Dünya tarım topraklarının büyük bir kısmı tahıl tarımına Tahıllar ayrılmıştır. FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım
Tahıllar, dünyada en geniş alanlarda ekilen tarım ürünüdür. Örgütü) verilerine göre dünyada 2000 yılında Dayanıklı olmaları ve uyum sağlama konusundaki 2.467.506.691 ton; 2013 yılında ise 3.334.553.428 ton tahıl yetenekleri nedeniyle başka hiçbir tarım ürününün üretilmiştir. 2013 yılı itibariyle en çok tahıl üreten ülke yetiştiriciliğinin yapılamadığı alanlarda yetiştirilebilir. 554.613.842 ton üretimiyle Çin’dir. ABD 436.553.678 ton Sıcak iklime uyum sağlamış tahıllar ve soğuk iklime uyum üretim ile ikinci sırada yer almaktadır. Türkiye ise sağlamış tahılların varlığı, tahıl tarım sahalarını yatayda ve 37.475.264 ton üretimiyle dünyanın on beşinci tahıl dikeyde çok geniş alanlara yayılımını sağlamıştır. Tahıl üreticisi ülkesidir. tarımı çok eskilere dayanmaktadır. Bu özellikleriyle insanlık tarihinin en önemli besin kaynaklarından biridir. FAO verilerine göre 2000 ve 2013 yılında en geniş ekim alanı buğday tarımına ayrılmıştır. Ekim alanı bakımından Tahıllar, dünya tarım tarihinin en erken kültüre alınan 2000 yılında ikinci sırada pirinç gelmektedir. 2013 yılına bitkileridir. Daneleri insan ve hayvanların beslenmesinde gelindiğinde mısır pirince göre daha geniş sahalarda ya da endüstride hammadde olarak kullanılan bitkilerdir. ekilmiştir. Dünya tahıl üretimi incelendiğinde hem 2000 Başlıca tahıl ürünleri buğday, pirinç, mısır, darı hem de 2013 yıllarında ilk sırayı mısır, ikinci sırayı pirinç, (kocadarı/sorgum, kumdarı, çindarı), çavdar, yulaf, arpa, üçüncü sırayı buğday almaktadır. Pirinç ve buğday üretimi tritikale (buğday ve çavdar melezi) ve kuşyemidir. Tahıl her iki yılda da birbirine yakın değerler göstermektedir. daneleri, çıplak ya da kavuzludur. Harmandan sonra buğday, çavdar ve mısır daneleri çıplak; kavuzlu buğday, Dünyada en geniş alanlara buğday ekilse de mısır ve pirinç çeltik, yulaf, darı ve kuşyemi ise kavuzlu olarak elde edilir. buğdaydan daha verimlidir. Bu nedenle mısır ve pirincin Kavuz: Buğdaygillerin başağında, başakçıkları veya çiçeği yetiştirildiği sahalar, asıl yetişme alanı olan sıcak saran kabuk. bölgelerden orta iklim kuşağına doğru genişlemiştir. Yıllar arasında arpa, sorgum, darı, yulaf ve çavdarın ekim alanları Tahıl daneleri, karbonhidratlar, proteinler, yağlar, ve üretim miktarları değişmekle birlikte sıralama mineraller ve vitaminler açısından zengindir. Cinsine göre değişmemektedir. değişmekle birlikte tahıl danelerinin bileşiminde %65-75 nişasta, %8-15 protein, %1-5 yağ, %1,5-3 oranında şeker Türkiye’de yarı kurak iklimlerin dolayısıyla yaz bulunur. Dünyada insanların günlük kalori ihtiyaçlarının kuraklığının hâkim olması, tahıl ekim alanlarının geniş alan yarıdan fazlası tahıllarla karşılanmaktadır. kaplamasına neden olmuştur. Türkiye’de tahıl üretimi haritası incelendiğinde; Türkiye’nin iç bölgelerinde ve Tahıllar, dünyada en yaygın dağılış gösteren bitki grubudur. Karadeniz Bölgesi kıyı kesimi hariç tüm kıyı bölgelerinde Hem sıcak iklimlerde hem de serin iklimlerde yetişen tahıl önemli tahıl ekim alanlarına sahip olduğu tespit türleri bulunmaktadır. Tarla tarımının yatay ve dikey edilmektedir. sınırlarını tahıllar oluşturur. Özellikle serin iklim tahıllarının yetiştirilemediği alanlarda başka hiçbir tarla Tahılların beslenmede olduğu kadar dünya ticaretinde de tarım bitkisi yetiştirilemez. Tahıllar için, diğer tarımsal önemli bir yeri bulunmaktadır. Uluslararası Tahıl Konseyi ürünlerle kıyaslandığında, farklı iklim özelliklerine uyum (IGC)’nin 19 Kasım 2015 tarihinde yayınladığı rapora göre sağlama konusunda daha avantajlı oldukları söylenebilir. dünya ticaretine konu olan toplam tahıl miktarı 2013-2014 Pek çok tarım ürününün ekimini yapmanın mümkün sezonunda 310 milyon tondur. Aynı dönem için FAO’nun olmadığı 1800-2000 m yükseklikte ya da 50-55° kuzey Mayıs 2015 raporunda bu miktar yaklaşık 358 milyon ton paralellerinin kuzeyinde, 50-55° güney paralellerinin olarak açıklanmıştır. Konsey 2015-2016 sezonunda dünya güneyinde kısmen buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi birkaç ticaretine konu olacak toplam tahıl miktarının 314 milyon çeşit tahıl yetiştirilebilmektedir. Orta İklim Kuşağı ile ton olacağını öngörmektedir. FAO ise bu miktarın yaklaşık Tropikal İklim Kuşağı arasına bazen kurak bölgeler, çöller 349 milyon ton dolaylarında olacağını öngörmektedir. FAO girmektedir. Bu alanlarda sulama olanaklarının bulunup ve IGC raporları incelendiğinde, tahıl ticaretine ilişkin bu bulunmamasına bağlı olarak kuru veya sulu tarım farkların ürün miktarlarındaki farklı hesaplama yöntemleriyle orta iklim tahılları, özellikle buğday yöntemlerinden kaynaklandığı görülmektedir. İki örgüt yetiştirilmektedir. tarafından tahılların sınıflandırılmaları da farklı yapılmaktadır. Raporlarda temel tahıl ürünlerinden buğday, Tahıllar, tarımı en kolay ürünler arasında yer almaktadır. mısır ve pirincin dünya ticaretine konu olan miktarları Yetiştirilmelerinde tarım makineleri yoğun olarak birbirine yakın olmakla birlikte, IGC verilerinde bu iki ürün kullanılabilmektedir. Tahıllar, saklanması ve depolanması haricindeki diğer ürün miktarları FAO verilerine göre daha kolay tarım ürünleridir. Bu nedenle üretildikleri yıl içinde düşük düzeydedir. Ayrıca IGC raporlarında toplam tahıl tüketilme zorunluluğu yoktur. Dünyada milyarlarca insanın ürünleri miktarına pirinç dâhil edilmemektedir. temel besin maddesi olan tahıl, bazı bölgelerde yetiştirilen Raporlardan anlaşılacağı üzere, dünya ticaretine konu olan tek tarımsal ürün olması nedeniyle beslenme açısından çok toplam tahıl miktarının 300 milyon tondan fazla olduğu önemlidir. söylenebilir.
Dünya ticaretine konu olan buğday miktarı 150 milyon oraların iklimini sertleştirmektedir. Doğu Sibirya’da yaz tondan fazla iken dünya ticaretine konu olan pirinç miktarı mevsiminin kısa olması (60-70 gün) nedeniyle 50 derece ise yaklaşık 42 milyon ton civarındadır. FAO raporuna göre kuzey paralelinin güneyinde kalır. Asya kıtasında Muson dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok ikliminin etkilerinin azaldığı alanlarda buğday tarımı konu olan ürün buğdaydır; buğdayı sırasıyla mısır, pirinç, yapılabilmektedir. Japonya’nın kuzeyinde muson ikliminin arpa, sorgum, yulaf ve çavdar takip etmektedir. etkilerinin azalması nedeniyle pirinç tarımının yerini buğday tarımı almaktadır. Güney Yarım Küre’de Başlıca Tahıl Türleri Arjantin’de 30-40 derece güney paralellerinde, Afrika
Gıda maddesi olarak kullanılan buğday, pirinç, mısır, arpa, kıtasında Güney Afrika Cumhuriyeti’nde 20 derece güney yulaf, çavdar, darı kaplıca (siyez) incelenmiştir. Tritikale, paraleline kadar, Avusturalya kıtasının güneyinde buğday burçak ve mahlut çok küçük miktarlarda üretilmektedir. yetiştirilir. Kuzey ve Güney Yarım kürelerde geniş ekim Tritikale; buğday ve çavdar melezidir. Buğday ve arpanın alanlarına ulaşması nedeniyle, dünyanın bir yarısında yetiştirilemediği fakir topraklarda tarım yapılabilmesi buğday ekimi yapılırken, diğer yarısında hasadı amacıyla ıslah edilmiştir. Genel olarak yem amacıyla yapılmaktadır. kullanılır. Özellikle daneleri kanatlıların beslenmesinde önemlidir. Mahlut; karışık ekim anlamına gelmektedir. Buğdayın tarımsal ürün olarak kullanılması tarım tarihi ile Buğday, arpa, çavdar ve darının birbirine karıştığı başlar. Tarım yapılan ilk köyler Güneydoğu Anadolu tohumların ekilmesiyle elde edilir. Üretimi gittikçe Bölgesi ve Kuzey Suriye’de kuruldu. Bu bölgede var olan azalmaktadır. Burçak; üretimi gittikçe azalan yabani arpa ve buğday tohumları, tarım amaçlı olarak tahıllardandır. toplanmaya, ekilmeye ve içlerinde en beğenilenleri, gelecek yıl kullanılmak üzere tohum olarak saklanmaya Buğday, serin iklim tahıllarındandır, gelişmesinin ilk başlandı. Bir yıl sonra yeniden elde etmek için iri taneli, devresinde serin bir iklim ister. Ekim zamanına bağlı olarak uzun boylu ve kavuzsuz olanlar tercih edildi ve bunların iki ana gruba ayrılır. İlkbaharda ekilen buğdaylara yazlık tohum amaçlı olarak daneleri saklandı. Böylece buğday buğday, sonbaharda ekilenlere ise kışlık buğday denir. Kış kültürü oluştu. Sert buğdaylar bulgur, yumuşak buğdaylar buğdayı 200-250 günde hasat edilebilir. Yaz buğdayı ise ise ekmek elde etmek için yetiştirildi. Günümüzden 4000 120-130 günde hasat edilir. Yaz buğdayının yıllık ürünü yıl önce ekmek, yemek kültürüne kazandırılırken özellikle (rekoltesi) düşüktür. İlkbahar ve sonbaharı yağışlı, yaz savaşlarda daha kısa bir sürede hazırlanabilen buğdayın mevsimi kurak iklimlerde çok verimli bir şekilde pişirilmiş hâli olan bulgur, sert buğdaydan hazırlanarak yetiştirilebilir. Buğdaylar kullanım alanlarına göre insanlık tarihinde yerini aldı. ekmeklik buğdaylar ve makarnalık buğdaylar olarak iki gruba ayrılır. Pirinç buğdaygiller familyasının (gram_neae) oryza türündendir. Çeltik (pirinç) nem ve sıcaklıktan hoşlanır. Yaz mevsiminin kurak geçmesi şartıyla çok geniş bir Çeltik bitkisinin kabuklarından ayrılmış tohumlarına pirinç alanda buğday tarımı yapılabilir. Serin iklim bölgelerinde denilir. Bu nedenle çeltik tarımına pirinç tarımı da 1700-1800 m yüksekliklerde de yetiştirilebilir. Buğdayın denilebilir Yetişme devresinde 20-25 derece sıcaklık ister. gereksinim duyduğu toplam sıcaklığı elde etmesi yetişme 12 derecenin altına inen sıcaklıklarda çimlenemez. süresini belirler. Avrupa kıtasının kuzeyinde, İskandinav Çimlenme ve yetişme devresinde yeterli yağış ülkelerinde, Avrupa Rusya’sında, Sibirya’da, Amerika bulunmaması durumunda sulanması gerekir. Dağlık kıtasının kuzeyinde yaz mevsimi kısa olmasına rağmen sahalarda yetişen sulama istemeyen pirinç türlerine yetişme aydınlanma süresinin uzun olması, buğdayın kısa sürede devresinde 600-1200 mm yağış yeterli gelir. Taşkın ovaları yetişmesine olanak sağlamaktadır. İskandinavya’da Gulf ve nemli bölge pirinç türleri ise aynı dönemde 2400 mm’ye Stream sıcak deniz suyu akıntısının iklim üzerindeki etkisi, kadar yağış ister. Sıcaklık şartlarının yeterli olması buğdayın yetişme sahasını 70 derece kuzey paraleline kadar durumunda sulama yapılarak yetiştirilebilir. Pirinç 20-25 genişletmiştir. Gulf Stream sıcak deniz suyu akıntısı ve cm derinliğinde, besin değeri yüksek, hafif alkali veya nötr iklim üzerindeki etkileri: Gulf Stream, Kuzey Atlantik toprak istemektedir. Hafif killi, kumlu, kireçli toprakları Akıntısının bir parçası olan, Meksika Körfezi’nden doğup sever. Çeşitli pirinç türlerinin istediği sıcaklık şartları İngiltere’nin kuzey kısmına kadar devam eden bir akıntıdır. birbirinden farklı olsa da esas olarak bu bitki, sıcaklık ve Gulf Stream sıcak su akıntısı, Avrupa’nın kuzeybatı nem istekleri açısında Subekvatoral ve Ekvatoral Bölge kısımlarında normal şartlarda daha soğuk olması gereken ürünüdür. Ana vatanının Hindistan ve Uzak Doğu ülkeleri yerlerdeki iklimi yumuşatarak oraları daha yaşanabilir olduğu tahmin edilmektedir. Mısır ve Mezopotamya’da da kılmaktadır. Amerika Kıtası’nın doğu kıyılarında ise; yabani türlerine rastlanmıştır. Bu bölgelerdeki deltalarda ve Labrador soğuk deniz suyu akıntısının etkisiyle 50 derece nehirlerin taşkın ovalarında yabani pirince rastlanmış, kuzey paraleline kadar uzanamaz. Labrador soğuk deniz zaman içinde kültüre alınan pirincin çeşitleri çoğalmıştır. suyu akıntısı ve iklim üzerindeki etkileri: Labrador Akıntısı, Labrador Denizi’nin batı kıyısı boyunca güney Pirinç Muson ülkelerinde lapa olarak her öğün yenilen bir yönünde akan okyanus yüzey akıntısıdır. Labrador soğuk temel gıda maddesidir. Pirincin kullanım alanları kültürden su akıntısının sıcaklığı her zaman 0 °C’nin altında kültüre değişiklik göstermektedir. Amerika Birleşik olduğundan geçtiği yerlerdeki ortalama sıcaklığı düşürerek Devletleri’nde sabah kahvaltıda sahanda yumurta ile
tüketilirken Japonya ve Kore gibi Uzakdoğu Asya Arpanın en verimli ekim alanları buğdayın ekim alanlarına ülkelerinde ise Suşi gibi çiğ balık yemeklerinin yapımında benzer. Yatay ve dikey sınırları en geniş olan tahıldır. kullanılmaktadır. Dünyada genel olarak pilav ve benzeri Yetişme koşulları ve beslenmedeki yeri kolay ve yetişme yemeklerin yapımında yoğun olarak pirinç devresi kısadır. 60-70 günde yetişen türleri bulunur. Kuzey kullanılmaktadır. Türkiye’de pirinç, özellikle pilav, çorba Yarım Küre’de 70 derece kuzey enlemlerine kadar yatayda ve dolma gibi çeşitli yemeklerin yapımında, sütlaç ve zerde geniş bir alanda yetiştirilebilir. Dikeyde ise ılıman ve sıcak gibi tatlıların yapımında; pirinç unu da muhallebi gibi tatlı kuşaklarda 3000-3500 metrelere kadar tarımı yapılabilir. yapımında ve özellikle bebek mamalarında; pirinç hamuru Rusya Federasyonu’nda Sibirya, Kanada, İsveç, Norveç ve ise cips ve kahvaltılık ürünlerin yapımında İskoçya gibi kuzey ülkelerinin kuzey kesimlerinde bile kullanılmaktadır. yetiştirilebilir. Sıcak iklim kuşağında yer alan Tibet, Nepal ve Bhutan’da 3500-4000 metreler arasında tarımı yapılır. Mısır, koçanlılar grubundan bir buğdaygiller bitkisidir. Verimli topraklarda beyaz malt arpası ve yüksek Nemi seven sıcak iklim tahıllarındandır. Kültüre alınarak kesimlerde hayvan yem_ olarak kullanılan arpa çeşitlerinin türlerinin geliştirilmiş olması, sulama ile de tarımının ekimi yapılır yapılabilmesi nedeniyle geniş bir alanda yetiştirilebilir. Yazlık bir bitkidir. 10 derecenin altındaki düşük İklim ve toprak istekleri bakımından seçici olmaması ve sıcaklıklardan zarar görür. En uygun yetişme sıcaklığı 25- besin değerinin yüksek olması sebebiyle arpa, dünyada ve 30 derece arasıdır. Yüksek verim elde edebilmek için 400- Türkiye’de yaygın olarak hayvan yemi olarak 750 mm su isteği karşılanmalıdır. Büyüme süresinde çok su kullanılmaktadır. Arpa, bira yapımında en çok kullanılan ister, bu dönemde yağış yeterli değilse sulama zorunluluğu ürün olmakla birlikte viski yapımında da en çok kullanılan vardır. Diğer tahıllar gibi mısırın da toprak seçiciliği fazla tahıldır. Son yıllarda besin değerinin farkına varılmasıyla değildir. Toprak sıcaklığının 10 derecenin üstünde olması arpa, insan beslenmesinde de kullanılmaya başlanmıştır. gerekir, besin maddelerince zengin, drenajı iyi topraklarda Çorba ve ekmek yapımında arpa kullanılmaktadır. verimlidir. Yulaf serin iklim tahıllarındandır. Diğer serin iklim Mısır’ın gen merkez_ Amerika’dır. Amerika’nın keşfinden tahıllarına göre iklim istekleri biraz daha fazladır. Düşük sonra (1492-1494) Batı toplumlarının koloniyal faaliyetleri sıcaklıklara dayanıksızdır. Kısın kar örtüsü olmayan soğuk sırasında Asya kıtasına gitmiş bir tarım ürünüdür. 16. bölgelere uyum sağlayamaz. Yıllık yağışı 700-800 mm olan yüzyılda Akdeniz kıyı ülkeleri, Batı Afrika ülkeleri, yerler yulaf bitkisi için uygundur. Toprak seçiciliği en az Hindistan, Çin ve Sri Lanka gibi ülkelerde tarımı yapılan olan serin iklim tahıllarındandır. Yeteri kadar nem bulunan ürünler arasına girmiştir. Günümüzde mısır, Tropikal, tüm topraklarda yetişebilir. Tarla tarımında killi, kumlu, Subtropikal ve Ilıman bölgelerde yetiştirilir. Anadolu’da humus açısından zengin topraklarda yüksek verim alınır önce mısır buğdayı diye adlandırılan bu bitki, Mısır ve Buğdayın yetiştirildiği alanlarda yulaf tarımı da yapılır. Suriye üzerinden Anadolu’ya getirilmiştir. Anadolu’dan FAO 2013 verilerine göre dünyada 2000 yılında önce Balkanlar ve Orta Avrupa’ya yayılmıştır. Bu 27.110.626 ton üretilmiş, yulaf üretimi 2013 yılında bölgelerde önceleri Türk Buğdayı olarak adlandırılmıştır. 24.494.997 tona gerilemiştir. En çok yulaf üretimi yapan Mısır lezzetli bir tahıldır. Tazesi haşlanarak beslenmede ülkeler sırasıyla Rusya Federasyonu, Kanada, Finlandiya, kullanılır. Sap ve yaprakları yem olarak, sanayide kâğıt ve Polonya, Avusturalya, Amerika Birleşik Devletleri, karton yapımında, koçanı ise sepet örme ve süsleme İspanya, İngiltere, İsveç ve Şili’dir. Bu 10 ülkenin toplam işlerinde, yem yapımında, yalıtım işlerinde ve yakacak yulaf üretimi 2000 yılında 18.089.308 ton iken 2013 yılında olarak kullanılır. Danelerinden un elde edilir ve ekmek 16.804.402 tona düşmüştür. En çok yulaf üretimi yapan bu yapılır, lapa, kuymak, mıhlama gibi yiyecekler pişirilir. 10 ülke, dünya yulaf üretiminin yaklaşık 1/3’ünü karşılar. Mısır patlatılır ve çerez olarak tüketilir. Yağ elde edilir, Türkiye, dünya yulaf üretiminde 235.000 ton ile 22. sırada yem olarak kullanılır. Mısır gevreği, mısır konserveleri, yer alır. alkol, mısır nişastası, mısır şekeri endüstriyel gıdalar Yem olarak kullanılan yulaf, insan beslenmesi açısından da arasında yer alır. Tatlandırıcı olarak mısır şurubu dünyada önemlidir ve kullanım alanı genişlemektedir. Yüksek yaygın olarak kullanılır. alkollü içki üretiminde, hazır çorbalarda, bisküvi Arpa, serin iklim tahıllarındandır. İklim ve toprak istekleri yapımında kullanılır. Önemli bir bitkisel lif kaynağı olan bakımından seçici değildir. Çok killi topaklar dışında tüm ß-glucan, tahıllar içinde en fazla yulaf ve arpada bulunur. toprak çeşitlerine uyum sağlayabilir. Hasadı buğdaydan Bu nedenle çok değerli bir besin maddesidir. Bu sebeple yaklaşık iki hafta önce baslar. Arpa daha çok hayvan yemi yulaf, kahvaltı için hazırlanan tahıl karışımlarında olarak ve bira yapımında kullanılır. Dünyanın bazı kullanılmaktadır. bölgelerinde insan besini olarak tüketilir. Arpa danesinde Çavdar, serin iklim tahıllarındandır. İklim ve toprak şartları %10-12 protein, %70-75 karbonhidrat ve %2-4 oranında açısından en az seçici olan tahıllardandır. 1-2 derece yağ bulunur. Arpa, demir ve kalsiyum bakımında zengin bir sıcaklıkta çimlenebilir. Kıraç ve verimsiz topraklarda da tahıl ürünüdür. Besi hayvancılığı için çok önemlidir. yetişir. Soğuk şartlarına uyum sağlamıştır. Kar örtüsü olmadan -30 °C’ye dayanabilir. Nem isteği yetişmesinin
hiçbir döneminde yüksek değildir. Geniş kök sistemiyle erozyonu önleyen bir bitkidir. Yetişme süresi kısadır.
Buğday ve arpa tarımı yapılamayan kuzey enlemler ve yüksek yerlerde, verimsiz ve kıraç topraklarda çavdar tarımı yapılabilmektedir. Çavdarın gen merkezinin Anadolu olduğu düşünülmektedir. En geç kültüre alınan bitkidir. Dünyada en çok üretim yapan kıta Asya’dır.
Orta ve Doğu Avrupa’da ekmeğin temel ham maddesidir. Çavdar dünya genelinde hayvan yemi olarak kullanılır. Tanesi alkollü içki yapımında, sapları ambalaj sanayinde kullanılır. Özellikle Rus içecek kültüründe çavdardan yapılan Kvas adlı bira önemli bir yer tutmaktadır. Eski Sovyet ülkelerinde de çavdardan yapılan alkollü içecekler çok sık tüketilmektedir. Ayrıca günümüzde %30 oranında buğday ununa karıştırılarak ekmek yapılmakta, böylece buğday ekmeğinin besleyici değeri artırılmaktadır.
Darı, graminie ailesinden üç bitki cinsine verilen isimdir. Buğdaygillerden sıcak ve kurak iklim tahılıdır. Türleri sorgum, kum darı, çin darı, kocadarı olarak bilinir. Ana vatanı Orta Asya ve Hindistan’dır. Asya, Avrupa ve Afrika’da darı kültürü çok eskilere dayanır. Verimsiz, kıraç topraklarda yetişebilir. Darı danesi, %10-12 protein, %70-75 karbonhidrat ve %3-5 yağ bulundurur. Yulaf danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır. 10. yy’a kadar Eski Dünya karalarındaki temel gıda maddelerinden bir olan darı, günümüzde buğday kültürünün yaygınlaşması ile beslenmedeki önemini yitirmiştir.
Asya kıtasında yağışın az olduğu yerlerde darı üretiminin çok eski bir geçmişi bulunur. Özellikle Orta Asya, Doğu Asya ve Güney Asya’da darı tarımı hâlen önemlidir. Sıcak İklim kuşağının kuzeyinde, ılıman iklim kuşaklarının da sıcak kuşağa yakın kesimlerinde yetiştirilir. Darı çoğunlukla insanların beslenmesinde kullanılır. Hayvan yemi olarak kullanılması da söz konusudur. Küçük daneleri olması nedeniyle kuşyemi olarak satılır. Kuş yemlerinin ana maddelerinden birisidir. Bitkisel kısmı hayvan yemi olarak değerlendirilir. Darıdan boza ve unundan ekmek yapılır.
Kaplıca/siyez, kavuzlu olması nedeniyle pirince benzeyen bir tahıldır. Serin iklim tahılıdır. Kurak bölgelere ve kıraç topraklara uyumu buğdaydan daha iyidir. Buğday tarımının yapıldığı ancak verimsiz toprakların olduğu yerlerde kaplıca tarımı yapılır. Üretimi de giderek azalmaktadır. FAO kaplıcaya yönelik bir istatistik yayınlamamaktadır. Siyez buğdayı, gen merkezi Türkiye olan, geleneksel yöntemlerle çiftçiler tarafından ıslah edilmiş, yöreye uyum sağlamış kültür bitkilerinden biridir. Yerel kültür bitkisi çeşitlerinden biri olan siyez buğdayı, ticari buğdayın yetiştirilemediği küçük, verimsiz topraklı alanlarda yetiştirilmeye devam etmektedir. Siyez buğdayı gibi yerel bitki çeşitleri, hastalık ve zararlılara dayanıklılık ve birçok istenen kalite özelliği ile ilgili genleri içermektedirler. Ayrıca, ait oldukları türün evrim potansiyelinin korunması yönünden önemli gen kaynağı niteliğindedir.