Dijital Dönüşüm — Ünite 3 Soru-Cevap

Dijital devlet olarak adlandırılan yeni yaklaşım teknolojinin ön planda olduğu, hizmet kalitesinin artırılmasının hedeflendiği, vatandaş odaklı bir yaklaşımdır.

Devlette gözlemlenen bürokrasi;

• Kamu yönetimi, devlet idaresi ve devlet,
• Sorumluluk yüklenmemek üzere kendi sorumluluğunu başkalarına yüklenmesini temel alan kırtasiyecilik,
• Genel kuralları olan, uzmanlar tarafından yürütülen, yazılı belgelere dayanan hiyerarşik bir yönetim şekli

anlamlarında kullanılmaktadır.

Sosyal devlet devletin, toplumun sosyal refahını maksimize etmek amacıyla müdahalelerde bulunmasını öngören bir devlet modelidir.

Hesap verebilirliği sağlamak amacıyla; 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunları önemlidir.

Dijital dönüşüm sürecinde kamu hizmetlerinin önemli bir bölümünün e-devlet üzerinden vatandaşlara ulaştırılıyor olması, her türlü bilgiye vatandaşlara tanınan erişim yetkileri dâhilinde ulaşılabiliyor olması şeffaflığa önemli katkılar sağlamaktadır.

e-Beyanname, İnternet Tabanlı Vergi Dairesi Otomasyonu (e-VDO), Veri İstihbarat Merkezi (VERİA), Vergi İletişim Merkezi (VİMER), İnsan Kaynakları Otomasyon Projesi (İNKA)

Alanyazında farklı tanımları olmakla birlikte dijital vatandaşlık, bireylerin sosyal, siyasal ve toplumsal faaliyetler kapsamında teknolojiyi etkin kullanarak dijital ortamlara katılımları biçiminde tanımlanabilir.

Dijital vatandaşlık; Dijital Erişim, Dijital Ticaret, Dijital İletişim, Dijital Okuryazarlık, Dijital Etik, Dijital Kanun, Dijital Haklar ve Sorumluluklar, Dijital Sağlık ve Dijital Güvenlik olmak üzere dokuz boyutta ele alınmaktadır. 

Yeni kimlik kartlarının vatandaşlara sağladığı kolaylıklar şu şekilde sıralanabilir:

• Güvenli kimlik doğrulaması yapılabilmesi
• Sahtecilikten kaynaklanan mağduriyetlerin önlenmesi
• E-Devlet kapsamında sunulan hizmetlere kimlik kartı ile erişilebilmesi
• İkili anlaşmalar ile seyahat belgesi olarak kullanılabilmesi
• Yongaya bilgi yüklenebilmesi (ehliyet vb.)
• Elektronik imza olarak kullanılabilmesi

Söz edilen rapora göre 21. yüzyıl becerileri sosyal ve duygusal beceriler, dil ve iletişim becerileri, üst düzey düşünme becerileri, benlik becerileri, öğrenme becerileri, çalışma becerileri ve okuryazarlık becerileridir.

ISTE’ye göre öğrencilerin sahip olmaları gereken standartlar yetkin öğrenen, dijital vatandaş, bilgi düzenleyen, yaratıcı tasarımcı, bilgi işlemsel düşünen, yaratıcı iletişimci ve küresel iş birlikçiliktir.

Öğrenciler:

• Kendi dijital kimlik ve itibarlarına sahip çıkarak dijital dünyadaki ayak izlerinin kalıcı olduğunun bilincinde olurlar.
• Teknolojiyi kullanırken ve çevrim içi sosyal iletişim kurarken olumlu, güvenli, yasal ve etik davranış sergilerler.
• Başkalarının fikir ürünlerini kullanırken ve paylaşırken fikri mülkiyet haklarına karşı yükümlülüklerinin bilincinde olurlar.
• Kendi verilerini dijital mahremiyeti ve güvenliği koruyacak şekilde düzenler ve çevrim içi işlemleri izlemek için kullanılan veri toplama teknolojilerinin bilincinde olurlar.

Türkiye’de Dijital Vatandaşlık Eğitimi Pilot Projesi ile ortaokul kademesindeki öğrencilerin dijital ortamdaki mevcudiyetleri, Dijital Vatandaşlık Eğitimi aracılığıyla güçlendirilerek okullarda insan hakları, temel özgürlükler ve demokrasinin teşvik edilmesi amaçlanmıştır.

Doğrudan demokrasi, vatandaşların kendilerini ilgilendiren her türlü konuda karar alma süreçlerine aktif olarak katılımlarını, yasama, yürütme ve yargı denetimlerinde söz sahibi olmalarını öngören başka bir deyişle vatandaşların yönetilmek yerine yöneten konumunda oldukları bir toplum biçimini ifade etmektedir.

Dijital demokrasinin temelde politik süreçlerin şeffaflaştırılması, vatandaşların bilinçlendirilmesi ve politik süreçlere doğrudan katılımlarının teşvik edilmesi gibi amaçları bulunmaktadır.

Televoting dijital oylama sistemidir.

e-Devletin gelişim aşamaları;

Aşama 1- Erişim ve İletişimin Gelişimi (Tanımlama ve Kavrama Dönemi)

Aşama 2- Çevrimiçi Hizmetler Sağlamak (Proje Odaklı Dönem)

Aşama 3-Kurumsal Fayda Değişim

Aşama 3a- Süreçlerinin Otomasyonu (Kurum Odaklı Dönem)

Aşama 3b- İş Süreçlerinin ve Organizasyonun Değişimi (Servis/Hizmet Odaklı Dönem)

Aşama 4- Gelecek Nesil e-Devlet (Yeniden Yapılanma)

olarak sıralanabilir.

Bir teknolojinin benimsenmesi o teknoloji ve beraberindeki değişime duyulacak güvenle yakından ilişkilidir. Dijital dönüşüm sürecinde hizmetlerin güvenli bir ortamda sunulduğu ve kişisel verilerin en üst teknolojik olanaklarla korunduğu konusunda vatandaşların ikna edilmeleri, bu teknolojilerin benimsenmesi ve yeniliğe uyum sağlanması açılarından oldukça önemlidir.

Teknoloji Kabul ve Kullanımı Birleştirilmiş Modeli; Sebepli Davranış Kuramı, Teknoloji Kabul Modeli, Motivasyon Modeli, Planlı Davranış Kuramı, Teknoloji Kabul ve Planlı Davranış Birleştirilmiş Modeli, Kişisel Bilgisayar Kullanım Modeli, Yeniliklerin Yayılımı Kuramı ve Sosyal Bilişsel Kuramın sentezi sonucunda ortaya çıkmış bir modeldir.

Teknoloji Kabul ve Kullanımı Birleştirilmiş Modelinde kullanma davranışının oluşabilmesi için farklı aşamalardaki farklı etmenler; performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki, kolaylaştırıcı unsurlar, haz, fayda – maliyet ve alışkanlıklardır.