresine uyumunun azalması ve çevresi üzerindeki kontrolünün belirsizleşmesi zaman içerisinde bireyi yalnızlığa ve mutsuzluğa sürükleyebilir.

Dijital kimlik; bireylerin kendi kimliklerini teknolojik bir altyapıda ifade edebildikleri ve kendi tercihlerine göre şekillendirebildikleri kimliklerdir. Dijital kimlik; bireylerin internet ortamlarında kendi kimliklerini şekillendirerek istedikleri bir şekilde sunabildikleri sanal bir yapıdır.

Dijital kimlik sanal veya siber kimlik olarak da isimlendirilebilmektedir.

Dijital yaşam koşullarıysa bireylere gerçek yaşamın kuralları ve baskısından uzak, özgür bir hareket alanı tanımaktadır. Dijital yaşamda bireyler farklı kimlikleri deneyimleyebilmekte, olmak istedikleri şekilde dijital kimliklerini sunabilmektedirler. Bireyler dijital yaşamda gerçek dünyadan farklı olarak başka bir cinsiyet, yaş, isim ve görünümde, bambaşka bir dijital kimlik oluşturabilmektedir.