BİL109U-DİJİTAL DÖNÜŞÜM
Ünite 5: Ticaretin Dönüşümü
Giriş
Ticaret, temel anlamda belirli bir kazanç elde etmek ya da kâr sağlayabilmek amacıyla yapılan alım satım faaliyetleri olarak tanımlanabilir. Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler her alanda olduğu gibi ticari faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde de köklü değişim ve dönüşüme neden olmuştur. Günümüz modern insanının yaşamının her alanında vazgeçilmezi olarak başvurduğu teknolojiler ticaretin de vazgeçilmezi durumuna dönüşmüştür. Teknolojinin ve internetin gelişimiyle birlikte ticaret, e-Ticareti ve çevrim içi pazar yerlerini içerecek şekilde genişlemiş, böylelikle işletmelerin küresel olarak mal ve hizmet alıp satmasına olanak sağlanmıştır.
e-Ticaretin Kapsamı ve Tarihçesi
e-Ticaret, kişi ya da işletmelerin ürün ve hizmetlerini internet aracılığıyla sattığı ticari faaliyetler olarak tanımlanabilir. Dünya Ticaret Örgütünün tanımına göre e-Ticaret, mal ve hizmetlerin elektronik yollarla üretilmesi, dağıtılması, pazarlanması ve/veya satışıdır. Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ise e-Ticareti, sipariş almak veya vermek amacıyla özel olarak tasarlanmış yöntemlerle bilgisayar ağları üzerinden gerçekleştirilen mal veya hizmet alım satımı olarak tanımlamaktadır.
e-Ticaret Kavramı
e-Ticaret, elektronik ortamda ürün ve hizmetlerin müşteriye sunularak satış yapılması, kamusal alımlar, satış sonrası sunulan hizmetler gibi pek çok süreci kapsamaktadır.
• Mal ve hizmetlerin internet üzerinden elektronik alışverişi, • Üretim planlaması yapma ve üretim zinciri oluşturma süreci, • Tanıtım, reklam ve bilgilendirme, • Sipariş verme, anlaşma yapma, • Elektronik banka işlemleri, döviz işlemleri ve elektronik fon transferleri, • Elektronik konşimento gönderme, • Gümrük işlemleri, • Elektronik ortamda kamu alımları, • Elektronik posta ile ilgili işlemleri, • Elektronik hisse alışverişi, devlet tahvilleri, hazine bonoları ve borsa işlemleri • Ticari kayıtların kaydedilmesi ve izlenmesi, • Doğrudan tüketiciye pazarlama, • Sayısal imza, elektronik noter, • Sayısal içeriğin anında dağıtımı, anında bilgi oluşturma ve aktarma, • Elektronik ortamda vergilendirme, • Fikri mülkiyet haklarının transferi ve kiralanması
e-Ticaretin kapsadığı alanlar arasında yer almaktadır.
e-Ticaretin Tarihçesi ve Gelişimi
e-Ticaretin geçmişi, elektronik veri değişiminin (EDI- Electronic Data Interchange) işletmelerin belge alışverişi ve elektronik ortamda işlem yapabilmeleri için bir yol
olarak sunulduğu 1960’lara kadar uzanmaktadır. Bununla birlikte e-Ticaretin önemli ölçüde popülerleşerek geniş bir kitle tarafından erişilebilir hâle gelmesi ise 1990’lardan sonra gerçekleşmiştir.
İlk Gelişmeler
1990’larda World Web Wide (www) ile birlikte internet popülerlik kazanmaya başlamıştır. Amazon ve eBay gibi şirketler kurularak çevrim içi perakende ve açık artırmaların tercih edilmesi sağlanmıştır.
Dot-com Artışı
Yaygın olarak .com şeklinde bilinen dot-com, internetteki ticari web siteleri için kullanılan üst düzey bir alan adını ifade etmektedir. Genellikle internet tabanlı işletmeleri ve bu tür işletmelerin hızlı büyümesini tanımlamak için kullanılmaktadır.
Teknolojik Gelişmeler
2000’li yıllar itibarıyla iyileştirilmiş internet hızları, güvenli ödeme ağ geçitlerinde yaşanan gelişmeler ve en önemlisi kişisel bilgisayar kullanımındaki artış e-Ticaretin daha rahat ve güvenilir hâle gelmesini sağlamıştır.
Mobil Ticaretin Doğuşu
Günlük hayatımızın vazgeçilmezi akıllı telefonların ve mobil uygulamaların çeşitlenmesiyle birlikte e-Ticaret, mobil ticareti kapsayacak şekilde genişlemiştir. Günümüzde mobil ticaret m-Ticaret olarak da ifade edilmektedir.
Küresel Genişleme
İşletmelerin sınırları ortadan kaldırarak e-Ticaret aracılığıyla dünyanın pek çok yerindeki tüketicilere ulaşması e-Ticaretin gelişim sürecindeki önemli adımlardan biridir. Bu büyüme uluslararası nakliye ve lojistik şirketlerinin artması, pek çok dil seçeneği barındıran web sitelerinin geliştirilmesi ve yerelleştirilmiş ödeme seçenekleri sunulması gibi alternatiflerle e-Ticaretin hacminin gün geçtikçe artmasına olanak sağlamıştır.
Yeni Çevrim İçi Platformlar
Alibaba, Trendyol, Hepsiburada gibi çevrim içi platformlar, satıcıların daha geniş bir müşteri tabanına ulaşmasını sağlamıştır. Bu platformlar aracılığıyla günümüzde de hem müşterilere hem satıcılara e-Ticaret kapsamında pek çok hizmet ve araç sunulmaktadır.
Sosyal Medyanın Ticarete Entegrasyonu
Facebook, Twitter ve Instagram gibi sosyal medya platformlarına e-Ticaret özellikleri entegre edilerek işletmelerin sosyal medya kanalları üzerinden satış yapmasına olanak tanınmıştır. Günümüzde kullanıcılar sosyal medya gezintileri esnasında ürünleri keşfetme ve satın alma olanağı bulabilmektedir.
Geleneksel Ticaret ve e-Ticaret Arasındaki Farklar
Geleneksel ticaret, satıcı ve alıcıların yüz yüze etkileşimlerini içeren ürün ve hizmet satın alma veya satma
yöntemini, fiziksel mağazaları ve yüz yüze toplantıları ifade ederken e-Ticaret ise ürün ve hizmetlerin internet aracılığıyla çevrim içi olarak satın alınmasını, sanal mağazaları ve çevrim içi toplantıları ifade etmektedir.
Satış Süreci ve İşleyiş
Konum
Geleneksel ticarette müşterilerin ziyaret edebilecekleri ve alışverişlerini gerçekleştirecekleri fiziksel bir mağaza konumu gerekmektedir. e-Ticarette ise müşteriler internet bağlantısı olan herhangi bir yerden sanal olarak mağazayı ziyaret edebilmekte ve alışveriş yapabilmektedir.
Çalışma Saatleri
Geleneksel ticaret fiziksel mağaza temelli olduğu için genellikle belirli çalışma saatleri içerisinde faaliyet göstermektedir. İşletmenin açık olabileceği saatler faaliyet gösterdikleri ülkenin çalışma düzenine göre değişmektedir. e-Ticarette ise sanal mağazalar 7/24 müşterilerinin erişimine açıktır.
Fiziksel Varlık
Geleneksel ticarette müşteriler ürünlere göz atmak ya da satın alma işlemini gerçekleştirmek için mağazayı ziyaret etmektedir. Fakat e-Ticarette, müşteriler markaların web siteleri ya da mobil uygulamalar aracılığıyla sanal mağazaları ziyaret etmektedir.
Gider Kalemleri
Geleneksel ticarette kira, elektrik, su, ısınma ve personel ödemeleri için önemli gider kalemleri söz konusudur. e-Ticaret ise web platformunun alan adı, sunucu hizmeti gibi teknik harcamalarla otomatikleşen süreçler kullanarak daha düşük genel giderler söz konusu olabilmektedir.
Ödeme Yöntemleri
Geleneksel ticarette işlemler nakit, kredi kartı ya da çek gibi fiziksel ödeme yöntemlerini içermektedir. e-Ticarette ise kredi kartları, dijital cüzdanlar veya çevrim içi bankacılık sistemleri gibi elektronik ödeme yöntemleri sunulmaktadır. Bunun yanı sıra kripto paraların da e-Ticarette kullanılabilmesi ödeme yöntemlerinin çeşitliliği açısından e-Ticareti çok daha cazip kılmaktadır.
Müşteri İlişkileri
Geleneksel ticarette işletmeler müşterilerle yüz yüze etkileşime girebilmekte, kişiselleştirilmiş yardım sağlayabilmekte ve ilişkiler kurabilmektedir. e-Ticarette ise, müşterilerle uzaktan etkileşim kurmak için sohbet robotları, e-Posta, Whatsapp ve Telegram üzerinden canlı sohbet gibi çeşitli yenilikçi araçlar kullanılmaktadır.
Ürün Teşhiri ve Bilgi
Geleneksel ticaret, müşterilere satın almadan önce ürünleri fiziksel olarak görebilme ve dokunabilme olanağı sağlamaktadır. e-Ticarette ise müşterilerin bilinçli kararlar vermesine yardımcı olmak için ürün bilgileri, görseller ve müşteri yorumları genellikle çevrim içi olarak sağlanmaktadır.
Kitle Erişimi ve Küresellik
Küresel Erişim
e-Ticarette işletmeler küresel bir erişimle ve farklı dil seçenekleriyle uluslararası pazarlara ulaşabilmektedir. Böylece işletmelerin dünyanın pek çok yerinden müşterilerine ulaşmasına olanak sağlanmaktadır. Geleneksel ticarette ise genellikle daha sınırlı bölgelerdeki müşteri tabanıyla ilgilenilmektedir.
Lojistik ve Teslimat
Geleneksel ticarette, işletmelerin lojistik ve sevkiyat süreçlerini kendilerinin yönetmesi gerekmektedir. e-Ticarette ise işletmeler genellikle nakliye şirketleriyle ortaklık kurmakta veya ürünleri müşterilerin kapılarına teslim etmek için kendi lojistik ağlarını kullanmaktadır. Örneğin Hepsiburada.com, pek çok ürün kategorisinde Aras, Yurtiçi Kargo, UPS, PTT kargo ile çalışırken aynı zamanda Hepsijet isimli kendi lojistik ağı ile de ürünlerin teslimatını yapmaktadır.
Rekabet
Fiziksel bir mağazanın olası en yakın rakibi yakınlarındaki bir mağazayken çevrim içi ortamda müşterilere tüm seçenekleri süzen ve müşteriye en uygun seçeneği sunan web siteleri bulunmaktadır. Akakçe, cimri gibi siteler aracılığıyla müşteri çevrim içi ortamda sanal mağazaları dolaşmadan en uygun seçeneğe kolaylıkla erişebilmektedir.
e-Ticaretin Tarafları
Müşteri, İşletme ve Kurum İlişkili e-Ticaret Tarafları
İşletmeden Tüketiciye (B2C Business-to-Consumer)
İşletmeler ve bireysel tüketiciler arasındaki çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmekte olup en yaygın ve iyi bilinen e-Ticaret türüdür. Amazon, Hepsiburada, Trendyol, Getir gibi çevrim içi perakende mağazaları B2C modelindeki e-Ticaret türüne örnektir.
İşletmeden İşletmeye (B2B Business-to-Business)
B2B e-Ticaret, işletmeler arasında gerçekleşen çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmektedir. Alibaba.com, işletmeleri küresel olarak birbirine bağlayan dünyanın en büyük B2B e-Ticaret platformlarından biridir.
Tüketiciden Tüketiciye (C2C Consumer-to-Consumer)
C2C e-Ticaret, doğrudan bireysel tüketiciler arasında gerçekleşen çevrimiçi işlem ve etkileşimleri ifade etmektedir. Örneğin eBay, en büyük ve en tanınmış C2C e-Ticaret türlerinden biridir.
Tüketiciden İşletmeye (C2B Consumer-to-Business)
C2B e-Ticarette, bireysel tüketicilerin işletmelere ürün, hizmet veya bilgi sunduğu çevrim içi işlem ve etkileşimleri ifade etmektedir. Örneğin Instagram, YouTube ve TikTok gibi platformlar, önemli bir çevrim içi takipçi kitlesine sahip olan tüketicilerin influencer olarak işletmelerle iş birliği yapmasına olanak tanımaktadır.
İşletmeden Devlete (B2G Business-to-Goverment)
B2G e-Ticaret, işletmeler ve devlet kurumları arasındaki çevrim içi işlemleri içermektedir. Örneğin Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), işletmelerin açık iş ilanlarını kaydedebilecekleri, nitelikli adayları arayabilecekleri ve devlet destekli istihdam programlarına katılabilecekleri çevrim içi bir platform sunmaktadır.
Devletten İşletmeye (G2B Goverment-to-Business)
G2B e-Ticaret, kamu kuruluşlarının işletmelere mal, hizmet veya bilgi sağladığı çevrim içi işlemleri ifade etmektedir. Örneğin Türkiye’de Ticaret Bakanlığı tarafından kurulan ve çevrim içi bir platform olan MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) işletmelerin idari süreçleri elektronik olarak yönetmelerine olanak tanımaktadır.
Devletten Tüketiciye (G2C Goverment-to-Consumer)
G2C e-Ticaret, devlet kurumları ile bireysel tüketiciler arasındaki işlemleri içermektedir. Bu hizmetler içerisinde en çok bilineni e-Devlet platformudur.
Teknoloji Temelli e-Ticaret Türleri
Mobil Ticaret (m-Ticaret)
m-Ticaret olarak adlandırılan mobil ticaret, akıllı telefon ve tabletler gibi mobil cihazlar aracılığıyla ürün ve hizmetlerin alınıp satılması ve finansal işlemlerin gerçekleştirilmesidir. Örneğin m-Ticaret, e-Ticaret modelinde kullanıcıların doğrudan akıllı telefonlarından veya tabletlerinden geniş bir ürün yelpazesine göz atmalarına Amazon uygulaması; yolculuk rezervasyonu yaparak, sürücülerinin konumunu takip edebildikleri ve güvenli bir şekilde ödeme yapabildikleri bir ulaşım ağı şirketi olan Uber uygulaması ve kullanıcıların konaklama yerlerini aramasına, rezerve etmesine, işletme sahipleriyle iletişim kurmasına, rezervasyonları yönetmesine ve ödeme yapmasına olanak tanıyan Airbnb uygulaması örnek olarak verilebilir.
Sosyal Ticaret (S-Ticaret)
Sosyal ticaret, e-Ticaretin sosyal medya platformlarıyla entegrasyonunu içermektedir. Kullanıcıların ürün ya da hizmetleri doğrudan sosyal medya kanalları aracılığıyla keşfetmelerini ve satın almalarını sağlamaktadır.
e-Ticaret Araçları ve Ödeme Yöntemleri
Ticarette yaşanan dijital dönüşümle birlikte e-Ticarette tüketici, kamu, işletme gibi tarafların işlem ve etkileşimlerini gerçekleştirdiği çeşitli araçlar ortaya çıkmıştır. Bu araçlar, e-Ticaret ekosistemindeki alıcı ve satıcılar arasında ürün, hizmet ve bilgilerin gerçekleşmesini sağlamaktadır. e-Ticarette yaygın olarak faydalanılan araçlar şöyle sıralanabilir:
• Web siteleri • Mobil uygulamalar • Çevrim içi pazar yerleri • Sosyal medya platformları • e-Posta
• Sohbet odaları ve canlı sohbet • Ödeme ağ geçitleri • Pazarlama ve SEO (Search Engine Optimization)
Web siteleri, bir e-Ticaret işletmesi için sanal vitrin görevi görmektedir ve işletmelerin ürün veya hizmetlerini görsel olarak çekici ve düzenli bir şekilde sergilemelerini sağlamaktadır. Mobil cihazlar için tasarlanan mobil uygulamalar küçük ekranlara, dokunmatik etkileşimlere ve mobil cihazlara özgü özelliklere uyacak şekilde uyarlanmakta ve ürünlere göz atmak, alışveriş yapmak ve e-Ticaret hizmetlerine erişmek için sorunsuz ve kullanıcı dostu bir deneyim sağlamaktadır. Alibaba, Trendyol, Hepsiburada gibi çevrim içi pazarlar işletmelerin daha geniş bir kitle tarafından görünürlüğünü sağlamaktadır. İşletmeler tarafından popüler çevrim içi pazar yerlerinde ürünlerinin sergilenmesi satışlarını artırabilir. Facebook, Twitter, Instagram ve Pinterest gibi sosyal medya platformları ise dünya genelinde milyarlarca aktif kullanıcıya sahip olması ve çok geniş bir kitleye hitap etmesi nedeniyle önemli e-Ticaret araçları arasında yer almaktadır. Bu sosyal medya kanalları aracılığıyla işletmeler, oluşturdukları içerikleri kullanıcılar arasında hızla yayarak viral hâle getirebilir. Bu durum işletmeler için sosyal kanıt olarak satışları artırmada önemli rol oynarken müşteriler açısından marka görünürlüğü oluştur- duğu için güven oluşmasını sağlamaktadır. e-Ticaret araçlarından biri olan e-Posta, işletmelerin müşterilerle iletişimini kolaylaştırması, hedef kitlesine uygun promosyon olanakları sunabilmesi, kişiye özel promosyon ve mesaj iletileri gibi kişiselleştirmeye izin vermesi, müşteri ilişkileri yönetimi sürecine destek olması sebebiyle e-Ticaret operasyonlarının yürütülmesinde tercih edilmektedir. Sohbet odaları (chatbot) ve canlı destek (live chat), e-Ticaretin tüm sürecinde operasyonlara destek olan araçlar arasında gösterilmektedir. Müşteriler, e-Posta ya da telefonla bağlantı kurmayı beklemek zorunda kalmadan soru, endişe, tavsiye veya teknik sorun- larını iletebilir ve gerçek zamanlı yardım alabilirler. İşletme ya da kurumlar için yapılandırılması gereken araçlardan biri de ödeme ağ geçitleridir. Ödeme ağ geçitleri güvenli ödeme işlemi sağlayarak müşteri güveni oluşturmayı garanti durumuna getirmektedir. SEO araçları, web sitelerin görünürlüğünü optimize etmek, arama sıralamalarını düzenlemek ve iyileştirmek ve çevrim içi mağazalara müşteri çekmek için kullanılan e-Ticaret araçlarının bütününü ifade etmektedir.
e-Ticarette Ödeme Yöntemleri
Kredi kartları ve banka kartları e-Ticarette en yaygın kullanılan ödeme yöntemidir. Visa, Mastercard, American Express ve Discover gibi büyük kart ağları e-Ticaret satıcıları tarafından yaygın olarak kabul edilmektedir.
e-Cüzdan olarak da bilinen dijital cüzdanlar, uygun ve kolaylaştırılmış bir ödeme yöntemi sunmaktadır. Müşteriler ödeme bilgilerini (kredi kartları, banka kartları veya banka hesapları gibi) dijital cüzdan hesaplarına bağladıktan sonra, sadece birkaç tıklama veya dokunuşla
ödeme yapabilmektedir. Örneğin, PayPal, Apple Pay, Google Pay, Amazon Pay ve Samsung Pay popüler dijital cüzdanlar arasında yer almaktadır.
Banka havaleleri, müşterilerin doğrudan banka hesaplarından satıcıların banka hesaplarına para aktarmasını içermektedir.
Kapıda ödeme, müşterilerin ürün teslimatı sırasında nakit ödeme yapmasına olanak tanımaktadır. Bu ödeme yönteminde müşteri önce ürünü teslim alır ve ödemeyi teslimat görevlisine yapar.
Elektronik çek olarak da ifade edilen e-Çekler, müşterilerin fiziksel çeklere veya kâğıt tabanlı süreçlere ihtiyaç duymadan doğrudan banka hesaplarından ödeme yapabildikleri ödeme yöntemidir.
Kripto para birimleri, güvenliği artıran ve yetkisiz erişim riskini azaltan blok zinciri gibi merkezi olmayan ağlarda çalışmaktadır.
Şimdi al, sonra öde yöntemi, müşterinin alışveriş yaptıktan sonra ödemesini faizsiz veya düşük faiz oranlarıyla zaman içinde taksitler hâlinde ödemesini ifade etmektedir.
Mobil Ödemelerde, Bireyler mobil cüzdanlar veya ödeme uygulamaları aracılığıyla QR kodlarını tarayarak veya yakın alan iletişimi (NFC) teknolojisini kullanarak ödemelerini gerçekleştirmektedirler.
Tüketiciler ve İşletmeler Açısından e-Ticaret
e-Ticaretin İşletmelere Sağladığı Avantajlar
Küreselleşme ve coğrafi sınırların ortadan kalkmasıyla işletmeler çok geniş kitlelere ulaşabilmektedir. Fiziksel mağaza ihtiyacını ortadan kaldırarak kira, bakım hizmetleri, personel giderleri gibi işletme maliyetlerini azaltmaktadır. Geleneksel fiziksel mağazaların aksine, e-Ticarette web sitelerine 7/24 erişim bulunmaktadır. İşletmeler sanal mağaza tercih edeceklerinden yer ve alan sıkıntısı olmayacağı için geniş bir ürün ve hizmet kategorisi sunmaktadır. İşletmeler ziyaretleri ve web sayfası içerisinde en çok tıklanan yerleri görüntüleyebil- diği, hedef kitlesindeki en değerli müşterileri tespit edebildiği için müşteriye yönelik oluşturulan hedefli kampanya ve reklamlar geliştirmektedir.
e-Ticaretin İşletmeler İçin Dezavantajları
İşletmelerin müşterileriyle yüz yüze etkileşim içinde olamaması, özellikle müşteriyle kişiselleştirilmiş ilişki kuran işletmeler için e-Ticaret müşteri hizmetleri açısından zorluk yaratmaktadır. İşletmelerin iş operasyon süreçleri içerisinde envanter yönetimi, siparişi işleme ve zamanında teslim için en doğru olabilecek lojistik zincirini doğru ve kontrol edebilir kurması gerekmektedir. Bunlardan herhangi birinin eksikliği ve aksaması tüm alandaki sistemi etkileyeceği için müşteri memnu- niyetsizliği ortaya çıkmaktadır. e-Ticaret, şu anda büyük rekabetin yaşandığı bir pazardır. Pazara giriş engellerinin düşük olması sebebiyle hem yerleşik markaların hem de
yerel firmaların pazara hızlı girişi, çok fazla rakip marka olduğu için bir engel oluşturabilmektedir. e-Ticaret web sitesi geliştirme, ödeme ağ geçitleri, güvenlik sistemleri gibi teknoloji altyapısına dayanmaktadır. Web sitesinin yavaş yükleme süresi, kullanıcı dostu olmayan bir web sayfası gibi teknik ve deneyimsel aksaklıkları müşteri deneyimini olumsuz etkileyeceğinden işletmeler için satış kaybına sebep olabilir.
e-Ticaretin Tüketicilere Sağladığı Avantajlar
e-Ticaretin tüketicilere sağladığı faydaların başında kolaylık gelmektedir. Tüketiciler kendi evlerinde ya da hareket hâlindeyken diledikleri yerde sanal mağazalara göz atabilir ve satın alma işlemini tamamlayabilmektedir. Müşteriler fiziksel mağazaların belirlediği mesai saatlerine uymak zorunda olmadan zaman sınırını ortadan kaldırarak alışverişini gerçekleştirebilir. e-Ticaret, fiziksel mağazadan daha fazla ürün ve hizmet kategorisi sunmaktadır. e-Ticaret, çevrim içi pazar platformlarında fiyat, ürün özellikleri, müşteri yorumları gibi pek çok unsuru karşılaştırarak tüketicinin bilinçli bir karar vermesine yardımcı olmaktadır. e-Ticaret, fiziksel mağazalara kıyasla daha az maliyetli olduğu için internet üzerinden daha düşük fiyatlı ürünler sunmaktadır. Tüketici bu anlamda tasarruf edebilir. Çevrim içi alışveriş, fiziksel mağazaları ziyaret etmekle ilişkili ulaşım masraflarını ortadan kaldırarak hem uzak bölgelerde yaşayanlar hem de hareket kabiliyeti kısıtlı olan bireylere büyük fayda sağlamaktadır. e-Ticaretin sunmuş olduğu kişiselleştirilmiş öneriler, müşterilerin hızlı bir şekilde karar vermesine yardımcı olmaktadır.
e-Ticaretin Tüketiciler İçin Dezavantajları
Fiziksel mağazalarla karşılaştırıldığında e-Ticarette yüz yüze etkileşim yoktur. Kişisel veriler ve finansal bilgilerin çevrimiçi olarak paylaşılması müşteride zaman zaman tedirginlik oluşturabilmektedir. e-Ticarette tüketiciler ürünleri satın almadan önce fiziksel olarak inceleyemez ve deneyemezler. e-Ticaretin yeni yıl, anneler günü, sevgililer günü, kara cuma (black friday) gibi yoğun sezonlar veya hava koşulları gibi ani, öngörülemeyen durumlarda sevkiyat ve teslimatının bulunmayışı nedeniyle gecikmeler olması, ürünün zamanında teslim alınamamasına sebep olabilmektedir. e-Ticaretin varlığı ve akıllı telefon kullanımının artmasıyla ortaya çıkan çevrim içi alışveriş bağımlılığı tüketicileri daha fazla finansal borçlanmaya sürükleyebilir.
Dünyada ve Türkiye’de e-Ticaret ve Tüketici Davranışları
Son on yılda dünya genelinde ve Türkiye’de yaşanan teknolojik gelişmeler ve çevrim içi alışverişin yaygınlaşması, çevrim içi alışveriş bağımlılığı gibi yeni sorunları da beraberinde getirmiştir. Çevrim içi alışveriş bağımlılığı, tüketicilerin kontrol edemedikleri ve sürekli tekrarladıkları alışveriş davranışlarını ifade etmektedir. Bu bağımlılık, borçlanma sorunları, suçluluk hissi, hayal kırıklığı, depresyon ve sosyal ilişkilerin bozulması gibi olumsuz etkilere yol açmaktadır.