Dijital Dönüşüm — Ünite 5 Soru-Cevap

Ticaret, temel anlamda belirli bir kazanç elde etmek ya da kâr sağlayabilmek amacıyla yapılan alım satım faaliyetleri olarak tanımlanabilir. Ticarette ödeme karşılığında mal veya hizmetin mülkiyetinin satıcıdan alıcıya devredilmesi söz konusudur. Bu devir, zaman içinde sadece fiziksel mallarla sınırlı kalmayıp hizmetleri de kapsayacak biçimde genişlemiştir.

Elektronik ticaretin kısaltması olan e-Ticaret, mal ve hizmetlerin internet üzerinden alınıp satılmasını ifade eder.

Sosyal medyanın ticarete entegrasyonu işletmelerin sosyal medya kanalları üzerinden satış yapmasına olanak tanınmıştır. Böylelikle hem sosyal medya platformları hem de arama motorları tüketicilere daha alakalı ve kişiselleştirilmiş alışveriş olanakları sunabilir. Sosyal medya platformları demografik bilgiler, ilgi alanları, davranışlar ve bağlantılar dâhil olmak üzere kapsamlı kullanıcı verileri toplamaktadır. Arama motorları aracılığıyla ise ürün ve hizmetler ya da markalarla ilişkili tüketicinin arama verileri anahtar kelimeler aracılığıyla toplanmaktadır. Bu veriler, tüketici profilleri oluşturmak ve tüketicinin satın alma tercihlerini anlamak için kullanılabilmektedir.

Geleneksel ticaret, satıcı ve alıcıların yüz yüze etkileşimlerini içeren ürün ve hizmet satın alma veya satma yöntemini, fiziksel mağazaları ve yüz yüze toplantıları ifade ederken e-Ticaret ise ürün ve hizmetlerin internet aracılığıyla çevrim içi olarak satın alınmasını, sanal mağazaları ve çevrim içi toplantıları ifade etmektedir.

Geleneksel ticarette müşterilerin ziyaret edebilecekleri ve alışverişlerini gerçekleştirecekleri fiziksel bir mağaza konumu gerekmektedir. e-Ticarette ise müşteriler internet bağlantısı olan herhangi bir yerden sanal olarak mağazayı ziyaret edebilmekte ve alışveriş yapabilmektedir.

Geleneksel ticaret fiziksel mağaza temelli olduğu için genellikle belirli çalışma saatleri içerisinde faaliyet göstermektedir. İşletmenin açık olabileceği saatler faaliyet gösterdikleri ülkenin çalışma düzenine göre değişmektedir. e-Ticarette ise sanal mağazalar 7/24 müşterilerinin erişimine açıktır.

Geleneksel ticarette müşteriler ürünlere göz atmak ya da satın alma işlemini gerçekleştirmek için mağazayı ziyaret etmektedir. Fakat e-Ticarette, müşteriler markaların web siteleri ya da mobil uygulamalar aracılığıyla sanal mağazaları ziyaret etmektedir.

Geleneksel ticarette kira, elektrik, su, ısınma ve personel ödemeleri için önemli gider kalemleri söz konusudur. e-Ticaret ise web platformunun alan adı, sunucu hizmeti gibi teknik harcamalarla otomatikleşen süreçler kullanarak daha düşük genel giderler söz konusu olabilmektedir.

Geleneksel ticarette işlemler nakit, kredi kartı ya da çek gibi fiziksel ödeme yöntemlerini içermektedir. e-Ticarette ise kredi kartları, dijital cüzdanlar veya çevrim içi bankacılık sistemleri gibi elektronik ödeme yöntemleri sunulmaktadır. Bunun yanı sıra kripto paraların da e-Ticarette kullanılabilmesi ödeme yöntemlerinin çeşitliliği açısından e-Ticareti çok daha cazip kılmaktadır.

Geleneksel ticarette işletmeler müşterilerle yüz yüze etkileşime girebilmekte, kişiselleştirilmiş yardım sağlayabilmekte ve ilişkiler kurabilmektedir. e-Ticarette ise, müşterilerle uzaktan etkileşim kurmak için sohbet robotları, e-Posta, Whatsapp ve Telegram üzerinden canlı sohbet gibi çeşitli yenilikçi araçlar kullanılmaktadır. Hatta yakın gelecekte sohbet robotlarının yapay zekâ unsurlarıyla entegre olmasıyla gerçek bir satıcı-müşteri deneyimini aratmayacak kalitede iletişim kurmak olanaklı hale gelecektir.

Geleneksel ticaret, müşterilere satın almadan önce ürünleri fiziksel olarak görebilme ve dokunabilme olanağı sağlamaktadır. e-Ticarette ise müşterilerin bilinçli kararlar vermesine yardımcı olmak için ürün bilgileri, görseller ve müşteri yorumları genellikle çevrim içi olarak sağlanmaktadır. Mağazada fiziksel alan sınırı nedeniyle ürünlerin tüm versiyonlarının eş zamanlı görülebilmesi olanaklı değilken sanal ortamda bu anlamda sınırsız bir deneyim söz konusu olabilmektedir.

e-Ticarette işletmeler küresel bir erişimle ve farklı dil seçenekleriyle uluslararası pazarlara ulaşabilmektedir. Böylece işletmelerin dünyanın pek çok yerinden müşterilerine ulaşmasına olanak sağlanmaktadır. Geleneksel ticarette ise genellikle daha sınırlı bölgelerdeki müşteri tabanıyla ilgilenilmektedir.

e-ticarette, işletmelerin hem küçük hem de büyük işletmeler de dâhil olmak üzere küresel bir pazardan gelen rekabetle yüzleşmeleri gerekmektedir. Geleneksel ticarette ise genellikle daha yerel bir rekabetle karşı karşıya kalınmaktadır. Fiziksel bir mağazanın olası en yakın rakibi yakınlarındaki bir mağazayken çevrim içi ortamda müşterilere tüm seçenekleri süzen ve müşteriye en uygun seçeneği sunan web siteleri bulunmaktadır.

Geleneksel ticarette, işletmelerin lojistik ve sevkiyat süreçlerini kendilerinin
yönetmesi gerekmektedir. e-Ticarette ise işletmeler genellikle nakliye şirketleriyle ortaklık kurmakta veya ürünleri müşterilerin kapılarına teslim etmek için kendi lojistik ağlarını kullanmaktadır. Bunun yanında son dönemde popüler hâle gelen teslimat noktası belirleme yöntemiyle müşterilerin çevrim içi satın aldıkları ürünleri fiziksel bir mağazadan ya da ürün teslim otomatlarından bir şifre ile zamandan bağımsız olarak teslim almaları sağlanmaktadır. Hatta bazı çevrim içi alışveriş firmaları teslim noktası otomatları tercihini daha cazip kılmak için müşterilere puan, hediye çeki gibi seçenekleri de sunmaktadır.

B2C modeli işletmeler ve bireysel tüketiciler arasındaki çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmekte olup en yaygın ve iyi bilinen e-Ticaret türüdür. B2C modelinde, işletmeler ürün veya hizmetleri çevrim içi platformlar, web siteleri veya mobil uygulamalar aracılığıyla doğrudan son tüketicilere satmaktadır.

B2B e-Ticaret, işletmeler arasında gerçekleşen çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmektedir. B2B modelinde, bir işletme çevrim içi platformlar, web siteleri veya elektronik veri alışverişi (EDI) sistemleri aracılığıyla diğer bir işletmeden ürün, hizmet ve bilgi satın almak ya da işletmeye bunları satmak için yaptığı e-Ticaret türüdür.

C2C e-Ticaret, doğrudan bireysel tüketiciler arasında gerçekleşen çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmektedir. C2C modelinde bireyler, özel çevrim içi platformlar, pazar yerleri veya sınıflandırılmış web siteleri aracılığıyla diğer bireylerden ürün, hizmet veya bilgi satın alabilmekte, onlara bunları satabilmekte veya onlarla takas edebilmektedir.

C2B e-Ticarette, bireysel tüketicilerin işletmelere ürün, hizmet veya bilgi sunduğu çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmektedir. C2B modelinde tüketiciler satıcı, işletmeler ise alıcı olarak hareket ederek e-Ticaret ortamında farklı bir dinamik yaratmaktadır. Bireysel tüketiciler çevrim içi platformlar aracılığıyla şirketlere hizmet sağlayabilmekte ya da kullanıcılara yönelik içeriklerin işletmelere lisanslanması gibi çeşitli yollarla hizmet gerçekleştirebilmektedir.

B2G e-Ticaret, işletmeler ve devlet kurumları arasındaki çevrim içi işlemleri içermektedir. B2G modelinde işletmeler, genellikle özel çevrim içi platform veya portallar tarafından kolaylaştırılan elektronik kanallar aracılığıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ürün, hizmet veya bilgi sağlamaktadır. Bunlar, devlet sözleşmeleri için teklif sunulması veya elektronik olarak vergi ve harç ödenmesi gibi faaliyetleri içermektedir.

G2B e-Ticaret, kamu kuruluşlarının işletmelere mal, hizmet veya bilgi sağladığı çevrim içi işlemleri ifade etmektedir. Buna göre kamu kuruluşları, genellikle özel çevrim içi platform veya portallar tarafından kolaylaştırılan elektronik kanallar aracılığıyla işletmelere ürün, hizmet veya bilgi sağlamaktadır. G2B e-Ticaret, kamu kurumları ve işletmeler arasında verimli ve kolaylaştırılmış etkileşimleri sağlamaktadır. İşletmelerin devlet hizmetlerine erişmesi, düzenlemelere uyması, devlet alımlarına katılması ve devlet programları ve teşviklerinden yararlanmasını sağlamaktadır.

G2C e-Ticaret, devlet kurumları ile bireysel tüketiciler arasındaki işlemleri içermektedir.
G2C e-Ticarette, çevrim içi vergi dosyalama, devlet yardımları için başvurma veya devlet web siteleri aracılığıyla para cezaları ve ücretleri ödeme gibi hizmetler yer almaktadır.

m-Ticaret, akıllı telefon ve tabletler gibi mobil cihazlar aracılığıyla ürün ve hizmetlerin alınıp satılması ve finansal işlemlerin gerçekleştirilmesidir.

Sosyal ticaret, e-Ticaretin sosyal medya platformlarıyla entegrasyonunu içermektedir. Kullanıcıların ürün ya da hizmetleri doğrudan sosyal medya kanalları aracılığıyla keşfetmelerini ve satın almalarını sağlamaktadır.

e-Ticarette en sık kullanılan ve müşterilerine pek çok kolaylık sağlayan ödeme yöntemleri şunlardır:

• Kredi ve Banka Kartları
• Dijital Cüzdanlar
• Banka Transferleri
• Teslimatta Kapıda Ödeme
• e-Çekler
• Kripto Para Birimleri
• Şimdi Al-Sonra Öde
• Mobil Ödemeler