AŞÇ213U-DÜNYA MUTFAKLARI
Ünite 8: Orta Doğu Mutfağı
Giriş
Orta Doğu, insanlık tarihinin ilk yerleşim merkezlerinden biri olup zengin bir mutfak kültürüne sahiptir. Dicle ve Fırat nehirlerinin sağladığı verimli topraklar ile Asya ve Avrupa arasındaki ticaret yollarında yer alması, Orta Doğu’nun kültürel çeşitliliğini artırmıştır. Orta Doğu mutfağına ilişkin olarak Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Filistin, Irak, Katar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Kuveyt, Lübnan, Suriye, Ürdün ve Yemen mutfakları ön plana çıkmaktadır.
Orta Doğu Tarihi ve Coğrafyası
Orta Doğu, üç kıtanın kesişim noktasında yer alan, verimli topraklarıyla tarih boyunca bir köprü işlevi görmüştür. Bu stratejik konumu, bölgeyi medeniyetler arası hegemonya mücadelelerinin odağı haline getirmiştir. Aynı zamanda Orta Doğu, insanlığın en gelişmiş uygarlıklarına ev sahipliği yapmış ve üç büyük evrensel inanç sisteminin doğduğu yer olarak kültürel açıdan benzersiz bir öneme sahiptir.
Bahreyn, Basra Körfezi'nde bulunan 33 adadan oluşan bir ülkedir ve karasal iklim gösterir. Tarım sınırlıdır, ancak hurma, sebze ve hububat üretilir. Nüfusun büyük çoğunluğu Arap olup, ülkede çeşitli Asyalı göçmenler de bulunmaktadır. 1971'de bağımsızlık ilan etmiştir.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yedi emirlikten oluşan bir federasyondur ve ekonomisi büyük ölçüde petrol ve doğalgaza dayanır. Nüfusu çoğunlukla Asya kökenli olup, ülkenin büyük kısmı çöllerle kaplıdır. BAE'de tarım elverişsizdir ve gıda ihtiyacı ithalatla karşılanır. Hurma, mango ve limon gibi ürünler yetiştirilir.
Filistin, Orta Doğu'da, Akdeniz'in doğu kıyısında yer alır ve komşuları Lübnan, Ürdün, Mısır ve İsrail'dir. Akdeniz iklimi görülür ve tarım, sulama sistemlerine dayalıdır. Zeytin, narenciye, üzüm, tahıl ve sebze gibi ürünler öne çıkar.
Irak, 637 yılında İslam’ın yayılmasıyla fethedilmiştir ve tarih boyunca Emeviler, Abbasiler, Selçuklular, Moğollar, Akkoyunlular ve Safeviler’in hakimiyetine girmiştir. 1958’de cumhuriyet ilan edilmiştir. Tarım açısından verimli topraklara sahip olup, başlıca ürünler buğday, arpa, pirinç ve hurmadır.
Katar, Basra Körfezi'nin batısında yer alan bir yarımadadır. 1971’de bağımsızlığını ilan etmiştir. Ekonomisi başlangıçta balıkçılık ve inci avcılığına dayanırken, günümüzde petrol en önemli gelir kaynağıdır. Ülkede sıcak ve nemli yazlar, ılıman kışlar görülür ve nüfusun büyük kısmı yabancılardan oluşmaktadır.
Kıbrıs, Akdeniz'in üçüncü büyük adası olup, Avrupa, Afrika ve Asya'nın birleşim noktasında yer alır. Türkiye'ye 70 km uzaklıktadır. 1976'da Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulmuş, 1983'te KKTC ilan edilmiştir. KKTC, sıcak ve kurak yazlar ile ılık ve yağışlı kışlarla Akdeniz iklimi yaşar.
Tarımda narenciye, zeytin, keçiboynuzu, üzüm gibi ürünler yetiştirilir.
Kuveyt, 1961'de bağımsızlık ilan eden ve çoğunluğu çöl olan bir ülkedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise serin geçer. Nüfusunun büyük kısmı Araplardan oluşur.
17 dini mezhebin bulunduğu Lübnan’da nüfusu büyük çoğunlukla Müslümanlardan oluşur. Osmanlı'nın ardından Fransız mandasına giren Lübnan, 1941'de bağımsızlık ilan etmiştir. Ilıman iklimi ve verimli topraklarıyla tarımın önemli olduğu bir ülkedir ve Orta Doğu'daki en yüksek tarım oranına sahiptir.
Suriye, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşü ve Fransız mandası sonrası modern sınırları belirlenmiştir. Suriye'nin nüfusu, Araplar, Kürtler ve Türkmenler gibi çeşitli etnik gruplardan oluşmaktadır. Ülke, çöl iklimiyle karakterize olup, tarımda en çok tahıllar yetiştirilmektedir.
Ürdün, Asya, Afrika ve Avrupa'nın kesişim noktasında yer alır. Kuzeyde Suriye, doğuda Irak, güneyde Suudi Arabistan, batıda ise İsrail ile sınırları vardır. Çöl topraklarıyla kaplı olan ülkenin nüfusunun büyük kısmı Araplardan oluşur ve çöl iklimi hâkimdir.
Yemen, Arap Yarımadası'nın güneybatısında yer alır ve kıyıları Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'na uzanır. Tarihi Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandığı 1918'e kadar uzanır. Yemen’in iklimi çeşitlidir; kıyılar sıcak ve nemli, iç kesimler ise kurak ve sıcaktır. Tarımda kahve, muz, incir ve narenciye gibi ürünler yetiştirilir.
Orta Doğu Mutfak Kültürü
Orta Doğu mutfak kültürü, baharatlı, etli ve tahıllı yemekler, toplu şekilde yemek yeme alışkanlığı ve İslami inanışlara uygun beslenme biçimiyle tanımlanır. Ortak özellikler olsa da ülkeler arasında farklılıklar görülmektedir.
Hindistan, Irak, İran, Mısır ve Levant mutfaklarının zengin karışımını yansıtan Bahreyn mutfağı, baharatlar ve köri gibi unsurlar taşımaktadır.
BAE mutfak kültürünü büyük ölçüde Dubai mutfağı oluşturur. Dubai mutfağı, Ürdün, İran, Irak, Hindistan ve Lübnan’dan gelen toplulukların etkilerini taşır. Masgouf, İran kebapları, humus, falafel ve içli köfte, kızarmış tavuk ve pilav gibi lezzetler popülerdir. Ayrıca deniz ürünleri de önemlidir.
Filistin mutfağı, Arap, Osmanlı ve diğer yerel etkilerle şekillenmiştir. Temel gıda maddeleri arasında bulgur, pirinç, sebzeler bakliyatlar, zeytin ve zeytinyağı yer almaktadır. Kekik, kimyon, tarçın, karabiber, kişniş ve sumak gibi baharatlar sık kullanılmaktadır. Humus, babagannuş, falafel, tabule ve zeytinyağlı yaprak sarması gibi mezeler, maklube ve musakhan gibi pilav ve et bazlı ana yemekler, künefe ve baklava gibi tatlılar popülerdir.
Göçebe topluluklardan ve Osmanlıdan etkilenen Irak mutfağında ekmek, hurma, pirinç, buğday, patlıcan, bamya, patates, domates, fasulye ve et ürünleri yaygın tüketilmektedir. Kuzu, koyun, keçi ve sığır eti en sık tüketilen et çeşitleridir. Domuz, eşek, katır gibi hayvanların eti ve sütü ise İslamiyet’in kabulünden sonra yasaklanmıştır. Ekmek olarak tandır ekmeği, yağ olarak hayvansal yağlar tercih edilir. Et yemekleri, pilav ile birlikte sunulmaktadır. Pirinçli ve bulgurlu köfteler, mutfak kültürünün önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Yemeklerde bol miktarda baharat kullanılmaktadır.
Katar mutfak kültüründe deniz ürünleri ve hurma tüketimi yaygındır Fransız, İtalyan, Çin, Hindistan, Türk ve Japon mutfaklarının etkisi görülmektedir.
KKTC mutfağı, Ceneviz, Venedik, Arap, İngiliz, İtalyan ve Rum kültürleri ile Anadolu mutfağından etkilenmiştir. Akdeniz tipi beslenme özelliklerini yansıtan Kıbrıs’ta zeytin, zeytinyağı, balık, incir, süt ve süt ürünleri, üzüm, şarap, ekmek ve tahıl temel gıda maddeleridir. Yemeklerde sıvı yağlar kullanılır. Karabiber, bahar (tarçın), karanfil, kimyon, kekik ve nane sık kullanılan baharatlardır.
Kuveyt mutfağında eniz ürünleri, baklagiller, sebzeler, meyveler, koyun, keçi ve sığır eti önemli besin kaynaklarıdır. Kakule, tuz, safran, nane, kişniş, biber, tarçın, kimyon, karanfil, kırmızı biber, Hindistan cevizi gibi baharatlar ve loomi, limon suyu, soğan ve sarımsak sıkça kullanılmaktadır. Haşlanmış veya buğulanmış pirinç ile kuskus yaygın garnitürlerdir. Kuzu eti kebaplarda tercih edilirken, karides pirinç ve sebzelerle hazırlanır.
Lübnanda beslenme kültürü Kuzey Akdeniz ülkelerine benzer ve genel olarak sağlıklıdır. Ülkede birçok meyve, sebze, tahıl, baklagil ve kuruyemişin yanı sıra minimal işlenmiş vejetaryen yemek tarifleri de oldukça yaygındır. Ana yağ olarak zeytinyağı tercih edilirken, yabani yenilebilir bitkiler, limon, sarımsak ve nane gibi diğer bileşenler de sıkça kullanılmaktadır.
Suriye’de geniş çöl alanlarına bulunmasına rağmen tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile kıyı şeridinde balıkçılık yaygındır. Arpa, yulaf, bulgur, buğday ve mısır yaygın olarak kullanılırken, domuz eti ve alkol tüketimi yasaktır. Zeytin, nohut, süt ürünleri, baklagiller, patlıcan, pirinç ve bulgur sıkça kullanılır. Baharat olarak karabiber, kekik, tarçın, kimyon, kakule ve kişniş sıkça tercih edilir. Kuzu, tavuk, sığır ve balık eti tüketimi yaygındır; etler genellikle küçük parçalar hâlinde pişirilip kendi yağında saklanır. Kurutulmuş veya salamura sebzeler, reçeller ve meyveler de mutfağın önemli parçalarındandır. Suriye mutfağı, Arap mutfağı etkisinde olmasına rağmen batılı ülkelere daha yakın bir tüketim tarzı gösterir.
Ürdün mutfağı, Suriye, Lübnan ve Filistin gibi ülkelerle benzerlik gösterir ve dünyanın en gelişmiş mutfaklarından biri olarak kabul edilir. Mercimek temelli yemekler yaygındır ve Bedevi kültüründen etkilenmiştir. Ülkenin ulusal yemeği mansaf olarak bilinir.
Yemen mutfağı, baharatlar, taze ürünler ve etkullanımı ile öne çıkar. Ekmek ve ülkeye özgü bal özel bir yere sahiptir. Ülkede çay, siyah çay ve kahve tüketimi oldukça yaygındır. Ayrıca, Yemen kahve üretiminde de önemli bir konuma sahiptir.
Orta Doğu Mutfağına Özgü Kavramlar
Orta Doğu mutfağı, zengin yemek çeşitleri ve kendine özgü lezzetleriyle dikkat çeker.
Kuzu kıyması, domates ve peynirle doldurulmuş ekmek olan Arayes, kakule ve şehriye ile hazırlanan tatlı bir kahvaltı yemeği Balaleet, bal, soğan, üzüm, kayısı, pirinç, elma ve gül suyu ile yapılan Buyresiyye, sebzeli omlet Ejjeh ve nohut köftesi Falafel bu mutfağın öne çıkan yemeklerindendir. Ayrıca, kızarmış kuzu etiyle fındık ve cevizli pilavdan oluşan Ghuzi, baharatlı oğlak veya koyun eti yemeği Hubeyşiye, pirinç, et ve sebzelerle hazırlanan Kabsa, meyve ve sebzelerle kavrulmuş etten oluşan Kalye, bulgurlu köfte veya içli köfte çeşitleri olan Kibbe/Kebbeh/Kubbe, pirinçli içli köfte Kubat El Ruz, bağırsaktan yapılan yemek Menber (bumbar), mercimekli bulgur pilavı Müceddere, yağda kızartılmış et yemekleri Mutaccanat ve şişte yapılan bir yemek türü olan Tıkka, Orta Doğu mutfağının diğer önemli yemekleridir.
Orta Doğu’da babagannuş (patlıcan ezmesi), fattuş (salata), humus (nohut ezmesi), motabel (patlıcan, sarımsak ve tahin ezmesi) ve tahinsiz humus anlamına gelen nichee, popüler mezeler arasındadır. Tabule, ince doğranmış maydanoz, nane, taze domates, soğan ve bulgurun zeytinyağı ve limon sosuyla harmanlandığı popüler bir mezedir. Ekmek çeşitleri arasında somun benzeri Aysh Samuli, bazlama, pide şeklinde Khubuz ve hurma şurubu içeren ince ekmek Khubz Ruqaq bulunmaktadır.
Yapışkan bir şekerleme olan Ma’cun, küçük tatlı hamur parçaları Lokma ve süt bazlı ünlü tatlı Umm Ali, bölgenin tatlı çeşitlerindendir. Tatlı-ekşi bir içecek olan Tamar Hindi Şerbeti, rakı benzeri alkollü içki Arak, hurma şurubu Dibis, Gahwa (Arap kahvesi), üzüm, hurma, gül suyu ve çam fıstıklı içecek Jallab, baharatlı süt çayı Karak, yoğurt, su ve tuz karışımı fermente içecek Laban ve gül suyu bazlı şurup Rooz Afza, bu mutfağın yaygın içecekleridir.
Hellim, tuzlu ve sert bir peynir olarak öne çıkarken, yoğurtla yapılan yumuşak peynir Labaneh ve yoğurt ile buğdaydan yapılan çorba Leben, mutfağın vazgeçilmezlerindendir. Baharatlar ve katkılar arasında kurutulmuş limon Lomii, ceylan karın derisinden elde edilen bir koku maddesi Misk, eritilmiş ve posası alınmış tereyağı Samneh ve bir tür kekik olan Zahter, mutfakta önemli bir yer tutar.
Bölgenin yemek hazırlama gelenekleri de oldukça zengindir. Yere çukur kazılarak yapılan bir tür fırın olan Tennür, silindir şeklindeki sıcak duvarları ile ekmek pişirme tekniği Tinfiru ve tandır anlamına gelen Tabon,
geleneksel yöntemler arasında yer alır. Yemek servisi için kullanılan büyük metal tepsi Sidr ve hurma yapraklarından yapılmış hasır tepsi Sufra, bu mutfağın karakteristik unsurlarındandır.
Orta Doğu Mutfağında Yiyecek-İçecek Ritüelleri ve Öğünler
Orta Doğu Mutfağında Ritüeller
Orta Doğu'da yaygın din olan İslam, yiyecek ve içecek ritüellerine yön verir. Ramazan ve Kurban Bayramı, Muharrem, Nevruz gibi dönemlerde, doğum, ölüm, kandil, iftar, sahur, mevlit, hac ziyareti, aşure, nişan, kına, düğün ve sünnet törenlerinde bu ritüeller gözlemlenir. Temelleri dinî kurallara dayansa da ritüeller, ülkelere göre küçük farklılıklar gösterebilir.
KKTC’de Zerde tatlısı bayramlarda, kına gecelerinde kavurga, ölümlerde ise irmik helvası yapılmaktadır. Muharrem ayında yapılan Aşure ritüeli yapılmaktadır.
Bahreynliler birlikte yemek yemeyi, yiyecekleri pay- laşmayı ve yemekler boyunca canlı sohbetler yapmayı sever. Geleneksel yemek yeme tarzı, hurma yapraklarından yapılmış ve yemek servis etmek için kullanılan bir hasır olan sufra etrafında yere oturmaktır.
Katarda misafir ağırlama, Arap kahvesi ve hurma ile başlar. Kahve, Bedevi misafirperverliğinin bir simgesidir ve ardından fualah adlı yerel atıştırmalıklar ve tatlılar sunulur. Erkekler için geleneksel pilav ve kuzu, kadınlar için modern yemek servis edilir.
Suriye'de bayramlarda yemekler ailelerle birlikte yenir. Kibbeh, kebap, dolma ve pilav çeşitleri en çok tercih edilen yemeklerdir. Cenazelerde ise lahmacun ve ayran ikramı yaygın bir gelenektir. Düğünlerde ve bayramlarda büyük masalar kurulur. Bayramda Lebeniye, cenazelerde ise Kepse yemeği önemli ritüellerdendir.
Ürdün’de cenazelerde Arap kahvesi servis edilir, Türk kahvesi ise sosyal toplantıların sonunda "elveda" kahvesi olarak sunulur. Misafirperverlik göstergesi olarak Ürdünlüler büyük porsiyonlarda yiyecek sunar. Ramazan Bayramı'nda ise Mansaf yemeği ikram edilir ve hurma kurabiyesi ile demirhindi şerbeti yapılır.
Yemen’de yemekler ailece ve aynı kaptan yenir, erkekler kadınlardan önce yemekte yer alır ve yöresel yemekler sağ elle yenir.
Orta Doğu Mutfak Kültüründe Öğünler
Orta Doğu ülkelerinde genellikle üç ana öğün tüketilmektedir; öğle yemeği en önemli öğün olup, akşam yemeği genellikle hafiftir. İçecekler yemekle birlikte içilmez.
Ürdün'de kahvaltı çay, tereyağı, zeytin, reçel ve ekmekle yapılırken, misafir ağırlanacaksa daha büyük bir kahvaltı hazırlanır. Öğle yemeği ana öğündür ve akşam yemeği hafiftir. Bahreyn’de kahvaltı beyaz ekmek, haşlanmış yumurta ve çaydan oluşurken, öğle yemeği genellikle et,
tavuk veya balık içeren büyük bir öğündür. Akşam yemeği daha hafif olup çayla sonlanır. Suriye'de zengin bir kahvaltı tercih edilir, öğle yemekleri genellikle dört çeşit yemekle yapılır ve akşam yemeği hafif geç saatlerde yenir. Irak'ta öğle yemeği en önemli öğündür ve geleneksel kahvaltı zeytin, peynir, yumurta ve çay içerir. Yemen'de kahvaltıda kızartılmış fasulye ve yumurta yenirken, akşam yemeği kahvaltıya benzer şekilde hafif olur.
Orta Doğu Mutfağına Özgü Yiyecekler ve İçecekler
Orta Doğu mutfaklarının benzerliklerinin temelinde İslam dininin etkisi bulunmaktadır. İslam’da belirlenen helal ve haram yiyecekler bölge mutfaklarını şekillendirmiştir.
Bahreyn mutfağında hurma ve tahıllar temel gıda maddeleri olup, geleneksel yemekler arasında Haares ve Muhamer bulunur. Tatlılar ise Halva ve Assidah gibi çeşitleri içerir. Ekmek tüketimi yaygındır.
BAE mutfağında ise hem Arap hem de Asya mutfaklarının etkisi görülür. Temel gıda maddeleri ekmek, pirinç, et ve balıktır. BAE'nin geleneksel yemekleri arasında deve dolması, shawarma, falafel, Al Harees ve Mandi yer alır. Dubai Emirliği, BAE mutfağını en iyi yansıtan yerlerden biridir.
Filistin mutfağında Sumakkiye, kibbe, tabun ekmeği, markuk pidesi, menakiş ve maklube öne çıkan yemeklerdir. Filistin'in geleneksel içecekleri arasında salep, kahve, çay ve arak yer alır.
Irak mutfağı, pirinç, buğday, sebzeler ve et ürünleriyle zengindir. Et yemekleri genellikle pilavla servis edilir. Öne çıkan lezzetler arasında, yüksek protein içeriğiyle kış aylarında tercih edilen Basturma (fermente kuzu kıyması), koyun ve keçi sütünden yapılan yarı sert peynir Aushari, meze olarak Turshi ve tam buğday unundan yapılan ekşi ekmek Khoboz bulunur. Fermente içecekler arasında Shanina (yoğurt içeceği) ve Sherbet Zabeeb (fermente kuru üzüm) yer alır. Ayrıca, Zbeeb (alkolsüz meyve suyu) ve Erk Sous (serinletici ve enerji verici içecek) popülerdir.
Katar mutfağında, hurma, domates, kavun, karpuz, et ve balık yaygın olarak kullanılır. Pirinç ve buğdaydan yapılan ekmekler de geleneksel yiyecekler arasındadır. Machbous, kabsa, ghuzi, leben, humus, motebel, baklava ve künefe Katar’a özgü geleneksel yiyeceklerdendir.
KKTC mutfağı, İngiliz, Rum, Venedik, Arap ve Türk mutfaklarının etkilerini taşır. El makarnası ve garavolli, Pialvuna, Kolokas, Molehiya ve Mücendra pilavı, Hırsız kebabı, Herse ve Paluze gibi çok farklı mutfaklardan esinlenen yemekler mevcuttur. Yeşil zeytinle yapılan bir meze olan çakıstes ve sert ve tuzlu bir peynir olan Hellim meşhurdur.
Kuveyt mutfağında temel yiyecek malzemeleri olarak pirinç, et ve balık kullanılır. Asya mutfağının etkisiyle, yemeklerin çoğu pirinç pilavı ile birlikte servis edilir. Pilav, çeşitli soslar ve etlerle, özellikle kuzu, koyun, tavuk,
güvercin ve deve etiyle tüketilir. Tatlılar da Kuveyt mercimek eklenip kısık ateşte pişirilir. Pilav demlendikten mutfağında önemli bir yer tutar; Beleşim, en meşhur sonra servis edilir. tatlılarındandır. Babagannuş, Ürdün, Filistin, Lübnan, Suriye’ye özgü bir Lübnan mutfağı, Arap, Batı ve Doğu kültürlerinin mezedir. Közlenmiş patlıcan ve kırmızı biberin ezilerek birleşimiyle zenginleşmiştir. Humus, babagannuş, püre hâline getirilmesiyle yapılır. İçine sarımsak, limon mütebbel ve tabule gibi mezeler önemli bir yer tutar. suyu, tahin, zeytinyağı, tuz ve karabiber eklenir ve Lübnan’a özgü içeceklerden biri olan Jallab, hurmadan karıştırılır. Üzerine zeytinyağı gezdirilip kırmızı pul biber yapılır. Lübnan mutfağında yaygın olarak bulgur, pirinç, ve taze maydanoz ile süslenerek servis edilir. patlıcan, kuru fasulye, nohut, yoğurt, limon, tahin, samneh Tabouleh, Lübnan, Birleşik Arap Emirlikleri’ne özgüdür. (eritilmiş tereyağı), zeytinyağı gibi malzemeler kullanılır. Bu tarifte ince bulgurun sıcak suyla ıslatılıp yumuşaması Baharatlar arasında ise tarçın, karabiber, kimyon, beklenirken, taze nane, maydanoz, yeşil soğan ve domates yenibahar, kuru nane, maydanoz ve zahter öne çıkar. doğranır. Bulgur, nar ekşisi, limon suyu, zeytinyağı ve tuzla Suriye mutfağı, pişirme yöntemleri bakımından Lübnan ve karıştırılır ve yeşilliklerin üzerine eklenir. Karışım iyice Ürdün mutfaklarına benzer, yemek kültürü ise Türk karıştırıldıktan sonra, servise sunulmadan önce nar ile mutfağı ile benzerlik taşır. Suriye mutfağı Türk mutfağına süslenir. kıyasla daha baharatlıdır. Öne çıkan yemekler arasında Lübnan’a özgü Layali Lübnan tatlısı için süt, gül suyu ve mutabbal, güveç, mutabbak bulunur. Müceddera, kebse, irmik karıştırılarak kısık ateşte pişirilir ve kıvam alması ferike ve firik pilavı gibi çeşitli pilavları vardır. Fettuş, sağlanır. Soğuması için bir tepsiye dökülür. Şurup, şeker, Suriye mutfağına özgü bir salata çeşididir. İçecekler su ve limon suyu kaynatılarak kıvam alır. Soğuyan irmik arasında ise çay ve kahve yaygın olarak tüketilmektedir. tatlısı üzerine kaymak yayılır ve muz dilimleri, badem ve Ürdün mutfağı, Akdeniz mutfağından etkilenmiştir ve Antep fıstığı ile süslenir. Son olarak, tatlıya şurup dökülüp Suriye ile Lübnan mutfaklarına benzerlik gösterir. Coğrafi dilimlenerek servis yapılır. şartlar nedeniyle etli yemekler ağırlıklıdır. Mercimek gibi bakliyatlar sıkça kullanılır. Mansaf, Ürdün'ün ulusal bayram yemeğidir ve khobaizeh, fseekh, musahan, maklube pilavı geleneksel yemekler arasında yer alır. Kahve, çay, salep, tamer hindi ve kharoub gibi içecekler yaygın olarak tüketilmektedir.
Yemen mutfağında ise en bilinen yemeklerden biri olan saltah, bir çorba çeşididir. Yemen'de ekmek çeşitleri önemli bir yer tutar ve çeşitli ekmekler bulunur. Yemen, kahve üretimiyle de ünlüdür ve en meşhur kahvesi mocchadır. Yemen mutfağındaki diğer popüler yemekler arasında aseed, fahsa, thareed, samak mofa, lahm mandi, fattah, shafut, bint al sahn ve jachnun sayılabilir.
Orta Doğu Mutfağına Özgü Tarifler
Yemen’e özgü Saltah Çorbası için et iyice pişirilip parçalanarak, soğan, sarımsak, salça, pirinç, bamya, patlıcan ve yeşil biberle kavrulur. Haşlama suyu eklenip kaynatılır ve çemenle son dokunuş yapılır. Yumurtalar çırpılıp eklenir, sıcak servis edilir. Ekmeğin üzerine dökülerek veya toprak kâselerde sunulur.
Kıbbe Lübnan’a özgü bir yemektir. Bu tarif, bulguru suyla ıslatıp süzüp, kıyma, tuz ve karabiberle yoğurarak hamur hazırlamayı içerir. Çam fıstıkları kavrulup soğanla pişirilir, ardından kıyma eklenip pişirilir. Bulgurlu hamurdan parçalar alıp, ortasına kıymalı harç koyup kapatılır. Kızgın yağda kızartılarak sıcak servis edilir.
Müceddere Pilavı Suriye’ye özgüdür. Haşlanmış mercimek, kavrulmuş soğan, salça, bulgur ve tereyağı ile hazırlanır. Tencereye sıvı yağ ve soğan eklenip kavrulur, ardından salça eklenir. Bulgur ve tereyağı eklenip kavrulmaya devam edilir. Sıcak su, tuz ve karabiber eklenir,